ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਕੇਸ਼ੀ ਅਸੁਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਾਂਹ ਪਾਇਆ, ਉਹ ਬਾਂਹ ਅੰਦਰੋਂ ਸੋਜ ਗਈ। ਕੇਸ਼ੀ ਦੀ ਸਾਹ ਰੁਕ ਗਈ, ਉਹ ਹੱਥ ਪੈਰ ਮਾਰਦਾ, ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਉਲਟ ਗਈਆਂ। ਆਖ਼ਰ ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਮੂੰਹੋਂ ਖੂਨ ਵਗਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਕਿ ਬੇਰ ਦੇ ਫਲ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਵਿੱਚੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਂਹ ਵਾਪਸ ਕੱਢ ਲਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਪਰ ਨਾ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ, ਨਾ ਹੀ ਅਹੰਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਗਤ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਕੋਲ ਆਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਜ਼ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ: ''ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ! ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ! ਹੇ ਅਥਾਹ ਆਤਮਾ, ਯੋਗ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ!'' ''ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਦੇ ਆਤਮਾ ਹੋ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਚਾਨਣ, ਦਿਲ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਬ ਕੁਝ ਦੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ, ਪ੍ਰਭੂ!'' ''ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਆਸਰਾ ਹੋ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਗੁਣ ਬਣਾਏ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਮਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਰਚਦੇ, ਚਲਾਉਂਦੇ ਤੇ ਸੰਘੜਦੇ ਹੋ।'' ''ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਭਾਰ—ਅਸੁਰਾਂ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ—ਦੀ ਨਾਸ਼ ਲਈ, ਤੇ ਸਤਜਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਿਆ ਹੈ।'' ''ਸਭ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਘੋੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਉਸ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਡਰ ਗਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਆਕਾਸ਼ ਛੱਡ ਗਏ।'' ''ਕੱਲ੍ਹ ਜਾਂ ਪਰਸੋਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਦੇਖਾਂਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਚਾਣੂਰ, ਮੁਸ਼ਟਿਕ, ਹੋਰ ਕੁਸ਼ਤੀਬਾਜ਼ਾਂ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਕੰਸ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹੋ।'' ''ਫਿਰ ਸ਼ੰਖ, ਯਵਨ, ਮੁਰਾ ਤੇ ਨਰਕ ਦੇ ਨਾਸ਼, ਪਾਰਿਜਾਤਾ ਰੁੱਖ ਦੀ ਚੋਰੀ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਹਾਰ ਵੀ ਮੈਂ ਵੇਖਾਂਗਾ।'' ''ਤੁਸੀਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੀਰਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਰਿਆਂ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹਿਆ, ਤੇ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਨ੍ਰਿਗਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਂ ਵੇਖਾਂਗਾ।'' ''ਸਿਆਮੰਤਕ ਮਣੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਮਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ।'' ''ਪੌਂਡਰਕ ਦਾ ਸੰਘਾਰ, ਕਾਸ਼ੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣਾ, ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਦਾ ਨਾਸ਼, ਤੇ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਦੀ ਮੌਤ—ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਕਰਤੱਬ ਮੈਂ ਵੇਖਾਂਗਾ।'' ''ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਿਆਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਸ਼ੌਰਿਆਮਈ ਕੰਮ ਕਰੋਗੇ, ਉਹ ਮੈਂ ਵੇਖਾਂਗਾ। ਇਹ ਸਭ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਵੀਆਂ ਵਲੋਂ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।'' ''ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੇਖਾਂਗਾ ਕਿ ਇਹ ਫੌਜਾਂ ਉਸ ਪਰਮ ਕਾਲ ਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ ਵਲੋਂ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਰਥੀ ਅਰਜੁਨ ਹੈ।'' ''ਅਸੀਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਰੂਪ, ਆਪਣੇ ਸਵਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ, ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।'' ''ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਭੇਦ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਖੇਡ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ, ਯਾਦਵਾਂ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ, ਤੇ ਸਾਤਵਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।'' ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੇਸ਼ੀ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਗੋਪਾਂ ਨਾਲ ਗਾਵਾਂ ਚਰਾਉਂਦੇ ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਛਾ ਗਈ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਗੋਪਾਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਣ ਉੱਤੇ ਗਾਵਾਂ ਚਰਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਖੇਡਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਚੋਰ ਬਣ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਰਾਖੇ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਭੇਡਾਂ ਬਣ ਕੇ ਖੇਡ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਭ ਨਿਡਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਮਾਇਆਸੁਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵਿੋਮਾਸੁਰ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਦਾ ਮਾਹਿਰ ਸੀ, ਗੋਪ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਇਆ। ਉਹ ਭੇਡਾਂ ਦੇ ਸਿਰਦਾਰ ਵਾਂਗ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਚੋਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਂ ਅਸੁਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਆਇਆ, ਸਿਰਫ ਚਾਰ ਪੰਜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੁਹਾਂ ਤੇ ਪੱਥਰ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ ਪਛਾਣ ਲਈ। ਉਹ ਸਤਜਨਾਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿੋਮਾਸੁਰ ਨੂੰ, ਜਦ ਉਹ ਗੋਪਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਭੇੜ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਫੜ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਭਾਰੀ ਤੇ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੀ ਫੜ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਅਚੁਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਵੱਧ ਲਿਆ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਜਦ ਦੇਵਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਫਾ ਦਾ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਗੋਪਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ। ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਗੋਪਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਧਾਈ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਆਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ, 'ਵਿਓਮਾਸੁਰ ਵਧ' ਨਾਮਕ ਸੰਤਤੀ—ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦਾ ਸੱਤੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ—ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ: ਅਕਰੂਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਰਾਤ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰੀ। ਸਵੇਰੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਥੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨੰਦਾ ਦੇ ਗੋਕੁਲ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕੰਵਲ ਨੈਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ: ''ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਭਲਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਕਿਹੜੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਉੱਤਮ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅੱਜ ਮੈਂ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂਗਾ?'' ''ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਇਹ ਦਰਸ਼ਨ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੋਈ ਸ਼ੂਦ੍ਰ, ਜੋ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦਾ ਜਪ ਕਰਨਾ ਦੁਲਭ ਹੈ।'' ''ਕਿਤੇ ਇਹ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਵੀ ਅਚੁਤ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਈ ਵਾਰੀ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੀ ਧਾਰ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।'' ''ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਮਿਟ ਗਈ, ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਹ ਕੰਵਲ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਨ।'' ''ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਅੱਜ ਕਂਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਹਰੀ ਦੇ ਉਹ ਚਰਨ ਵੇਖਾਂਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਜੋਤਿ ਨੇ ਕਦੇ ਉਹ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕ ਵੀ ਪਾਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ।'' ''ਉਹ ਚਰਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ, ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਸਾਤਵਤ ਭਗਤ ਪੂਜਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਗਾਵਾਂ ਚਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਸਿੰਧੂਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ।'' ''ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਮੈਂ ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਤੇ ਨੱਕ ਸੁੰਦਰ ਹਨ, ਹੱਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ-ਕੰਵਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਘੁੰਘਰਾਲੇ ਵਾਲ ਪਏ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਿਰਣ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।'' ''ਸ਼ਾਇਦ ਅੱਜ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲੇ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਆਏ ਹਨ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹਨ।'' ''ਉਹ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਦਵੈਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਅਗਿਆਨ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।'' ''ਉਸ ਦੇ ਉਚਾਰਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਮਈ ਗੁਣ, ਕਰਮ ਤੇ ਜਨਮ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸਭ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹਨ, ਉਹ ਤਾਂ ਸੁੰਦਰ ਲਾਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।