ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਕੇਸ਼ੀ ਨਾਮਕ ਘੋੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਦੈਤ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਡਰਾਉਣੇ ਹਿਨਹਿਨਾਹਟ ਨਾਲ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਉੱਡ ਰਹੀਆਂ ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਹੜਕੰਪ ਮਚਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਅਗੇਵਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗੱਜ ਕੇ ਉਸ ਦੈਤ ਨੂੰ للਕਾਰਿਆ। ਜਦੋਂ ਕੇਸ਼ੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਯਜਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਵਾਂਗ ਉੱਡਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਅਪਰਾਕਟ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਛਲ ਨਾਲ ਛੁਪਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਕੇਸ਼ੀ ਨੂੰ ਫੜਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਲੱਤਾਂ ਨਾਲ ਘੁੰਮਾਇਆ ਤੇ ਘਿੰਨਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸੌ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਸੱਪ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਚੇਤ ਆਉਣ ’ਤੇ ਕੇਸ਼ੀ ਹੋਰ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉੱਠਿਆ ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਹਰੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਪਰ ਹਰੀ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਬਾਂਹ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਆਪਣੇ ਬਿਲ ਵਿੱਚ ਘੁੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਬਾਂਹ ਉਸ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਉਹ ਗਰਮ ਲੋਹੇ ਵਾਂਗ ਟੁੱਟ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਬਾਂਹ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਲੋਹੇ ਦੀ ਛੜ ਵਾਂਗ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਫੁਲਦੇ ਬਾਂਹ ਨੇ ਕੇਸ਼ੀ ਦੀ ਸਾਹ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਫੜਕਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਪੂਰਾ ਸਰੀਰ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਉਲਟ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਮੂੰਹੋਂ ਖੂਨ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਬੇਰ ਦੇ ਫਲ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਵਿਚੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਾਂਹ ਕੱਢ ਲਿਆ। ਉਹ ਨਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ, ਨਾ ਹੀ ਵੱਡਾਈ ਕੀਤੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਗਤ, ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੁਪਤ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਹੇ ਅਗਮ ਅਤਮਾ, ਯੋਗ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਥ, ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸਭ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅਤਮਾ ਹੋ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੋ, ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਕਸ਼ੀ, ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ, ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਧਾਰ ਹੋ, ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਇਆ, ਚਲਾਇਆ ਤੇ ਸਮਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਭਾਰ—ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ, ਤੇ ਪੀੜਕਾਂ—ਦੀ ਨਾਸ਼ ਲਈ, ਅਤੇ ਧਰਮਾਤਮਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਵਤਾਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਘੋੜੇ-ਰੂਪੀ ਦੈਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਹਿਨਹਿਨਾਹਟ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਡਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥੀਂ ਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ। ਕੱਲ੍ਹ ਜਾਂ ਪਰਸੋਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਣੂਰ, ਮੁਸ਼ਟਿਕ, ਹੋਰ ਮੁੱਲਿਆਂ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਕংস ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਦੇ ਵੇਖਾਂਗਾ। ਫਿਰ ਸ਼ੰਖ, ਯਵਨ, ਮੁਰਾ, ਨਰਕਾਸੁਰ ਦਾ ਨਾਸ਼, ਪਾਰਿਜਾਤਾ ਰੁੱਖ ਦੀ ਚੋਰੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਹਾਰ ਵੀ ਵੇਖਾਂਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀਰਾਂ ਜਿਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਆਹ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹੋ, ਨ੍ਰਿਗ ਰਾਜਾ ਦੀ ਮੁਕਤੀ, ਸਯਮੰਤਕ ਮਣੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਮਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹੋ। ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਦਾ ਸੰਘਾਰ, ਕਾਸ਼ੀ ਨਗਰੀ ਦਾ ਸਾੜਨਾ, ਦੰਤਵਕ੍ਰਾ ਦਾ ਨਾਸ਼, ਤੇ ਮਹਾਨ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦਾ ਮੌਤ—ਇਹ ਸਭ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀਰਤਾ ਦੇ ਕੰਮ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਦੁਆਰਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਕਰੋਗੇ, ਮੈਂ ਵੇਖਾਂਗਾ। ਇਹ ਸਭ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਵੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਦੇਖਾਂਗਾ ਕਿ ਇਹ ਸੈਣਿਕਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਸਰਥੀ ਬਣਾ ਕੇ, ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਹਰ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮੋਹ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸਰਵ-ਆਧਾਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਭੇਦ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਖੇਡ ਵਾਸਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਯਾਦਵਾਂ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਤੇ ਸਾਤਵਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੋ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਭਗਤ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਦਿਵ੍ਯ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਕੇਸ਼ੀ ਦਾ ਵਧ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਗੋਪਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਗਾਂ ਚਰਾਈਆਂ, ਤੇ ਵ੍ਰਜ ਨੂੰ ਆਨੰਦਿਤ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਜਦ ਗੋਪ ਗਿਰਿਰਾਜ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਗਾਂ ਚਰਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਖੇਡਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਚੋਰ ਬਣਨਾ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਰਖਿਆਕਾਰ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਭੇਡਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਸਭ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ, ਨਿਰਭਯ ਹੋ ਕੇ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਮਾਇਆਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਯੋਮ, ਗੋਪ ਦਾ ਵੈਸ ਧਾਰ ਕੇ, ਭੇਡਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਾਂਗ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਜੋ ਚੋਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ। ਵੱਡਾ ਦੈਤ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ, ਚਾਰ-ਪੰਜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਤੇ ਪੱਥਰ ਰੱਖ ਕੇ ਬੰਦ ਕਰ ਆਇਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ ਸਮਝ ਲਈ, ਤੇ ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਿਆਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਯੋਮ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਭੇੜੀਏ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਵਯੋਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਭਾਰੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਛੁਟ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰ ਲਿਆ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ, ਤੇ ਜਦ ਦੇਵਤਾ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਪਸ਼ੂ-ਘਾਤਕ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਗੁਫਾ ਦਾ ਮੂੰਹ ਤੋੜ ਕੇ, ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਗੋਪਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਗੋਪਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਡਿਆਈ ਹੋਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਜ ਵਿਚ ਪਰਤ ਆਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੀ ਸੱਤੀਵੀਂ ਅਧਿਆਇ "ਵਯੋਮਾਸੁਰ ਦਾ ਵਧ" ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅਕ੍ਰੂਰ, ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਸੀ, ਉਸ ਰਾਤ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਈ। ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਨੰਦ ਜੀ ਦੇ ਗੋਕੁਲ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਮਲ-ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਲਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ: "ਕਿਹੜਾ ਭਲਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਕਿਹੜੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਵੇਗਾ? ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵੱਡੀ ਵਿਰਲਤਾ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਨ ਦਾ ਜਾਪ ਮਿਲਣਾ ਵਿਰਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਐਨਾ ਨ ਹੋਵੇ ਕਿ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਗਿਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਅਚ੍ਯੁਤ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਮਿਲੇ; ਕਈ ਵਾਰੀ ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਮਿਟ ਗਈ ਤੇ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹਨ। ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਅੱਜ ਕਂਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਹਰੀ ਦੇ ਉਹ ਕਮਲ-ਚਰਨ ਵੇਖਾਂਗਾ, ਜੋ ਅਵਤਾਰ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨੇ ਕਦੇ ਉਹ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਲੀਲਾਵਾਂ ਤੇ ਉਚੇਤ ਉਪਦੇਸ਼, ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਵਰਨਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।