ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ੍ਰੀ ਅਕੂਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ! ਤੁਹਾਡਾ ਹੁਕਮ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣਾ ਤੁਹਾਡਾ ਫਰਜ ਹੈ। ਹਾਲਾਤ ਚਾਹੇ ਜਿਹੇ ਵੀ ਹੋਣ, ਫਲ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਭਾਗ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਭਾਗ ਹੀ ਹੈ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਜਗਤ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਲਾਭ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਕਿਸਮਤ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰੇ। ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ।" ਸ੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਕੂਰ ਨੂੰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਕੇ, ਕਂਸ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਅਕੂਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਂਸ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਕੇਸੀ ਨਾਮਕ ਦੈਤ, ਜੋ ਇੱਕ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਾ ਸੀ, ਮਾਨੋ ਮਨ ਦੀ ਗਤੀ ਵਰਗਾ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੁੜਿਆਂ ਨਾਲ ਕੁੱਟਦਾ ਹੋਇਆ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹਿੰਮਤ ਤੇ ਭੈਅੰਕਰ ਹਿਨ੍ਹਕਾਰ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਹਿੱਲ ਉਠਿਆ। ਲੋਕ ਡਰ ਗਏ। ਉਸ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰ ਵੱਡੇ, ਮੁਖ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਭਿਆਨਕ, ਗਰਦਨ ਮੋਟੀ, ਤੇ ਰੰਗ ਬਦਲਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਂਸ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ, ਦੁਸ਼ਟ ਮਨਸਾ ਨਾਲ, ਨੰਦਾ ਦੇ ਵ੍ਰਜ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਵ੍ਰਜ ਕੰਬ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਕੇਸੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿਨ੍ਹਕਾਰ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਗੋਲ਼ਾ-ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਬੱਦਲ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਗਏ, ਤਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ, ਜੋ ਗੋਲ਼ਿਆਂ ਦੇ ਅਗਵਾ ਸਨ, ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਿਆ। ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਯਜਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਕੇਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਦੌੜਿਆ, ਮਾਨੋ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਹੀ ਨਿਗਲ ਲਵੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਖੁੜਿਆਂ ਨਾਲ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗਾ। ਪਰ ਅਪ੍ਰਗਟ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਿਆ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਘੁੰਮਾਇਆ ਤੇ ਤਿਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸੌ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਸੱਪ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਕੇਸੀ ਫੇਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਉਠਿਆ ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਰੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਪਰ ਹਰੀ ਜੀ ਮੁਸਕੁਰਾਏ ਤੇ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਆਪਣੇ ਬਿਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਹੱਥ ਉਸ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਾ, ਉਹ ਤਪੇ ਲੋਹੇ ਵਾਂਗ ਟੁੱਟ ਗਏ। ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਹੱਥ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਲੋਹ ਦੀ ਸੜੀ ਵਾਂਗ, ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਮੁੱਲ ਨਾ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਦੇ ਹੱਥ ਦੇ ਫੁਲਣ ਨਾਲ, ਕੇਸੀ ਦੀ ਸਾਹ ਰੁੱਕ ਗਈ, ਹੱਥ-ਪੈਰ ਮਰੋੜੇ, ਪੂਰਾ ਸਰੀਰ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਉਲਟ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਖੂਨ ਉਗਦਿਆਂ, ਨਿਸ਼ਚੇਤ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਬਿਲਾਵਾ ਫਲ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਵਿਚੋਂ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਕੱਢ ਲਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੋਈ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਮਾਣ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਰਾਜਨ! ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭਗਤ, ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਥੇ ਆਇਆ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਨਿਰਲੇਪ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ। "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਹੇ ਅਗਮ ਅਤਮਾ, ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸਭ ਦਾ ਆਸ਼ਰਾ, ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਹੋ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚ ਇਕੋ ਚਾਨਣ ਹੋ, ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਕਸ਼ੀ, ਮਹਾਪੁਰਖ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਹੋ। ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਆਪਣਾ ਆਸਰਾ ਹੋ। ਆਰੰਭ ਵਿਚ ਗੁਣ ਰਚੇ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਸਤ੍ਯਸੰਕਲਪ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਰਚਦੇ, ਪਾਲਦੇ ਤੇ ਸੰਹਾਰਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਭਾਰ, ਦੈਤਾਂ, ਪੀੜਕਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਤੇ ਸੁਜਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਵਤਾਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਘੋੜਾ-ਰੂਪ ਦੈਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਹਿਨ੍ਹਕਾਰ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਡਰ ਗਏ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥੋਂ ਖੇਡ-ਚਿਤ ਮਰਿਆ। ਕੱਲ ਜਾਂ ਪਰਸੋਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੈਂ ਵੇਖਾਂਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਚਾਣੂਰ, ਮੁਸ਼ਟਿਕ, ਹੋਰ ਮੁੱਲ-ਯੋਧਿਆਂ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਕਂਸ ਨੂੰ ਮਾਰੋ। ਫਿਰ, ਸ਼ੰਖ, ਯਵਨ, ਮੁਰਾ, ਨਰਕਾਸੁਰ ਦੀ ਹਾਰ, ਪਾਰਿਜਾਤਾ ਵਟ ਦਾ ਲੈ ਆਉਣਾ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਹਾਰ। ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਵਿਰਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲੀਆਂ, ਤੇ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਨ੍ਰਿਗ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਮੁਕਤੀ। ਸਿਆਮੰਤਕ ਮਣੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਮਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ। ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਦਾ ਵਧ, ਕਾਸ਼ੀ ਨਗਰੀ ਦਾ ਸਾੜਨਾ, ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਦਾ ਨਾਸ ਤੇ ਮਹਾਨ ਯਜਨਾ ਵਿਚ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦੀ ਮੌਤ। ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਜਿਹੜੇ ਵਿਰਤਾਪੂਰਨ ਕਰਤੱਬ ਤੁਸੀਂ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਵਿਚ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਦੇਖਾਂਗਾ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਵੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਵੇਖਾਂਗਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਸੈਨਾ ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਵਰੂਪ, ਨਾਸਕ ਹੈ, ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਸਾਰਥੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਨਸ਼ਟ ਕਰੇਗੀ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਪਣੇ ਸਵਰੂਪ ਵਿਚ ਅਡੋਲ, ਜਿਸਦੇ ਸਭ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰੇ, ਜਿਸਦੀ ਇੱਛਾ ਕਦੇ ਅਧੂਰੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਮੋਹ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਇਆ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਭ ਭੇਦ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਖੇਡ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ; ਯਾਦਵਾਂ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ, ਤੇ ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖ, ਭਗਤਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਗੋਵਿੰਦ, ਕੇਸੀ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਗੋਲ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਗਾਂ ਚਰਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਤੇ ਵ੍ਰਜ ਨੂੰ ਅਨੰਦਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦ ਗੋਲ਼ੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ 'ਤੇ ਗਾਂ ਚਰਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਚੁਪ-ਚਾਪ ਖੇਡਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਚੋਰ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਭੇੜਾਂ ਬਣ ਕੇ ਖੇਡਿਆ। ਉਥੇ, ਕੁਝ ਚੋਰ ਬਣੇ, ਕੁਝ ਗੋਲ਼ੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਭੇੜਾਂ; ਸਭ ਮੌਜ-ਮਸਤ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮਾਇਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵਿੋਮਾਸੁਰ, ਜੋ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਗੋਲ਼ਾ ਬਣ ਕੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਭੇੜਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਾਂਗ ਬਣ ਕੇ, ਜਿਹੜੇ ਚੋਰ ਬਣੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਸ ਮਹਾਦੈਤ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੁਹਾਨੇ 'ਤੇ ਪੱਥਰ ਰੱਖ ਕੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ, ਜੋ ਭਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਸਮਝ ਗਏ। ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਭੇੜੀਏ ਨੂੰ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਜਦ ਉਹ ਹੋਰ ਗੋਲ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਪਰ ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਅਚੁਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਦਬੋਚ ਲਿਆ। ਅਚੁਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਜਦ ਦੇਵਤਾ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਗੋ-ਘਾਤੀ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਗੁਫਾ ਦਾ ਮੁਹਾਨਾ ਤੋੜ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਗੋਲ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਗੋਲ਼ਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਜ ਵੱਲ ਪਰਤ ਆਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੀ ਸੰਤੀਸਵੀਂ ਅਧਿਆਇ 'ਵਿਓਮਾਸੁਰ ਵਧ' ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਅਕੂਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਤ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਬਿਤੀਤ ਕਰਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨੰਦਾ ਦੇ ਗੋਕੁਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਉਹ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ...