ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਲੀ ਯੁਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਵੀ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ‘ਤੇ ਭਕਤੀ, ਹਰੀ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵੱਸ ਗਈ। ਜਗਤ ਦੇ ਹਰ ਕੋਣ ਵਿੱਚ—even ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ—ਜੇ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਹਰੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਧੀਕ ਹੈ। ਹਰੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਅਸਲੀ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਭਕਤੀ ਦੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਭਾਗਵਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਨ ਹੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ? ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਰਗੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਹੋਰ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਜਦ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਭਕਤੀ ਦੇਖੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਬਦਲ ਵਾਂਗੂੰ ਗੂੜ੍ਹੇ, ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ, ਚਮਕਦੇ ਕਿਰਨ ਤੇ ਕੁੰਡਲ, ਅਤਿ ਮਨਮੋਹਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਵੰਨ੍ਹ-ਮੋੜੀ ਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ, ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਦਸ ਲੱਖ ਕਾਮਦੇਵਾਂ ਵਰਗੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ, ਚੰਦਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਮਧੁਰ ਬਾਂਸਰੀ ਵਜਾਉਂਦੇ, ਆਨੰਦ ਤੇ ਚੇਤਨ ਦਾ ਸਵਰੂਪ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਵੱਸ ਗਏ। ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਵਾਸੀ—ਉਧਵ ਆਦਿ ਵੈਸ਼ਣਵ—ਇੱਥੇ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣ ਸਕਣ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜੈਕਾਰ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜੀਆਂ, ਰਸ ਦੀ ਅਲੌਕਿਕ ਭਰਪੂਰਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਪੀਸੀ ਹੋਈ ਵਰਖਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋਈ, ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨ ਵੀ ਸੁਣੀ ਗਈ। ਉਸ ਸਬਾ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ, ਘਰ, ਤੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤਾ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਬਚਨ ਕਹੇ: “ਸੰਤੋ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਇਹ ਵਿਲੱਖਣ ਮਹਿਮਾ ਦੇਖੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਤ-ਦਿਨੀ ਸਮਾਗਮ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ; ਇੱਥੇ ਮੂਰਖ, ਠੱਗ, ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਕਲੀ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ; ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਸੱਤ-ਦਿਨੀ ਕਥਾ-ਯਜਨ ਦੁਆਰਾ ਕੌਣ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਦੱਸੋ, ਕੀ ਕਿਸੇ ਦਯਾਲੂ ਨੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਨਵਾਂ ਰਾਹ ਦੱਸਿਆ ਹੈ?” ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਕਲੀ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਪ ਕਰਦੇ, ਮੰਦ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਪਥ ਤੋਂ ਭਟਕਦੇ, ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਦੇ, ਕਪਟ ਤੇ ਕਾਮਨਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ—ਉਹ ਸੱਤ-ਦਿਨੀ ਕਥਾ-ਯਜਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸਚ ਤੋਂ ਵੰਝੇ, ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ, ਕਾਮਨਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ, ਆਸ਼੍ਰਮ-ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੰਝੇ, ਪਖੰਡ, ਈਰਖਾ ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਵਾਲੇ—ਉਹ ਵੀ ਸੱਤ-ਦਿਨੀ ਕਥਾ-ਯਜਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਪੰਜ ਮਹਾ ਪਾਪ ਕਰਦੇ, ਠੱਗੀ ਕਰਦੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਨਿਰਦਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਦੌਲਤ ‘ਤੇ ਪਲਦੇ, ਪਰ-ਸਤਰੀ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ—ਉਹ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸਰੀਰ, ਬੋਲੀ ਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਕਰਦੇ, ਕਪਟ ਤੇ ਹਠੀਲੇ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਧਨਵਾਨ, ਅਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਬੁਰੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਵਾਲੇ—ਉਹ ਵੀ ਸੱਤ-ਦਿਨੀ ਯਜਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਕਥਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਸਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁੰਗਭਦਰਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਚ ਤੇ ਸਤਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮੇਵ ਨਾਮਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ, ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਦੂਜੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਰੌਸ਼ਨ ਸੀ। ਇੱਕ ਭਿਖਾਰੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਧਨਵਾਨ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਧੁੰਧੁਲੀ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬਚਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ, ਸੁੰਦਰ, ਤੇ ਉੱਚ ਘਰ ਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਸਾਰੀ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ, ਕੁਠੇ, ਵਧੇਰੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ, ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਕੰਜੂਸ ਤੇ ਝਗੜਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ, ਮੌਜ-ਮਸਤ ਕਰਦੇ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੇ ਹੋਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਨ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਕਟੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਊ, ਜ਼ਮੀਨ, ਸੋਨਾ, ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਦਾਨ ਕਰਦੇ। ਆਧਾ ਧਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਨਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਨਾ ਧੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਵਾਲਾ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਦਪਹਿਰ ਨੂੰ, ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਇੱਕ ਝੀਲ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ; ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਸੰਨਿਆਸੀ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਪੀ ਚੁੱਕਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ; ਪੈਰਾਂ ‘ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੰਨਿਆਸੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: “ਤੂੰ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਕਿਹੜੀ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ? ਜਲਦੀ ਆਪਣਾ ਦੁਖ ਦੱਸ।” ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਕੀ ਦੱਸਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਪਿਛਲੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਦੁਖ ਦਾ? ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਥਾਂ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਮੇਰੀ ਭੇਟਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ; ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਜਿੰਦਗੀ ਛੱਡਣ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਜਿੰਦਗੀ ਬਿਨਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ, ਘਰ ਬਿਨਾ ਵੰਸ਼ ਦੇ, ਧਨ ਬਿਨਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ, ਵੰਸ਼ ਬਿਨਾ ਚਲਤ ਦੇ—ਇਹ ਸਭ ਨਿਰਰਥਕ ਹਨ। ਮੈਂ ਗਊ ਪਾਲਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਂਝੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ; ਮੇਰਾ ਲਾਇਆ ਰੁੱਖ ਵੀ ਫਲ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਜੋ ਫਲ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਉਂਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਜਲਦੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ; ਮੇਰੀ ਜਿੰਦਗੀ, ਬਿਨਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ, ਬੇਕਾਰ ਹੈ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸੰਨਿਆਸੀ ਦੇ ਕੋਲ ਰੋਣ ਲੱਗਾ; ਫਿਰ, ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਦਯਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਮੱਥੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਕੇ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: “ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੂਪ ਅਗਿਆਨ ਤਿਆਗ ਦੇ; ਕਰਮ ਦਾ ਰਾਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਵਿਵੇਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਤੇ ਸੰਸਾਰੀ ਇੱਛਾ ਛੱਡ ਦੇ। ਸੁਣ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਭਾਗ ਦੇਖਿਆ: ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ, ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਗਰਾ ਨੇ ਵੀ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਦੁਖ ਸਹੇ; ਹੁਣ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਦੇ—ਤਿਆਗ ਵਿੱਚ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਖ ਹੈ।” ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਵਿਵੇਕ ਮੇਰੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਨਹੀਂ; ਜੇ ਤੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਦੇ, ਤਾਂ ਦੇ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਦੁਖ ਨਾਲ, ਜਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ।