ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼ੰਖਚੂੜਾ ਦੇ ਸੰਘਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਮਣਿ ਉਠਾਇਆ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ, ਗਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਦੇਖਿਆ। ਇਸ ਤੋੰ ਅੱਗੇ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਗਾਵਾਂ ਚਾਰਣ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਮਨ ਸਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੇ। ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਮਧੁਰ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ। ਗੋਪੀਆਂ ਆਪਸ ਵਿਚ ਆਖਦੀਆਂ, "ਜਿੱਥੇ ਮੁਕੁੰਦ ਆਪਣੀ ਵਾਂਸਲੀ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹੋਠਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਖੱਬਾ ਗਲ੍ਹਾ ਖੱਬੇ ਬਾਂਹ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਭੌਂਹਾਂ ਨਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਨਰਮ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਉਥੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਨ।" ਇਹ ਸੁਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਲਜਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਹਲ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਵੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਗੋਪੀਆਂ ਆਖਦੀਆਂ, "ਹੇ ਅਦਭੁਤ ਕੁੜੀਆਂ! ਸੁਣੋ—ਜਦੋਂ ਨੰਦਨੰਦਨ, ਦੁਖੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਹਾਰ ਅਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।" ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਂਡ, ਹਿਰਣ ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ, ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਮੋਹ ਲੈ ਜਾਂਦੇ, ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਚਾਰਾ ਫਸਿਆ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ, ਕੰਨ ਤਨ ਕੇ ਸੁਣਦੇ, ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਤਸਵੀਰ ਵਾਂਗ ਬੇਹਿਸ ਹੋ ਗਏ ਹੋਣ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਮੁਕੁੰਦ, ਮੋਰਪੰਖ, ਰੰਗੀਨ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਪਹلوانਾਂ ਵਾਂਗ ਭੇਸ ਬਣਾ ਕੇ, ਗਵਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ। ਨਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਹਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ। ਨਦੀਆਂ ਵੀ, ਸਾਡੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਠਹਿਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਰਮਪੁਰਖ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣਦੇ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਸੱਦਦੇ, ਤਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜਦੀ। ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ ਤੇ ਦਰੱਖਤ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਛਾਇਆ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ, ਟਹਿਣੀਆਂ ਝੁਕ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਥਰ-ਥਰ ਕੰਬਦੇ, ਤੇ ਫੁੱਲ ਵਗਦੇ। ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤਿਲਕ, ਗਲ੍ਹ ਵਿਚ ਵਣਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਹਾਰ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਮਧੁਰ ਤੁਲਸੀ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਂਦੇ, ਤਾਂ ਮਦਮਸਤ ਭੌਰੇ ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ। ਝੀਲ ਵਿਚ, ਬਗਲੇ, ਹੰਸ ਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀ, ਸੁੰਦਰ ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦੇ, ਮਨ ਲਗਾ ਲੈਂਦੇ, ਅੱਖਾਂ ਮੂੰਦ ਲੈਂਦੇ, ਤੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਤੇ ਗਹਣੇ ਪਾ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ—ਇਸ ਨਾਲ ਹਰੇਕ ਪਾਸੇ ਖੁਸ਼ੀ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ। ਬੱਦਲ, ਆਪਣੇ ਹੱਦ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗੂੰਜਦੇ, ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਤੇ ਛਾਂ ਕਰਕੇ ਛਤਰੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਂਸਲੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਨਵੇਂ ਸੁਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੰਦਰ, ਸ਼ਿਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਗਲ੍ਹ ਤੇ ਮਨ ਝੁਕਾ ਲੈਂਦੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਅਸਲਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਉੱਤੇ ਝੰਡਾ, ਵਜਰ, ਕਮਲ ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਉਹ ਵੀ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਠੰਢ ਪਾ ਦੇਂਦੇ, ਆਪਣੇ ਖੁਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੁਲਬਲੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਉਠਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਅਸੀਂ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਕਿ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਵਾਲ ਜਾਂ ਕਪੜੇ ਕਿਵੇਂ ਹਨ, ਸਾਡਾ ਹੋਸ਼ ਨਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਕਈ ਵਾਰੀ, ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਮਾਲਾ ਪਾ ਕੇ, ਗਾਵਾਂ ਗਿਣਦੇ ਹੋਏ, ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਬਾਂਹ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਸ ਭਰੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ। ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ, ਤੇ ਹਿਰਣੀਆਂ ਵੀ, ਘਰ ਦੀ ਮਮਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪੈਂਦੀਆਂ। ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਗਾਵਾਂ ਤੇ ਗਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਉਤਸਵੀ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਆਉਂਦੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ, ਖੇਡਾਂ ਕਰਦੇ। ਹੌਲੀ, ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰਦੀ, ਗੰਧਰਵ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ, ਰਾਹ ਵਿਚ ਵੱਡਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੇ, ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਉਂਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਲਾਲੀ, ਮਾਲਾ ਉੱਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਧੂੜ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਦੇਣ ਲਈ ਆਉਂਦੇ, ਇਹੀ ਰਾਜਾ ਜੋ ਦੇਵਕੀ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੀਆਂ, ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਠ ਬੇਰ ਫਲ ਵਾਂਗ ਫਿੱਕੇ, ਨਰਮ ਗਲ੍ਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ। ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਿਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਂਗ ਰਾਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦੇ, ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿਨ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਦਿਨ ਕੱਟਦੀਆਂ, ਮਨ ਤੇ ਹਿਰਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਇਥੇ 'ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਜੋੜੀ-ਜੋੜੀ ਦਾ ਗੀਤ' ਨਾਮਕ ਪੈਂਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਦ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦਾ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਫਿਰ ਅਰਿਸ਼ਟਾ ਨਾਮਕ ਬੈਲ-ਰੂਪ ਦੈਤ, ਵੱਡਾ ਕੁਬੜ ਵਾਲਾ, ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਆਪਣੇ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਉਖਾੜ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਗੱਜਦਾ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਖੁਰਚਦਾ, ਪੂੰਛ ਉੱਚੀ ਕਰਕੇ ਟਿੱਲੇ ਉਡਾਉਂਦਾ, ਸਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਚਕਾ ਲੈਂਦਾ। ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗੋਬਰ ਕਰਦਾ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਦਾ, ਅੱਖਾਂ ਫੜਕ ਰਹੀਆਂ, ਡਰਾਉਣੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਗਾਵਾਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੰਦਾ। ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ, ਗਰਭਵਤੀ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨੇ ਅਪਨੇ ਬੱਚੇ ਅਗਾਂਹ ਹੀ ਜਣ ਦਿੱਤੇ, ਬੱਦਲ ਉਸ ਦੀ ਕੁਬੜ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਸਮਝ ਕੇ ਹਟ ਗਏ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਸਿੰਗ ਵੇਖ ਕੇ, ਗਵਾਲੇ ਤੇ ਗਵਾਲਣਾਂ ਡਰ ਗਏ, ਗਾਵਾਂ ਡਰ ਕੇ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਗਈਆਂ। ਸਭ ਨੇ "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ!" ਚੀਕ ਮਾਰੀ ਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਆ ਗਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਗੋਕੁਲ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ, "ਡਰੋ ਨਾ," ਤੇ ਅਰਿਸ਼ਟਾ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਿਆ। ਗਵਾਲੇ ਤੇ ਗਾਵਾਂ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ! ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?" ਅਚੂਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਚਪੇੜ ਮਾਰੀ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਿਆ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਅਭਿਮਾਨ ਚੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।" ਹਰੀ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਬਾਂਹ ਰੱਖ ਕੇ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅਰਿਸ਼ਟਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਖੁਰਚੀ, ਪੂੰਛ ਨੂੰ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਾਇਆ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਲ ਭਜਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਸਿੰਗ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜਰ ਵਾਂਗ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿੰਗ ਫੜ ਲਏ, ਅੱਠਾਰਾਂ ਕਦਮ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਲੋਂ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਅਰਿਸ਼ਟਾ, ਫੇਰ ਉੱਠਿਆ, ਪੂਰਾ ਸਰੀਰ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ, ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਫਿਰ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੌੜਿਆ।