ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇੜੇ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਘੁੰਮਕੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਮੌਰ ਮਣੀ ਤੇ ਨਾਲ ਦੀ ਹੋਰ ਮਣੀ ਵੀ ਲੈ ਲਈ। ਸ਼ੰਖਚੂੜਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਮਣੀ ਲੈ ਕੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਆਪਣਾ ਦਿਨ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰਦੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ। ਗੋਪੀਆਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਖਦੀਆਂ, “ਜਿਥੇ ਮੁਕੁੰਦ ਆਪਣੀ ਵਾਂਹ ਨਾਲ ਬਾਂਈਆਂ ਹੌਲੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਵਾਂਸुरी ਵਜਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਬਾਂਈ ਗਲ੍ਹ ਤੇ ਬਾਂਈ ਕੂਹਣੀ ਲਾ ਕੇ, ਭੌਂਹਾਂ ਨੱਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਨ।” ਦੇਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਸਿੱਧ ਲੋਕ ਵੀ ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹੇ; ਉਹ ਲਜਜਤ ਨਾਲ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਇਤਨਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਹੋਸ਼ ਨਾ ਰਿਹਾ। “ਹੇ ਅਸਧਾਰਣ ਕੁੜੀਆਂ! ਸੁਣੋ, ਜਦੋਂ ਨੰਦਨੰਦਨ, ਦੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਵਾਂਸੁਰੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਹਾਰ ਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।” ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਬਲਦ, ਹਿਰਣ ਤੇ ਗਾਈਆਂ, ਵਾਂਸੁਰੀ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣਕੇ, ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿਚ ਚਾਰਾ ਫਸਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਕੰਨ ਖੜੇ ਕਰਕੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਚੁੱਪਚਾਪ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਤਰ ਵਿਚ ਬਣੇ ਹੋਣ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮੁਕੁੰਦ, ਮੋਰ ਦੇ ਪੰਖ, ਰੰਗੀਨ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਕੁਝ ਕੁਝ ਪਹਲਵਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਲਿਬਾਸ ਪਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਦਾ ਹੈ। ਦਰੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਵਾ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਉੱਡਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਸ਼ਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਿਆਰ ਦੇ ਕੰਪਨ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਬਾਹਾਂ ਵਾਂਗ ਪਾਣੀ ਰੋਕ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਦਿ ਪੁਰਖ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਰਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਢਲਾਣਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਂਸੁਰੀ ਨਾਲ ਗਾਈਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਸੱਦਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਦਰੱਖਤ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਡਾਰਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਝੁਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਥਰ-ਥਰ ਕੰਬਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਫੁੱਲ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਿਲਕ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਹਾਰ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਲੀ ਤੁਲਸੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਂਸੁਰੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਭੌਰੇ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਸਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਝੀਲ ਵਿੱਚ, ਬਗਲੇ, ਹੰਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀ, ਸੁਰੀਲੀ ਧੁਨ ਸੁਣਕੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ, ਚੁੱਪਚਾਪ ਉਸਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਗਲਾਂ ਤੇ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਉੱਤੇ, ਜਦੋਂ ਵਾਂਸੁਰੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਛਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੱਦਲ, ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਨਾ ਲੰਘਣ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਛਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਉੱਤੇ ਛਤਰੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਾਈਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵਾਂਸੁਰੀ ਵਜਾਉਣ ਵਿਚ ਮਾਹਰ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਸ਼ਿਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ, ਆਪਣੀ گردਨ ਤੇ ਮਨ ਝੁਕਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਸਲ ਸੱਚਾਈ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦੇ। ਗਾਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਉੱਤੇ ਝੰਡਾ, ਵਜਰ, ਕਮਲ ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਵਾਂਸੁਰੀ ਸੁਣਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਹੋਈਆਂ ਖਰੋਚਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਗੋਪੀਆਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜਾਗੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਾਂ—ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂ ਰਹੀਆਂ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਵਾਲ ਜਾਂ ਕਪੜੇ ਵੀ ਠੀਕ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲਾ ਹਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਗਾਈਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਸਾਥੀ ਦੇ ਕੰਧੇ ਉੱਤੇ ਬਾਂਹ ਰੱਖ ਕੇ, ਗਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਤੁਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਵਾਂਸੁਰੀ ਦੀ ਧੁਨ ਵਿਚ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਿਰਗਨੀਆਂ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਹਾਰ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਗੋਪ ਤੇ ਗਾਈਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਨੰਦਨੰਦਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ। ਹੌਲੀ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਚੰਦਨ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਉਸਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗਾਇਕ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗਾਈਆਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ, ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਵੱਡਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਉਂਦਾ, ਉਸਦੀ ਵਾਂਸੁਰੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਰੌਣਕ, ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ, ਹਾਰ ਉੱਤੇ ਗਾਈਆਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਲੱਗੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਉਹ ਰਾਜਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੁੰਮਦੀਆਂ, ਹਾਰ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਉਸਦੇ ਹੋਠ ਬੇਰ ਫਲ ਵਾਂਗ ਫਿੱਕੇ, ਨਰਮ ਗਲ੍ਹਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਬਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀਆਂ। ਯਾਦਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਿਚ ਖੇਡਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਤ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਵਧਦਾ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗਾਈਆਂ ਨੂੰ ਦਿਨ ਦੀ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: “ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਦਿਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੀਆਂ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਤੇ ਦਿਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵਿਚ ਲੀਨ ਕਰਦੀਆਂ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।” ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੈਂਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, “ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਜੋੜੀ ਵਿਚ ਗੀਤ” ਨਾਮਕ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਚਤਮ ਤਿਆਗੀ ਜਨਾਂ ਲਈ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਹੈ। ਫਿਰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: “ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ ਨਾਮਕ ਬੱਕਰ-ਰੂਪੀ ਦੈਤ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਕੁੱਬ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਹਿਲਾਉਂਦਾ, ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਜਮੀਨ ਖੋਦਦਾ, ਵ੍ਰਜ ਵੱਲ ਆਇਆ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਬਲਬਲਾਉਂਦਾ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਖੁਰਚਦਾ, ਪੂੰਛ ਉੱਚੀ ਕਰਕੇ ਟੇਲ ਉੱਤੇ ਟੇਲ ਉੱਠਾ ਕੇ ਸੁੱਟਦਾ। ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਗੋਬਰ ਛੱਡਦਾ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਦਾ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕੀ ਹੋਈ, ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਬਲਬਲਾਉਂਦਾ, ਗਾਈਆਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੰਦਾ। ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ, ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਅਪਣੇ ਬੱਚੇ ਅੱਧ-ਵਿੱਚ ਹੀ ਗਵਾ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਬੱਦਲ, ਉਸਦੇ ਕੁੱਬ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਸਮਝ ਕੇ, ਉੱਡ ਗਏ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਨੁਕੀਲੀ ਸਿੰਗਾਂ ਦੇਖ ਕੇ, ਗੋਪ ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਡਰ ਗਏ; ਗਾਈਆਂ ਡਰ ਕੇ ਵਸੇਬਾ ਛੱਡ ਗਈਆਂ, ਗੋਕੁਲ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਚੀਕ ਮਾਰ ਕੇ, “ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ!” ਆਖਦੇ ਹੋਏ, ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਗੋਕੁਲ ਨੂੰ ਡਰ ਨਾਲ ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ ਦਿੰਦੇ, “ਡਰੋ ਨਾ,” ਤੇ ਬੱਕਰ-ਦੈਤ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਸਾਰੇ ਗੋਪ ਤੇ ਗਾਈਆਂ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ ਤੱਕਦੇ ਹਨ: “ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੇ! ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?” ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਦਾ!” ਹਰੀ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਕੰਧੇ ਉੱਤੇ ਬਾਂਹ ਰੱਖ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਅਰਿਸ਼ਟਾ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਖੁਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਖੁਰਚਦਾ, ਆਪਣੀ ਪੂੰਛ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ, ਪ੍ਰਚੰਡਤਾ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਨੁਕੀਲੀਆਂ ਸਿੰਗਾਂ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈਆਂ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਵੱਜਰ ਵਾਂਗ, ਅਚ੍ਯੁਤ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਆਇਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿੰਗ ਫੜ ਲਏ, ਅੱਠਾਰਾਂ ਕਦਮ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਦੂਜੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।