ਜਦੋਂ ਕੌੜੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਰਾਮਾ!" ਪੁਕਾਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਹੇਠ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਰਾਮਾ ਆਪਣੇ ਗੋਲ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰ ਫੜਕੇ ਉਸ ਬੁਰੇ ਯਕਸ਼ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਭਰਾ ਆਪਣੇ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕਰਕੇ ਲੈਜਾਣ ਵਾਲੇ ਚੋਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ, ਆਪਣੇ ਉੱਤਮ ਬਲ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ, "ਡਰੋ ਨਾ!" ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਭਰੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁੰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬੇਹੱਦ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਪਾਪੀ ਯਕਸ਼ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜੇ। ਜਦੋਂ ਯਕਸ਼ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਮੌਤ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੂਰਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਗੋਵਿੰਦ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਜਿੱਧਰ ਉਹ ਭੱਜਦਾ ਗਿਆ, ਉਧਰ ਹੀ ਦੌੜਦਾ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਜੜੀ ਹੋਈ ਮਣੀ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ, ਜਦਕਿ ਬਲਰਾਮ ਉਥੇ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਮੁੱਕਾ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਮਣੀ ਤੇ ਉਸਦੀ ਸਾਥੀ ਮਣੀ ਲੈ ਲਈ। ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮਣੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਬਲਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਜਦਕਿ ਔਰਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੋਪੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਗਾਵਾਂ ਚਰਾਉਣ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਲ ਜਾਂਦੇ, ਆਪਣੇ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੀਆਂ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤ ਸਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਖਦੀਆਂ, "ਜਿੱਥੇ ਮੁਕੁੰਦ ਆਪਣੇ ਵਾਂਏ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹੋਠਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਖੱਬਾ ਗਲ੍ਹਾ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ, ਭੰਵਾਂ ਨਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਨਰਮ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਲਕੀਰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਸੁਰ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਸਿੱਧ ਜਨ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ; ਉਹ ਲਜਜਤ ਭਾਵ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਬਾਣਾਂ ਵੱਲ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ। "ਹੇ ਅਦਭੁਤ ਕੁੜੀਆਂ, ਸੁਣੋ! ਜਦ ਨੰਦਨੰਦਨ, ਦੁਖੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਵਾਂਸਰੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਹਾਰ ਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।" ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਸਾਂਡ, ਹਿਰਣ ਤੇ ਗਾਵਾਂ, ਦੂਰੋਂ ਵਾਂਸਰੀ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰਾ ਫਸਾਏ, ਕੰਨ ਖੜੇ ਕਰਕੇ, ਇਕ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਤਰ ਬਣ ਗਏ ਹੋਣ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਤੇ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਜਾਪਦੇ ਹਨ। ਮੋਰਾਂ ਦੇ ਪੰਖ, ਰੰਗੀਨ ਮਿਟੀ, ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਕੁਝ ਵਾਰ ਮੁਕੁੰਦ ਆਪਣੇ ਗਵਾਲ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦਰਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਲਗਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕੰਪਦੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਆਦਿ-ਪੁਰੁਖ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵਿਰਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣਦਾ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਂਸਰੀ ਨਾਲ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ ਤੇ ਦਰਖ਼ਤ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਪਣੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ-ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਕੰਪਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫੁੱਲ ਉਪਜਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਤਿਲਕ, ਜੰਗਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਾਰ, ਦੇਵ-ਗੰਧ ਤੇ ਮਧੁਰ ਤੁਲਸੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਵਾਂਸਰੀ ਵਜਾਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਮਧੁ ਮਸਤ ਭੌਰੇ ਆਪਣਾ ਮਨਪਸੰਦ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਝੀਲ ਵਿੱਚ, ਬਗਲੇ, ਹੰਸ ਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀ, ਵਾਂਸਰੀ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚਿੱਤ ਸੰਯਮਿਤ, ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ, ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਹਾਰਾਂ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ, ਜਦ ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਂਸਰੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਆਨੰਦ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ। ਬੱਦਲ, ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੋਸਤ ਵਾਂਗ ਫੁੱਲ ਵਰਖਾ ਕੇ ਛਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਲਈ ਛੱਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵਾਂਸਰੀ ਵਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ, ਨੰਦਨੰਦਨ ਜਦ ਵਾਂਸਰੀ ਹੋਠਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦਾ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਾਗ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ, ਸ਼ਿਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ, ਆਪਣੀਆਂ گردਨਾਂ ਤੇ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਝੁਕਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਉੱਤੇ ਝੰਡਾ, ਵਜਰ, ਕਮਲ ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ; ਵਾਂਸਰੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵ੍ਰਜ-ਭੂਮੀ ਦੀਆਂ ਖੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਚੰਚਲ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਉਠੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ, ਗੁੰਝਲ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ; ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਸਾਡੇ ਵਾਲ, ਵਸਤ੍ਰ ਠੀਕ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਕਈ ਵਾਰੀ, ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਹਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਬਾਂਹ ਰੱਖ ਕੇ ਗਾਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਵਾਂਸਰੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਠੱਗੇ ਹੋਏ ਮਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਹਿਰਣ ਵੀ, ਗੋਪੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਸਮਿਨ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਰਾਂ, ਤਿਉਹਾਰੀ ਪਹਿਰਾਵੇ, ਤੇ ਗਵਾਲ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਨੰਦਨੰਦਨ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਮਕੁਮ ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਉਸਦੀ ਆਗਵਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਦੇਵ-ਗਾਇਕ ਗੀਤ, ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਵੱਡਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ, ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸਾਰੀ ਪਸ਼ੂ-ਝੰਡ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਂਦਾ, ਉਸਦੀ ਵਾਂਸਰੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਸੋਭਾ, ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਚਮਕ ਰਹੀ, ਉਸ ਦੀ ਵਾਰ ਉੱਤੇ ਖੁਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਲੱਗੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਉਹ ਰਾਜਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵਕੀ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੁੰਮਦੀਆਂ, ਹਾਰ ਪਾਇਆ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਉਸਦੇ ਹੋਠ ਬੇਰ ਦੇ ਫਲ ਵਾਂਗ ਫਿੱਕੇ, ਨਰਮ ਗਲ੍ਹਾ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਬਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ। ਯਾਦਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ, ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਵਧਦਾ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿਨ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ। ਇੰਝ, ਰਾਜਨ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਦਿਨ ਕੱਟਦੀਆਂ, ਮਨ ਤੇ ਚਿੱਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਵੱਡੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹਿੰਦੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਗੀਤ' ਨਾਮਕ ਪੈਂਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸੰਨਿਆਸੀ ਜਨਾਂ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ, ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਰਿਸ਼ਟਾ ਨਾਮਕ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਰੱਛਸ, ਸਾਂਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਗਵਾਲਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕੁੰਭ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਖੋਦ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜਦਾ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੁਰਚਦਾ, ਪੂੰਛ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਦਾ ਤੇ ਸਿੰਗਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਨਾਲ ਟਿੱਲੇ ਉਚਾਲਦਾ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਗੋਬਰ ਕਰਦਾ, ਪੇਸ਼ਾਬ ਕਰਦਾ, ਅੱਖਾਂ ਖੂਂਦੀਆਂ ਤੇ ਬਿਨਾ ਝਪਕਣ ਦੇ ਤੱਕਦਾ; ਉਸ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜ ਨੇ ਗਾਵਾਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਡਰ ਕਾਰਨ, ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਅਪਨੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਬੱਦਲ, ਉਸਦੀ ਕੁੰਭ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਸਮਝ ਕੇ, ਹਟ ਗਏ। ਉਸਦੇ ਤਿੱਖੇ ਸਿੰਗ ਵੇਖ ਕੇ, ਗਵਾਲ-ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਰਦ ਡਰ ਗਏ; ਗਾਵਾਂ ਡਰ ਕੇ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਗਈਆਂ, ਗੋਕੁਲ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਭ ਨੇ "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ!" ਚੀਕ ਮਾਰੀ ਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਈ। ਗੋਕੁਲ ਨੂੰ ਡਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁੰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, "ਡਰੋ ਨਾ," ਤੇ ਸਾਂਡ-ਰੱਛਸ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਿਆ, ਜਦਕਿ ਸਾਰੇ ਗਵਾਲ ਤੇ ਗਾਵਾਂ ਡਰਦੇ ਹੋਏ ਤੱਕ ਰਹੇ: "ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਰੇ ਜੀਵ, ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?