ਰਾਤ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਦੋਂ ਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਚੰਦ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਚੰਬੇ ਦੀ ਮਹਿਕ ਅਤੇ ਮੱਤ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਭਰ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਕੰਵਲ ਦੇ ਪੋਖਿਆਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਕੰਨ ਨੂੰ ਅਨੰਦਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੁਰੀਲੀ ਧੁਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਹ ਰਾਗਨੀ ਇੰਨੀ ਸੁੰਦਰ ਸੀ ਕਿ ਜਿਸਨੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ। ਇਹ ਗੀਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਵੀ ਭੁੱਲ ਗਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਢਿਲੇ ਹੋ ਗਏ, ਵਾਲ ਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਖੁਲ ਗਈਆਂ। ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਜ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਉਥੇ ਸ਼ੰਖਚੂੜਾ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਭਗਤ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮਾ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਦੇਖਿਆ। ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਨੇ, ਜੋ ਇੱਕ ਯਕਸ਼ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹਿਚਕਚਾਹਟ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਭਜਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਗੋਪੀਆਂ “ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਰਾਮਾ!” ਚੀਕਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਭਰਾ ਆਪਣੇ ਗਾਂ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚੋਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ, “ਡਰੋ ਨਾ!” ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗਦਾਵਾਂ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਯਕਸ਼ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਪਏ। ਜਦੋਂ ਯਕਸ਼ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਅਤੇ ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਭੱਜ ਪਿਆ। ਗੋਵਿੰਦ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦਾ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੋਤੀ ਦਾ ਮੁਕੁਟ ਲੈਣ ਦੀ ਨੀਤ ਨਾਲ, ਜਦਕਿ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਕੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ, ਕੁਝ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮੁੱਕੀ ਨਾਲ ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਘੁੰਮਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਮੋਤੀ ਵਾਲਾ ਮੁਕੁਟ ਤੇ ਉਸਦਾ ਸਾਥੀ ਰਤਨ ਲੈ ਲਿਆ। ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਰਤਨ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਬਲਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜਦਕਿ ਗੋਪੀਆਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਜਦ ਉਹ ਗਾਂ ਚਰਾਉਣ ਜਾਂਦੇ, ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਿਰਫ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ। ਗੋਪੀਆਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਖਦੀਆਂ: ਜਿੱਥੇ ਮੁਕੁੰਦ ਆਪਣੀ ਵਾਂਸਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਤੇ ਲਿਆਉਂਦਾ, ਖੱਬਾ ਹੱਥ ਹੋਠਾਂ ਉੱਤੇ, ਖੱਬਾ ਗਲ੍ਹ ਖੱਬੇ ਬਾਂਹ ਤੇ ਟਿਕਿਆ, ਭੌਂਹਾਂ ਨੱਚਦੀਆਂ, ਨਰਮ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਰਾਹ ਬਣਾਉਂਦਾ—ਉਥੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੇਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਲੋਕ ਵੀ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਈਆਂ; ਉਹ ਵੀ ਲਾਜ਼ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਬਾਣਾਂ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਭੁੱਲ ਗਈਆਂ। ਹੇ ਅਦਭੁਤ ਕੁੜੀਆਂ, ਸੁਣੋ: ਜਦ ਨੰਦਨੰਦਨ, ਦੁੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਂਦਾ, ਉਸਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਮਾਲਾ ਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਸਾਂਡ, ਹਿਰਣ ਤੇ ਗਾਂ, ਸਾਰੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਚਾਰਾ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਕੰਨ ਖੜੇ ਕਰਕੇ, ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਚਿੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਮੁਕੁੰਦ, ਮੋਰਾਂ ਦੇ ਪਰ, ਰੰਗੀਨ ਮਿੱਟੀ, ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਪਹਲਵਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਗਵਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਗਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ। ਦਰਿਆ, ਆਪਣੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਪਵਨ ਨਾਲ ਉਸ ਵਾਂਗ ਲਗਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਠਹਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਆਦਿ-ਪੁਰਖ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਾਹ ਵਾਹ ਸੁਣਦਾ, ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਤੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਬੂਟੇ ਤੇ ਦਰੱਖਤ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਝੁਕ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਥਰਥਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਨਵੇਂ ਫੁੱਲ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤਿਲਕ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਸੁਗੰਧੀ ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਲੀ ਤੁਲਸੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਜਦ ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਂਦਾ, ਮੱਤ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਆਪਣਾ ਮਨਪਸੰਦ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਝੀਲ ਵਿੱਚ, ਬਗਲੇ, ਹੰਸ ਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀ, ਉਸ ਦੀ ਸੁਰੀਲੀ ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰੀ ਵਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਮਨ ਵਸ਼ ਵਿਚ, ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ, ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ, ਜਦ ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ। ਬੱਦਲ, ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗੂੰਜਦਾ, ਦੋਸਤ ਵਾਂਗ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਛਾਂ ਕਰਕੇ ਛਤਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਦ ਉਹ ਵਾਂਸਲੀ ਨੂੰ ਹੋਠਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਨਵੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ—ਇੰਦਰ, ਸ਼ਿਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ—ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਮਨ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਉੱਤੇ ਝੰਡਾ, ਵਜਰ, ਕੰਵਲ ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰੱਜ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਖੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚੰਚਲ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਠੇ ਚਾਹ ਨਾਲ ਇੰਨੀ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂ ਰਹੀਆਂ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਜੂੜੀਆਂ ਜਾਂ ਕੱਪੜੇ ਠੀਕ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਕਦੇ ਕਦੇ, ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੀ ਮਾਲਾ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਸਾਥੀ ਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਬਾਂਹ ਰੱਖ ਕੇ ਗਾਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਸਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਹਿਰਣੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੋਪੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਜੈਸਮੀਨ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰੀ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਗਵਾਲਾਂ ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਹਵਾ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੀ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗਾਇਕ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ, ਵਾਜੇ ਵਜਾਉਂਦੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗਾਂ ਲਈ ਸਨੇਹੀ, ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਂਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਚਮਕ, ਮਾਲਾ ਉੱਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਧੂੜ, ਉਹ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ—ਇਹ ਵੋਹੀ ਰਾਜਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਉਸਦੇ ਹੋਠ ਬੇਰੀ ਦੇ ਫਲ ਵਾਂਗ ਫਿੱਕੇ, ਗੋਲ੍ਹ ਗਲ੍ਹ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ। ਯਾਦਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਰਾਤ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦਾ, ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗਾਂ ਨੂੰ ਦਿਨ ਦੀ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਦਿਨ ਬਿਤਾਉਂਦੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਹਿਰਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹਿੰਦੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਮੇ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ 'ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਜੋੜੀ-ਜੋੜੀ ਗੀਤ' ਨਾਮਕ ਪੰਜਤੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਮ ਵੈਰਾਗੀਆਂ ਲਈ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਂਡ-ਦਾਨਵ ਸੀ, ਵੜੇ ਵਾਪਰੀ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਕੁੰਝ ਲੈ ਕੇ, ਗਵਾਲਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੁਰਚਦਾ, ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਡੱਕ ਮਾਰਦਾ, ਪੂੰਛ ਉੱਚੀ ਕਰਕੇ, ਸਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਟੇਲੀਆਂ ਉਡਾਉਂਦਾ ਸੀ।