ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਦਾਸਾਰਹ ਵੰਸ਼ਜ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ, ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਨੰਦ ਜੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਅਚਿੰਤਯ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜ ਨੂੰ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਰਸ-ਭਰੇ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਕ ਰਾਤ, ਗੋਵਿੰਦ ਅਤੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਅਦਭੁਤ ਬਲ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ, ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਰਾਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਤਾਰੇ ਤੇ ਚੰਦ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਹਵਾ ਚੰਬੇ ਦੀ ਮਹਿਕ ਅਤੇ ਕੰਵਲੇ ਹੋਏ ਭੌਰਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਲੈ ਕੇ, ਕਮਲ ਦੇ ਤਲਾਵਾਂ ਤੋਂ ਚਲਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਐਸੀ ਧੁਨ ਛੇੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਕੰਨ ਸੁਖੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਹ ਸੁਰ ਅਜਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਗੋਪੀਆਂ ਸੁਣ ਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਆਪੇ ਤੋਂ ਬੇਖ਼ਬਰ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਢਲਕ ਗਏ, ਵਾਲ ਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਖੁਲ ਗਈਆਂ। ਜਦ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਖੇਡਦੀਆਂ, ਸ਼ੰਖਚੂੜਾ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਸੇਵਕ ਸੀ, ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਚੀਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ “ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਰਾਮ!” ਦੀਆਂ ਬੁਲੰਦ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਓਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੌੜੇ ਜਿਵੇਂ ਗਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਚੋਰੀ ਹੋਏ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ, ਆਸਵਾਸਨ ਦੇ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ, “ਡਰੋ ਨਾ!” ਤੇ ਉਸ ਪਾਪੀ ਯਕਸ਼ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਯਕਸ਼ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮੌਤ ਅਤੇ ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਭੱਜ ਪਿਆ। ਗੋਵਿੰਦ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਮਸਤਕ ਤੋਂ ਮੋਤੀ ਜੜੀ ਕ੍ਰੈਸਟ ਮਣੀ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦੌੜਿਆ, ਜਦਕਿ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ। ਫਿਰ, ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਪਾਪੀ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਵੱਡਾ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਮਣੀ ਤੇ ਸਾਥੀ ਮਣੀ ਲੈ ਲਈ। ਸ਼ੰਖਚੂੜਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਚਮਕਦੀ ਮਣੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਬਲਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਜਦ ਕਿ ਗੋਪੀਆਂ ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਗੋਪੀਆਂ, ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਣ ਜੰਗਲ ਜਾਂਦੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਦੁਖੀ ਦਿਨ ਕੱਟਦੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾ ਗਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਉਹ ਅਪਣੀ ਸਖੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਦੀਆਂ: “ਜਿੱਥੇ ਮੁਕੁੰਦ ਵਾਂਗ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਪਣੀ ਵਾਂਸਲੀ ਨੂੰ ਬਾਂਏ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹੋਠਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦਾ, ਬਾਂਏ ਗਲ੍ਹ ਤੇ ਬਾਂਏ ਭੁਜਾ ਲਿਆ ਕੇ, ਭੌਂਹਾਂ ਨਚਾਉਂਦਾ, ਨਰਮ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਰ ਲਿਆਉਂਦਾ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।” ਦੇਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਲਜਜਤ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਵੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ। “ਸੋਣੀਆਂ ਕਣਿਆਂ! ਸੁਣੋ, ਜਦ ਨੰਦਨੰਦਨ ਦੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਂਦਾ, ਉਸਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।” ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਸਾਂਡ, ਹਿਰਣ ਤੇ ਗਾਵਾਂ, ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਚਾਰਾ ਫੜ ਕੇ, ਕੰਨ ਖੜੇ ਕਰਕੇ, ਐਵੇਂ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹੋਣ, ਨਿਸ਼ਚੇਤ ਤੇ ਅਡੋਲ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮੋਰਪੰਖ, ਰੰਗੀਨ ਮਿਟੀ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਕੁਝ ਵਾਰੀ ਕੁਸ਼ਟੀਬਾਜ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਗਵਾਲ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ। ਨਦੀਆਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦੀਆਂ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਲੈ ਕੇ, ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਸ਼ਾ ਕਰਦੀਆਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਥੰਮ ਜਾਂਦਾ। ਜਦ ਉਹ, ਜੋ ਮੁਲ਼ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਗਵਾਲ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਵਡਿਆਈ ਪਾਉਂਦਾ, ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾ ਕੇ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ। ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਜਾਪਦੇ; ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਝੁਕ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀਆਂ, ਫੁੱਲ ਵਗਾ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਜਦ ਉਹ ਤਿਲਕ ਲਾ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਨਾਲ ਸਜਦਾ, ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਭੌਂਰੇ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਮਨਚਾਹਾ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਝੀਲ ਵਿੱਚ, ਬਗਲੇ, ਹੰਸ ਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀ, ਉਸ ਦੀ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨ ਲਗਾ ਕੇ, ਹਰੀ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦੇ, ਅੱਖਾਂ ਮੂੰਦ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗਵਾਲ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ, ਜਦ ਉਹ ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾ ਕੇ ਗਵਾਲਣਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਆਨੰਦ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ। ਬੱਦਲ, ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਨਾ ਲੰਘੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗੂੰਜਦੇ, ਫੁੱਲ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਤੇ ਛਾਂ ਪਾ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਲਈ ਛਤਰੀ ਬਣਾਉਂਦੇ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਣ ਵਿਚ ਮਾਹਰ, ਨੰਦਲਾਲ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਂਸਲੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਸੁਰ ਲਿਆਉਂਦਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੰਦਰ, ਸ਼ਿਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਮੱਥਾ ਝੁਕਾ ਲੈਂਦੇ, ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਅਸਲਤਾ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦੇ। ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਉੱਤੇ ਝੰਡਾ, ਵਜਰ, ਕਮਲ ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਠੰਢਕ ਪਾ ਦਿੰਦੇ, ਖੁਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿੰਦੇ। ਜਦ ਉਹ ਲੰਘਦਾ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਭਰੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਤੋਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਠੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ, ਆਪੇ ਤੋਂ ਬੇਖ਼ਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਸਾਡੇ ਵਾਲ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਠੀਕ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਕਈ ਵਾਰੀ, ਤુલਸੀ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਮਾਲਾ ਪਾ ਕੇ, ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦਾ, ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਬਾਂਹ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਸ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦਾ, ਤੁਰਦਾ। ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਮਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ; ਹਿਰਣ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ, ਘਰ ਦੀ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੇ। ਜਦ ਉਹ, ਜੈਸਮੀਨ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਤਿਉਹਾਰੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਯਮੁਨਾ ਕੰਢੇ ਆਉਂਦਾ, ਨੰਦਨੰਦਨ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ, ਖੇਡਦਾ। ਹੌਲੀ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਚੰਦਨ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ ਕਰਦੀ, ਗਾਂਉਣ ਵਾਲੇ ਗੰਧਰਵ, ਉਸਦੇ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ। ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰਸਤੇ ਦੇ ਵੱਡਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ, ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਉਂਦਾ, ਉਸਦੀ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ। ਮੂੰਹ ਦੀ ਚਮਕ, ਮਾਲਾ ਉੱਤੇ ਧੂੜ, ਉਹ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਆਉਂਦਾ—ਇਹੀ ਉਹ ਰਾਜਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੁੰਮਦੀਆਂ, ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ, ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਉਸਦੇ ਹੋਠ ਬੋਰ ਫਲ ਵਾਂਗ ਫਿੱਕੇ, ਨਰਮ ਗਲ੍ਹ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕੁੰਡਲ ਨਾਲ ਸਜੇ। ਯਾਦਵਾਂ ਦਾ ਨਾਥ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਖੇਡਦਾ, ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਿਆਂ, ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿਨ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ।