ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਕਰੁੱਧ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲਈ, ਹੇ ਅਚੁਤ, ਕੇਵਲ ਤੇਰੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ। ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਆਪ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਫਿਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਉੱਚਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰੇਗਾ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਦਾਸਰਹਾ ਵੰਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਨੰਦ ਜੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਜਤਾਈ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਉਤਸਵ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਏ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਇਹ ਘਟਨਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਕ ਰਾਤ ਗੋਵਿੰਦ ਅਤੇ ਰਾਮ, ਦੋਹਾਂ ਅਦਭੁਤ ਬਲ ਵਾਲੇ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਸਤੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਸੁਗੰਧਤ ਤੇ ਗੁਲਾਬੀ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਸਤੀਆਂ ਨੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਫ਼ਤ ਗਾਈ। ਰਾਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ—ਤਾਰੇ ਤੇ ਚੰਦ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਚੰਬੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਤੇ ਮਸਤ ਭੌਰਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੀ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੇ ਤਲਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਮਿਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਅਜਿਹੀ ਧੁਨ ਚੇੜੀ, ਜੋ ਹਰ ਜੀਵ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦਿਤ ਕਰ ਗਈ। ਵਾਜਾਂ-ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਐਸੀ ਸਾਂਝ ਬਣੀ ਕਿ ਸਭ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਗੀਤ ਸੁਣ ਕੇ ਗੋਪੀਆਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਈਆਂ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਢਿੱਲੇ ਹੋ ਗਏ, ਵਾਲ ਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਖੁਲ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਖੇਡ-ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ, ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਸੇਵਕ ਸ਼ੰਖਚੂੜਾ ਆ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਰਾਮ ਦੇਖਦੇ ਰਹਿ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ, ਕੋਈ ਹਿਚਕ ਨਾ ਕੀਤੀ। ਗੋਪੀਆਂ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਰਾਮ!' ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ ਪੁਕਾਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਰਾਮ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੌੜੇ ਜਿਵੇਂ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾ ਆਪਣੇ ਗਾਂ ਚੋਰ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ, ਹੱਥੀਂ ਗਦਾ ਫੜੇ, ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਦੇ, "ਡਰੋ ਨਾ!" ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਯਕਸ਼ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਜਦ ਉਹ ਯਕਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੇ ਕਾਲ ਵਰਗਾ ਆਉਂਦਾ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਬਚਣ ਲਈ ਭੱਜ ਪਿਆ। ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ, ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਮੋਹਰਤ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਰਤਨ ਲੈਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ ਜੀ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਕੇ ਸਤੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਥੋੜੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਯਕਸ਼ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਘੁੰਮਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਮੋਹਰਤ ਤੇ ਹੋਰ ਰਤਨ ਖਿੱਚ ਲਏ। ਸ਼ੰਖਚੂੜਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਚਮਕਦਾਰ ਜਵਾਹਰ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਬਲਰਾਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜਦ ਕਿ ਸਤੀਆਂ ਇਹ ਸਭ ਦੇਖਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਇਸ ਤੋ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ—ਗੋਪੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਗਾਂ ਚਰਾਉਣ ਲਈ ਜੰਗਲ ਜਾਂਦੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲਾ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਲੰਘਾਉਂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ। ਗੋਪੀਆਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੀਆਂ, "ਜਿੱਥੇ ਮੁਕੁੰਦ ਆਪਣੀ ਵਾਂਸਲੀ ਲੈ ਕੇ ਖੇਡਦਾ, ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹੋਠਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦਾ, ਖੱਬਾ ਗਲ੍ਹਾ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਭੰਵਰੇ ਨੱਚ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਨਰਮ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਂਸਲੀ ਤੇ ਸੁਰ ਲੈਦਾ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਦਾ ਸੱਦਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।" ਦੇਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਲੋਕ ਵੀ ਇਹ ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ, ਉਹ ਲਜਜਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੱਲੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ। ਗੋਪੀਆਂ ਵਧੀਆ ਦਿਲੋਂ ਕਹਿੰਦੀਆਂ, "ਹੇ ਸਖੀਆਂ, ਸੁਣੋ! ਨੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਦੁੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਜਦ ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਂਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਲਾ ਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।" ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਸਾਂਡ, ਹਰਣ ਤੇ ਗਾਂ, ਜੋ ਦੂਰੋਂ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣਦੇ, ਚਾਰੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ, ਕੰਨ ਖੜੇ ਕਰਕੇ, ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਤਰ ਬਣ ਕੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮੋਰ ਪੰਖ, ਰੰਗੀਲੇ ਪੱਥਰ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕੁਸ਼ਤੀਬਾਜ਼ ਦੀ ਵੈਸ਼-ਭੂਸ਼ਾ ਪਾ ਕੇ, ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ। ਨਦੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਹਾਅ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਹਵਾ ਉਡਦੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀਆਂ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕੰਪਦੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ। ਮੂਲ ਪੁਰਖ, ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣਦਾ, ਜਦ ਵਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾ ਕੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ। ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ ਤੇ ਦਰੱਖਤ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ, ਸ਼ਾਖਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਝੁਕ ਜਾਂਦੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕੰਪਦੇ, ਫੁੱਲ ਉਗਾਉਂਦੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮੱਥੇ ਤੇ ਤਿਲਕ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਤੁਲਸੀ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਜਦ ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਂਦਾ, ਭੌਂਰੇ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਮਨਪਸੰਦ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ, ਉਸ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦੇ। ਝੀਲ ਵਿੱਚ, ਬਗਲੇ, ਹੰਸ ਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀ, ਸੋਹਣੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦੇ, ਮਨ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਢਲਾਣਾਂ ਉੱਤੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਇਹ ਆਨੰਦ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ। ਬੱਦਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗੂੰਜਦੇ, ਆਪਣਾ ਸੀਮਾ ਨਾ ਲੰਘਣ ਦੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਕਰਦੇ, ਮਿਤਰ ਵਾਂਗ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਉਂਦੇ, ਛਾਂ ਪਾ ਕੇ ਛੱਤ ਬਣਾਉਂਦੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਨਵੇਂ ਸੁਰ ਛੇੜਦਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੰਦਰ, ਸ਼ਿਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੀ گردਨ ਤੇ ਮਨ ਝੁਕਾ ਲੈਂਦੇ, ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਅਸਲ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਗਾਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਉੱਤੇ ਝੰਡਾ, ਵਜਰ, ਕਮਲ ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਉਹ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਠੰਢ ਪਾ ਦਿੰਦੇ, ਆਪਣੇ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈਆਂ ਜ਼ਖਮਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿੰਦੇ। ਜਦ ਉਹ ਲੰਘਦਾ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚੰਚਲ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਠੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਹੋਸ਼ ਗੁਆ ਬੈਠਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਸਾਡਾ ਵਾਲ ਜਾਂ ਵਸਤ੍ਰ ਠੀਕ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੀ ਮਾਲਾ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦਾ, ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਪਿਆਰੇ ਸਾਥੀ ਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਕੇ ਗਾਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਪੈਂਦੀਆਂ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਬੇਅੰਤ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਹਰਣੀਆਂ ਵੀ, ਗੋਪੀਆਂ ਵਾਂਗ ਘਰ ਦੀ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਜੈਸਮਿਨ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਉਤਸਵੀ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਗੋਪਾਂ ਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਨੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ। ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਹੌਲੀ ਹਵਾ, ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਸ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਗਣਾਂ ਦੇ ਗਾਇਕ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ, ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ, ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸਾਰੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਂਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ। ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਮਾਲਾ ਉੱਤੇ ਖੁਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ—ਇਹੀ ਰਾਜਾ ਜੋ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੁੰਮਦੀਆਂ, ਮਾਲਾ ਧਾਰੀ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਦੇ ਹੋਠ ਜ਼ੁਜੂਬ ਫਲ ਵਾਂਗ ਫੀਕੇ, ਨਰਮ ਗਲ੍ਹਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੁੰਡਲਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵ੍ਰਜ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਹਰ ਜੀਵ, ਹਰ ਪੌਦਾ, ਹਰ ਨਦੀ, ਹਰ ਪੰਛੀ, ਉਸ ਅਲੌਕਿਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਲੀਲਾ ਤੇ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੇ, ਉਸ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ।