ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਕਥਾ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਜੀਵ—ਪਸ਼ੂ, ਮਨੁੱਖ, ਦੇਵਤਾ—ਜੋ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਰਾਜ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਾੜਾ, ਭਲੇ ਤੇ ਬੁਰੇ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਯੋਗ ਬਲ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਹ ਸੰਤ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ, ਪਰਮ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਨਾਲ ਫਿਰਦੇ ਹਨ; ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਇਛਾ ਨਾਲ ਜਦ ਉਹ ਸਰੀਰ ਧਾਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਬੰਧਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਹਰ ਜੀਵ—ਗੋਪੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ embodied ਜੀਵਾਂ—ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਦਾ ਨਿਗਰਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਲੀਲਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਉਸ ਵੱਲ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਾਇਆ ਵੱਲੋਂ ਮੋਹਿਤ, ਕਦੇ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉੱਤੇ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਤੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਰਾਤ ਖਤਮ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਗੋਪੀਆਂ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪਿਆਰੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਨ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਾਪਸ ਚਲ ਪਈਆਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਲੀਲਾ ਨੂੰ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਕਾਮ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਵਾਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਗੋਪਾਲ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਪਣੇ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਅੰਬਿਕਾ ਵਣ ਵੱਲ ਚਲ ਪਏ। ਉਥੇ, ਸਰਸਵਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਅੰਬਿਕਾ ਦੀ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਗਾਂ, ਸੋਨਾ, ਵਸਤ੍ਰ, ਸ਼ਹਦ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਹਾ, "ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ।" ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ, ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਅਤੇ ਵਰਤ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਨੰਦ, ਸੁਨੰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਉਥੇ ਰਾਤ ਬਿਤਾਈ। ਪਰ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤਿ ਭੁੱਖਾ ਸੱਪ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਫੜ ਲਿਆ। ਸੱਪ ਦੇ ਫੜਨ ਨਾਲ ਨੰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁਕਾਰਿਆ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ! ਪਿਤਾ, ਸੱਪ ਮੈਨੂੰ ਨਿਗਲ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਣ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ!" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਸੁਣਕੇ, ਗੋਪਾਲ ਤੇ ਹੋਰ ਗੋਪ ਉਠੇ, ਨੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਸੱਪ ਦੇ ਫੜੇ ਹੋਏ ਦੇਖ ਕੇ, ਡੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸੱਪ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ। ਪਰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਜਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸੱਪ ਨੇ ਨੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ; ਫਿਰ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ, ਪ੍ਰਭੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੱਪ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ, ਸੱਪ ਦਾ ਸਾਰਾ ਮਾੜਾ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਸੱਪ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਵਿਦਿਆਧਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ, ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਜੋ ਇਹ ਰੌਸ਼ਨ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਵਡਿਆਈ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੈ? ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਨੀਚ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ?" ਸੱਪ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਵਿਦਿਆਧਰ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਸੋਭਾ ਅਤੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਆਪਣੇ ਵਿਹੰਗਮ ਰਥ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਵਿਰੂਪਾ ਅਤੇ ਅੰਗੀਰਸਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਨੂੰ ਹਾਸਿਆ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲਾਣਤ, ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਪਰਾਧ ਨਾਲ ਪਾਈ, ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ।" "ਉਹ ਲਾਣਤ, ਜੋ ਦਯਾਲੂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦਿੱਤੀ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਹਿੱਤਕਾਰਕ ਸੀ; ਜਦ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਸਪਰਸ਼ ਪਾਇਆ, ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਦੁਖ-ਕਲੇਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ, ਲਾਣਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਣ ਆਇਆ ਹਾਂ—ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਆਸ਼੍ਰਯ ਦਿੰਦੇ ਹੋ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁਕਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਣ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾ ਯੋਗੀ, ਹੇ ਪਰਮ ਪੁਰਸ਼, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ; ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਓ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਹੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ।" "ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਅਜ਼ਾਦ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਅਵਿਨਾਸੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ; ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ ਜਦ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਫਿਰ ਜਦ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਸਪਰਸ਼ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਹੈ!" ਦਾਸਰਹਾ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, Sudarshana ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਨੰਦ ਜੀ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ; ਉਥੇ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜ ਆਏ, ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਇਹ ਘਟਨਾ ਦੱਸਦੇ ਰਹੇ। ਇਕ ਹੋਰ ਵਾਰ, ਗੋਵਿੰਦਾ ਤੇ ਰਾਮਾ, ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਅਜੋਕੇ ਬਲ ਦੇ ਧਨੀ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਜੇ-ਸਵਾਰੇ, ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਸੁਤਵਾਂ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਔਰਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਸੱਜਣਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਰਾਤ ਦੀ ਆਮਦ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦੇ, ਤਾਰੇ ਅਤੇ ਚੰਦ ਚੜ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ, ਹਵਾ ਜੈਸਮਿਨ ਅਤੇ ਮਦ-ਮਸਤ ਭੌਰਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕਮਲ ਦੇ ਪੋਖਰਾਂ ਤੋਂ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਜਿਹਾ ਰਾਗ ਉਤਪੰਨ ਕਰ ਰਹੇ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਤੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਬੁਨਾਈ ਅਤਿ ਸੁਧਰਤ ਸੀ। ਉਹ ਗੀਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੂਝ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਢਲਕ ਗਏ, ਵਾਲ ਅਤੇ ਮਾਲਾ ਖੁਲ ਗਈ। ਜਦ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤਦ ਸ਼ੰਖਚੂਡਾ, ਜੋ ਕੁਬੇਰਾ ਦਾ ਸਾਥੀ ਸੀ, ਆ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਰਾਮਾ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਖਚੂਡਾ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਲਿਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਔਰਤਾਂ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਰਾਮਾ!' ਚੀਲ ਰਹੀਆਂ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਰਾਮਾ, ਜਿਵੇਂ ਭਰਾ ਚੋਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਾਂ ਲੈ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਡਰੋ ਨਾ!' ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦੇ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਡੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਾੜੇ ਯਕਸ਼ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜ ਪਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ, ਯਕਸ਼ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਭੱਜ ਪਿਆ। ਗੋਵਿੰਦਾ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ ਮਣੀ ਲੈਣ ਦੀ ਇਛਾ ਨਾਲ, ਜਦ ਕਿ ਬਲਰਾਮ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੇ, ਨਜ਼ਦੀਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮੁੱਕ ਨਾਲ ਮਾੜੇ ਯਕਸ਼ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵੱਜਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਣੀ ਤੇ ਸਾਥੀ ਮਣੀ ਲੈ ਲਈ। ਸ਼ੰਖਚੂਡਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਜਦ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੇਖ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਰਵਾਹਾ ਕਰਨ ਜਾਂਦੇ, ਦਿਨ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾ-ਗਾ ਕੇ ਬਿਤਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਹੈ ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ, ਗੋਪੀਆਂ, ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਲੀਲਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਕਥਾ।