ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਅਨੰਦਤਮ ਖੇਡਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਛੁਹਾਵਟ, ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ, ਹੱਸਣ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਛੋਟਾ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋਵੇ। ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਉਸ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ, ਕਪੜੇ, ਜਾਂ ਸਤਨਬੰਧ ਖੁਲ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲਹਾਰੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਥੱਲੇ ਲੁੜਕ ਗਏ, ਪਰ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮੇਟ ਨਹੀਂ ਸਕੀਆਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਦੇਖ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਪ੍ਰਭੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਹਰ ਗੋਪੀ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਤਮ-ਤ੍ਰਿਪਤ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਹਰ ਇੱਕ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਲੀਲਾ ਰਚੀ। ਜਦ ਗੋਪੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਕਰ-ਕਰ ਕੇ ਥੱਕ ਗਈਆਂ, ਤਾਂ ਦਇਆਲੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੋਂਛ ਦਿੱਤਾ। ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲ ਤੇ ਕੰਨ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਬਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮਹਿਮਾ ਭਰੇ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਮਲ-ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਛੁਹਾਵਟ ਨਾਲ ਧੰਨ ਮੰਨਦੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਘੁੰਮ ਚੁੱਕੇ ਗਲਹਾਰੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ ਕੇਸਰ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿੱਛੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਥੀ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਦਾ ਹਾਥਣੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਡੈਮ ਤੋੜ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਉੱਥੇ, ਜਦ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਲਾਇਆ, ਹਰੇਕ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਏ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਖੇਡਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਖੁਸ਼ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਦਾ ਹਾਥਣੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੰਦਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਸ ਭੋਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਅੰਦਰਲੀ ਰਸਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਕਾਵਿ-ਰਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਜਾ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪ੍ਰਭੂ ਤਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਬੋਲਣ, ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਧੂਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਨ?" ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਸ਼ੰਕਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਆਤਮ-ਤ੍ਰਿਪਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਲੋਕ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ? "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਇਹ ਸ਼ੰਕਾ ਦੂਰ ਕਰੋ।" ਤਦ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਜਾਂ ਅਸਧਾਰਣ ਕੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ, ਨਾ ਸੋਚ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਕਰਮ ਵਿੱਚ। ਜੇ ਕੋਈ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿੱਚ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ ਨੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਸੀ।" "ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਵੀ। ਪਰ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਬਚਨ ਤੇ ਕਰਮ ਮੰਨਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤਰਕ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਲੀਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਪਰੀਤ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ—ਪਸ਼ੂ, ਮਨੁੱਖ, ਜਾਂ ਦੇਵਤਾ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਾੜਾ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸਦੇ ਚਰਨ ਰਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਕਰਮ-ਬੰਧਨ ਟੁੱਟ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਤ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਨਾਲ ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜਦ ਉਹ ਸਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਬੰਧਨ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਗੋਪੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ embodied ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ। ਉਹ ਨਿਗਰਾਨ ਵਾਂਗ, ਸਾਰੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਹਨ।" "ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋਏ, ਕਦੇ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬੈਠੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀ ਸਮਝਦੇ ਰਹੇ।" "ਜਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਰਾਤ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਵਾਲੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਘਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਹਚਕਚਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ।" "ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਭਗਵਾਨ ਵਿ਷ਣੁ ਅਤੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਵਧੂਆਂ ਦੀ ਇਹ ਲੀਲਾ ਭਾਵ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਤੀ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਜਲਦੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ: "ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਉਤਸਵ ਮੌਕੇ ਤੇ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਗੋਪਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬਲਦਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਉੱਥੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਅੰਬਿਕਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਗਾਵਾਂ, ਸੋਨਾ, ਕਪੜੇ, ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਪ੍ਰਭੂ ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਕਰਣ।' ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਅਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਨੰਦ, ਸੁਨੰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਨੇ ਉਹ ਰਾਤ ਉੱਥੇ ਗੁਜ਼ਾਰੀ।" "ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ, ਭੁੱਖਾ ਸੱਪ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨੰਦ ਜੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਕੜ ਲਿਆ। ਨੰਦ ਜੀ ਨੇ ਡਰ ਕੇ ਚੀਕ ਮਾਰੀ, 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ! ਪਿਤਾ! ਇੱਕ ਸੱਪ ਮੈਨੂੰ ਨਿਗਲ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਬਚਾ ਲਓ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ!'" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੋਪਾਲ ਜਾਗ ਪਏ ਅਤੇ ਨੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਸੱਪ ਦੀ ਪਕੜ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਕੇ, ਡਰ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੱਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸੱਪ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਨਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ—ਉੱਥੇ ਆਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੱਪ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਿਆ।" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਛੁਹਾਵਟ ਨਾਲ, ਸੱਪ ਦੀ ਸਾਰੀ ਮਲਿਨਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੱਪ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਦਿਆਧਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਜੋ ਇੰਨੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ? ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਨੀਚ ਜਨਮ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਿਆ?'" "ਸੱਪ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਮੈਂ ਵਿਦਿਆਧਰ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਹਾਂ, ਆਪਣੀ ਸੋਭਾ ਅਤੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਤੇ ਮਾਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਵਿਰੂਪ ਅਤੇ ਅੰਗੀਰਸਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਹੰਸੀ ਉਡਾਈ। ਮੇਰੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਜਨਮ ਲਵਾਂ। ਪਰ ਉਹ ਸ਼ਾਪ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਰਪਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਦ ਤੂੰ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਬਿਪਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ।'" "ਹੁਣ, ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ—ਮੈਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਲੈ ਕੇ ਇਥੋਂ ਜਾ ਸਕਾਂ।" "ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਂਯੋਗੀ, ਹੇ ਉੱਚਾ ਪੁਰਖ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਖੇ; ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇ, ਹੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਅਨੰਤ ਲੀਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਸਦਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਵਗਦੀ ਰਹੀ।