ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਿਆਰੇ ਜੀ, ਸੁਣੋ, ਜਦੋਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਅਚ੍ਯੁਤ ਆਪਣੇ ਆਸ ਪਾਸ ਉਹਨਾਂ ਸਤੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜੋ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਇਉਂ ਲਗਦੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਰੇਤਲੇ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ ਗਏ। ਉਥੇ ਚੰਬੇ ਅਤੇ ਮੰਦਾਰਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਭੌਰੇ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਪਤਝੜ ਦੇ ਚੰਨਣ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਚੰਚਲ ਹਥੇਲੀ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਤੇ ਨਰਮ ਰੇਤ ਉੱਤੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਮਨੋਹਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਸਤੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਸਾਰੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਜਿਵੇਂ ਵੇਦ ਆਪਣੇ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉੱਪਰਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਲਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਲਈ ਆਸਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਉਹ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਉਹ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਬੈਠੇ ਸਨ ਜੋ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਇਕੋ ਠਿਕਾਣਾ ਹੈ। ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਚਾਹਤ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹੱਸਦੀਆਂ, ਚੰਚਲ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ, ਭਾਵਪੂਰਨ ਭੌਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਛੂਹਦੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਰੱਖਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਨਕਲੀ ਰੁੱਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੀਆਂ: "ਕੋਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਠੀਕ ਹੈ?" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਜੋ ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਲਈ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਮਿੱਤਰ ਹਨ, ਪਰ ਉਥੇ ਨਾ ਤਾਂ ਸੱਚਾ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਧਰਮ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਵਾਰਥ ਲਈ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ-ਪਿਉਂ ਦੀ ਮਮਤਾ, ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਉੱਤਮ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੋ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ, ਅਪ੍ਰਤੀਗ, ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੈਂ, ਹੇ ਮਿੱਤ੍ਰੋ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਧਨ ਮਿਲਣ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਆ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਇਉਂ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਲੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਅਤੇ ਧਰਮਕ ਕਰਤਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਈਆਂ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪੂਜਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੁਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਉੱਤੇ ਰੁੱਸੋ ਨਾ, ਹੇ ਪਿਆਰੀਆਂ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿਰਮਲ ਭਗਤੀ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚੁਕਾ ਸਕਦਾ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਤੋੜ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਇਨਾਮ ਹੋਣ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ' ਨਾਮਕ ਬਤੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚ, ਮਹਾਨ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਭਗਤੀ-ਰੂਪ ਜੋਗ ਭਗਵਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵੱਲ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵੈਰਾਗ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਰਾਹੀਂ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਸਤੂ ਵਿੱਚ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੁਖਦਾਇਕ—ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਰਾਹੀਂ, ਅਸੰਗ, ਸਭ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਸਵੀਕਾਰ ਤੇ ਤਿਆਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਹੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਇਕੋ ਹੀ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਨ ਜੋਗ ਰਾਹੀਂ, ਇਥੇ ਜੋਗੀ ਆਪਣਾ ਮਨਚਾਹਾ ਲਕਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਸਭ ਕੁਝ ਤੋਂ ਪੂਰਨ ਵੈਰਾਗ। ਇਕੋ ਗਿਆਨ, ਜਦ ਇੰਦਰੀਆਂ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਾਇਆ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਰਗੁਣ ਬ੍ਰਹਮ ਧੁਨੀ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮਹੱਤੱਤੱਤਤੱਤਤੱਤਤੱਤ ego ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਤੇ ਪੰਜ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਗਿਆਰਾਂ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਰੂਪ ਰਾਹੀਂ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਉਹੀ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਜੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਤੇ ਅਸੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਰਾਗ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਗੂੜ੍ਹ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ, ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ਾ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਵਸਤੂ, ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਵੰਡਦੀ ਨਹੀਂ, ਇਉਂ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਕੋ ਹੀ ਹਨ। ਕਰਮ, ਯਜ, ਦਾਨ, ਤਪ, ਅਧਿਐਨ, ਸਯਮ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ, ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਤਿਆਗੀ—ਇਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ; ਜੋਗ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਭਗਤੀ ਜੋਗ ਰਾਹੀਂ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਮਿਸ਼ਰਤ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ—ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ—ਆਤਮਾ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਵੈਰਾਗ ਰਾਹੀਂ, ਭਗਵਾਨ ਦੋਵੇਂ ਰੂਪਾਂ (ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਨਿਰਗੁਣ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਗਤੀ ਜੋਗ ਦੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋਣ 'ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਬਣੇ ਜੀਵ ਦੇ ਅਨੇਕ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਦਾਖਲ ਤਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ। ਇਹ ਗਿਆਨ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁਸ਼ਟ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਹੀਨ, ਅਹੰਕਾਰੀ, ਵੈਰੀ, ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਔਪਚਾਰਿਕ ਧਾਰਮਿਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਲੋਭੀ, ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣਾ। ਪਰ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ, ਭਗਤ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਤ, ਨਿਰਵੈਰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸੇਵਾ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋਵੇ—ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਜੋ ਬਾਹਰੋਂ ਵੈਰਾਗੀ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ, ਨਿਰਵੈਰ, ਪਵਿੱਤਰ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹਾਂ—ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਾਤਾ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਗਿਆਨ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਸੁਣ ਲਵੇ ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮੇਰੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ, ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਥੇ, ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਰਾਸ ਖੇਡ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੇ ਚਾਹਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਆਨੰਦਤ, ਅਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੋਤੀ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਂਹਾਂ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਰਾਸ ਦਾ ਇਹ ਮੇਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਰ ਜੋੜੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਖੜੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਗਲੋਂ ਲਾ ਲੈਂਦੇ। ਜਿਹੜਾ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖਦਾ, ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਕਿ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਉਡਦੀਆਂ ਹਵਾਈ ਮਹਲਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਤਬਲੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦੀ ਨਿਰਮਲ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਰਾਸ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ, ਪੈਜਬੰਦ, ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸੁਣਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਰਾਸ ਲੀਲਾ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ, ਪਿਆਰ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਅਸਲ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਦਾ ਲਈ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਰਹੇ।