ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਧਰਮ, ਸਫ਼ਾਈ, ਦਇਆ, ਚੁੱਪ, ਬੁੱਧੀ, ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ, ਲਜਾ, ਇੱਜ਼ਤ, ਮਾਫ਼ੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਯਮ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਕਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਰਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਸ਼ਾਂਤ, ਮੂਰਖ, ਹਾਰ ਚੁੱਕੇ ਜਾਂ ਅਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਥ ਨਾ ਰੱਖੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਬੇਹਾਲ ਹਨ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਡਾਂ ਵਾਲਾ ਸੁਭਾਉ ਹੈ। ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਬੰਧਨ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ-ਜੁਲਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਆਪ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਚਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਧੀ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸਦੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਹਿਰਣ ਬਣ ਕੇ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜ ਪਏ। ਇਸ ਜਗਤ ਵਿਚ, ਦੁਬਾਰਾ-ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ਼ ਮਹਾਰਿਸ਼ਿ ਨਾਰਾਯਣ ਹੀ ਐਸਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਡੋਲਦਾ। ਮੇਰੇ ਵਰਗੀ ਮਾਇਆ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਦੇ ਵਲੋਂ ਕੌਣ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ—ਸਿਰਫ਼ ਭੰਵੀਆਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਹੀ ਉਹ ਮਹਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਸ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਯੋਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸੰਗਤ ਨਰਕ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਮਾਇਆ, ਜੋ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਮੌਤ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਸ ਖੂਹ ਵਾਂਗ ਜੋ ਘਾਹ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਇਕ ਗਾਂ ਦੀ ਮਾਨਿੰਦ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਾਨਵੀ ਔਰਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਨ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਘਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਤੀ, ਬੱਚਾ ਤੇ ਘਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ—ਇਹ ਸਭ ਮੌਤ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੀ ਧੁਨ ਹਿਰਣ ਲਈ ਮੌਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਲੋਕ-ਲੋਕ ਭਟਕਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਰੁਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਤੱਤਾਂ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਇਹ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਹੈ, ਤੇ ਜਦ ਮੁੜ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਨਮ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਜਾਂ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਤੱਕ 'ਮੈਂ' ਵਾਲੀ ਭਾਵਨਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਇਹੀ ਜਨਮ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਖ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦ ਦੋਵੇਂ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂ, ਤਦ ਦਰਸ਼ਨ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਡਰਨਾ, ਦੁੱਖੀ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੋ ਆਤਮਾ ਦੇ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੱਚੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਯੋਗ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਮਾਇਆ ਦੇ ਬਣੇ ਜਗਤ ਵਿਚ, ਸਰੀਰ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਕੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਰੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨ ਕੇਵਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਤਰਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਹਰੀ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਲ-ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਹਾਰ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਆ ਪਹੁੰਚੇ—ਉਹ, ਜੋ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖਿੜ ਗਈਆਂ; ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਕਠੀਆਂ ਉੱਠ ਖੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਜਾਨ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਕੋਈ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦਾ ਕਮਲ-ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ ਫੜ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੀ, ਉਸਦਾ ਚੰਨਣ ਲਪੇਟਿਆ ਹੱਥ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਗੋਪੀ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਚਬਾਇਆ ਹੋਇਆ ਪਾਨ ਆਪਣੇ ਹਥੇਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੀ, ਜੋ ਲਾਲਸਾ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਕਮਲ ਪੈਰ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਰੱਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ, ਜਿਸਦੀ ਭੰਵ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਨਾਲ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਕਿਨਾਰੀ ਨਾਲ ਮਾਨੋ ਵਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਦੰਦ ਹੋਠਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਬੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਦੂਜੀ, ਬਿਨਾ ਝਪਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਉਸਦੇ ਕਮਲ-ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਪੀ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਕਦੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਰੱਜਦੇ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ ਹੋਰ, ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਰੋਮਾਂ-ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਯੋਗੀ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ, ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਭੁਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਲੋਕ ਦੁੱਖ ਭੁਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਚੂਤ ਭਗਵਾਨ ਹੋਰ ਵੀ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਮਨੁੱਖ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਰੇਤਲੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਮੋਤੀਏ ਤੇ ਮੰਦਰ ਫੁੱਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਸੁਗੰਧੀ ਹਵਾ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਸੀ, ਪੂਰਨਮਾਸ ਦੀ ਚੰਨਣ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਅੰਧਕਾਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਰੇਤ ਨਰਮ ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਸੀ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਹੱਥ ਚੰਚਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉੱਪਰਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਲਈ ਆਸਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੇ, ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਗੋਪੀਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠੇ, ਸਭ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਇਕੋ ਠਿਕਾਣੇ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਾਸੇ, ਖੇਡਾਂ, ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੇ ਭੰਵੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਸਦੇ ਚਰਨ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਜੰਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਛੂਹ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਨਕਲੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਨਾਲ, ਉਸਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਜੋ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਵਾਪਸ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਉਲਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੁਝ ਦੋਵੇਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਕਿਹੜਾ ਠੀਕ ਹੈ?" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲਾਭ ਲਈ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੋਸਤ ਹਨ, ਪਰ ਉਥੇ ਨਾ ਸੱਚਾ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਨਾ ਧਰਮ, ਸਿਰਫ਼ ਸਵਾਰਥ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ-ਪਿਉਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਧਰਮ ਉੱਤਮ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਪੂਰੇ, ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੈਂ, ਹੇ ਮਿੱਤਰੋ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ; ਜਿਵੇਂ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਦੌਲਤ ਮਿਲ ਕੇ ਮੁੜ ਖੋਹ ਲੈਣ ਤੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਹੀ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਨਰਮ ਦਿਲ ਵਾਲਿਓ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਤੇ ਲੋਕ ਰੀਤਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆ ਗਏ ਹੋ; ਜਦਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਪੁਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੁਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਗਿਲਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿਰਮਲ ਭਗਤੀ ਦਾ ਬਦਲਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਨੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਮਜਬੂਤ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਤੋੜ ਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਇਨਾਮ ਹੋਣ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ' ਨਾਮਕ ਬੱਤੀਵੀਂ ਅਧਿਆਇ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਰਧੀ, ਮਹਾਨ ਪੁਰਾਣ 'ਭਾਗਵਤ' ਦਾ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ, ਜਦੋਂ ਭਗਤੀ ਰੂਪਿ ਯੋਗ ਭਗਵਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵੱਲ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵੈਰਾਗ ਤੇ ਗਿਆਨ ਉਪਜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।