ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਦਿਨ ਦੇ ਵੇਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਯੁੱਗ ਵਰਗਾ ਲੰਮਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਘੁੰਗਰਾਲੂ ਵਾਲ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਤੱਕਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਸਤ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਪਲਕਾਂ ਹੀ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਪੁੱਤਰ, ਪਰਿਵਾਰ, ਭਰਾ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਛੱਡ ਆਈਆਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਅਚਲ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਖੀਰਕਾਰ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਹਾਂ। ਤੇਰੇ ਰਸਮਈ ਗੀਤ ਅਤੇ ਰਸ ਭਰੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਕਿਹੜੀ ਇਸਤਰੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਵੇਗੀ? ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੁਪਤ ਗੱਲਾਂ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਉਠਦਾ ਪ੍ਰੇਮ, ਤੇਰਾ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਦੀ ਸ਼ਾਨ—ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ—ਸਾਡੀਆਂ ਅਕਲਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਉਲਝਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਵ੍ਰਜਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਮੰਗਲ ਰੂਪ, ਤੇਰੀ ਸਿਰਫ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੀ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਭਲਾ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਤੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤਲਖੀ ਨਾਲ ਤੜਫਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਵਿਛੋੜਾ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਦਰਦ ਦਾ ਇਲਾਜ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਪ੍ਰਿਯ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਸੋਹਣੇ ਕੌਮਲ ਚਰਨ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਾਂ। ਕੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੁਰਦਾ ਹੈਂ? ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਤੀਖੇ ਪੱਥਰਾਂ ਤੋਂ ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ? ਸਾਡੀ ਜਿੰਦ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਭੁਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿਚ "ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਗੀਤ" ਨਾਮਕ ਇਕਤੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਪੁਰਾਣ, ਪਰਮ ਤਿਆਗੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰੰਥ—ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ—ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈਆਂ; ਵਸੁਦੇਵ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਵਧੂਆਂ, ਪ੍ਰਦੁਮਨ ਦੀਆਂ ਵੀ, ਇਉਂ ਹੀ ਕਰ ਗਈਆਂ; ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਰੁਕਮਣੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਉਸ ਨਾਲ ਇਕ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈਆਂ। ਅਰਜੁਨ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਹਨਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਹਰੀ ਵਲੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਦੁਵਾਰਕਾ ਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਹੀ ਡੁਬੋ ਦਿੱਤਾ, ਸਿਵਾਏ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਿਵਾਸ ਦੇ। ਉਥੇ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਪ੍ਰਭੂ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਸਾਰੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਹੈ। ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਬਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਲਿਜਾਇਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਵਜ੍ਰ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਜਦੋਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਦਾਦਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਧਾਰਕ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਆਪ ਮਹਾਨ ਪੰਥ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਜੇ ਕੋਈ ਭੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਕਰਤਬ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹਰੀ ਦੇ ਮਨੋਹਰ ਅਵਤਾਰ, ਸ਼ੌਰਯਮਈ ਕਰਤਬ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾਂ ਸੁਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ਅਹੰਕਾਰ, ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਇਰਖਾ, ਕਾਮਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਜੜ੍ਹ ਆਤਮਾ "ਮੈਂ" ਤੇ "ਮੇਰਾ" ਦੇ ਭਰਮ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਭਟਕਦਾ ਗਿਆਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਜੀਵ ਮੁੜ ਦੁਸ਼ਟ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਤੁਰਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਤੜਫਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਚ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਦਇਆ, ਮੌਨ, ਬੁੱਧੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਲਾਜ, ਯਸ਼, ਖਿਮਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸੰਯਮ, ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਧਿ—ਇਹ ਸਭ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਹ ਗੁਣ ਨਹੀਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਜੋ ਚੰਚਲ, ਮੂਰਖ, ਹਾਰ ਮੰਨ ਚੁੱਕੇ ਜਾਂ ਅਧਰਮੀ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਤਰੱਸਯੋਗ ਜਾਂ ਖਿਡੌਣੇ ਵਰਗੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਹਨ। ਭਟਕਣਾ ਤੇ ਬੰਧਨ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜਿੰਨਾ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਤੇ ਇਸਤਰੀ-ਆਸਕਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੋਰ ਵੱਧ। ਜਗਤਪਤੀ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਿਤਾ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ—ਜੋ ਹਿਰਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ—ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਸ਼ਰਮ ਵਿਚ, ਹਿਰਣ ਬਣ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਿਆ। ਸਭ ਰਚੇ ਅਤੇ ਮੁੜ ਰਚੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਾਯਣ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕਦੇ ਵੀ ਡੋਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਹੋਰ ਕੌਣ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਮੋਹ ਰੂਪਣੀ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਮੇਰੀ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਜਿੱਤੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਸਿਰਫ ਭੌਂਹਾਂ ਦੀ ਲਚਕ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੁਰਦੇ ਮਹਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਯੋਗ ਦੇ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ ਅਸਲ ਸਵਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸੰਗਤ ਨਰਕ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਮੋਹ ਮਾਇਆ, ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਜਾਣ, ਜਿਵੇਂ ਘਾਹ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਖੂਹ। ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਕਦੇ ਗਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਨ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਘਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਖਾਵੰਦ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਘਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮੌਤ ਸਮਝੋ, ਜੋ ਕਿਸਮਤ ਵਲੋਂ ਭੇਜੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦਾ ਗੀਤ ਹਿਰਨ ਲਈ ਮੌਤ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਵ, ਜਿੰਦ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸਰੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਲੋਕ-ਲੋਕ ਭਟਕਦਾ ਹੈ, ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਰੁਕਾਵਟ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਜੀਵ ਦਾ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਤੱਤਾਂ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਵਿਗੜ੍ਹ ਜਾਂ ਮੌਤ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਜਾਂ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੇ ਸਾਧਨ ਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਘਟਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਨਾਲ "ਮੈਂ" ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਨਮ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਖ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਦੇਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਗਵਾ ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਦੋਵੇਂ ਅਣਉਪਯੋਗ ਹੋਣ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਨਾ ਡਰੋ, ਨਾ ਤਰਸ ਖਾਓ, ਨਾ ਭਟਕੋ; ਆਤਮਾ ਦੇ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਗਿਆਨੀ, ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਇਥੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਓ। ਸੱਚੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੀ ਬੁੱਧੀ, ਜੋਗ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ ਮਾਇਆ ਦੇ ਬਣਾਏ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਓ। ਸੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀਆਂ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋ ਪਈਆਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਤਲਬ ਵਿੱਚ। ਫਿਰ, ਹਰਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਖ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ—ਉਹ ਜੋ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹਿਤ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਿਯਮ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖਿੜ ਪਈਆਂ; ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਉੱਠ ਖੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਜਿੰਦ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਹਰਿ ਦਾ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਹੱਥ ਆਪਣੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹਥੇਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੜਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੀ, ਉਸ ਦੀ ਚੰਦਨ ਲੱਗੀ ਬਾਂਹ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਨਾਜੁਕ ਨਾਰੀ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਚਬਾਇਆ ਹੋਇਆ ਪਾਨ ਆਪਣੇ ਹਥੇਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੀ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਕਮਲ ਚਰਨ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਭੌਂਹ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਈ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਉਲਝੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਦੰਦ ਹੋਠਾਂ ਹੇਠ ਦਬਾ ਕੇ, ਤਿਰਛੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਨਾਲ ਮਾਨੋ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।