ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰੀ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਰੁਖ 'ਤੇ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਦੱਖ, ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਜ਼ੋਰ 'ਤੇ, ਇੱਛਤ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਉੱਜਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇਂਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ “ਦੱਖ” — ਯੋਗਯ — ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਆਰੰਭ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਕਰਕੇ ਵ੍ਰਜ ਹੋਰ ਵਧਦੀ ਹੈ; ਲਕਸ਼ਮੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਥੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਪਿਆਰਾ, ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਮਹਾਨ, ਪੱਤਝੜ ਦੀ ਰਾਤ ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਕਮਲ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਪਿਆਰੇ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਮੁਫ਼ਤ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹਾਂ; ਦਾਤਿਆ, ਕੀ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਮਰ ਜਾਈਏ? ਜਲ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ, ਸੱਪ ਰੂਪ ਦੈਤ ਤੋਂ, ਹੜ੍ਹਾਂ, ਬਿਜਲੀ, ਅੱਗ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੇ ਖਤਰੇ ਤੋਂ, ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਬਚਾਇਆ। ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਹੈਂ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਤੂੰ ਸਾਤਵਤ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਹੱਥ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਾਡੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ। ਹੇ ਨਾਇਕ, ਵ੍ਰਜ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੇਵਕ ਮੰਨ, ਤੇਰਾ ਸੋਹਣਾ ਕਮਲ-ਚਿਹਰਾ ਵਿਖਾ। ਨਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਘਾਹ ਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ, ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਕਾਲੀਆ ਸੱਪ ਦੇ ਫਣਾਂ ਨੇ ਚੜ੍ਹਾਏ; ਉਹ ਸਾਡੇ ਸੀਨੇ ਤੇ ਰੱਖ, ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰ। ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ, ਮਨੋਹਰ ਬਾਤਾਂ, ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ; ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਪਾਲ। ਤੇਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੁਖੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ; ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਸੁਭਾਗ ਅਤੇ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜਿਹੜੇ ਇਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਦਾਤਾ ਹਨ। ਤੇਰੀ ਹੰਸੀ, ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ, ਖੇਡ ਅਤੇ ਧਿਆਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ। ਉਹ ਗੁਪਤ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਮੋਹਕ, ਸਾਡਾ ਮਨ ਉਲਝਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਤੂੰ ਵ੍ਰਜ ਤੋਂ ਦੂਰ, ਗਾਂ ਚਰਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਚਰਨ ਪੱਥਰ, ਘਾਹ ਤੇ ਕੋਪਲਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ; ਸਾਡਾ ਮਨ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ। ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ, ਨੀਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਜੰਗਲ-ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ, ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲੱਪਟਿਆ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਸਾਨੂੰ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਨਾਇਕ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਕਮਲ-ਚਰਨ, ਜੋ ਨਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਪੂਜੇ, ਧਿਆਨਯੋਗ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਪਿਆਰੇ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਸੀਨੇ ਤੇ ਰੱਖ, ਸਾਡੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰ। ਤੇਰੇ ਹੋਠ, ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਮਧੁਰ ਧੁਨ ਨਾਲ ਚੁੰਮੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਧਾਉਂਦੇ, ਦੁੱਖ ਮਿਟਾਉਂਦੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਾਸਨਾ ਭੁਲਾ ਦਿੰਦੇ; ਹੇ ਨਾਇਕ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ। ਜਦ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਚ ਵਿਰਾਜਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਕ ਪਲ ਯੁੱਗ ਵਾਂਗ ਲੰਘਦਾ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਘੁੰਘਰਾਲੂ ਵਾਲ, ਸੋਹਣਾ ਚਿਹਰਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਸਤ ਅੱਖਾਂ ਲਈ, ਪਲਕਾਂ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਪੁੱਤਰ, ਪਰਿਵਾਰ, ਭਰਾ, ਸਾਕ-ਸਬੰਧੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਖਰੀਆਂ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ ਹਾਂ, ਹੇ ਅਚੂਤ। ਤੇਰਾ ਰਾਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਧੁਨ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ, ਕਿਹੜੀ ਨਾਰੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਵੇਗੀ? ਉਹ ਗੁਪਤ ਗੱਲਾਂ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹਦਾ ਪ੍ਰੇਮ, ਤੇਰਾ ਮੁਸਕਾਂ, ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ, ਤੇਰੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਛਾਤੀ ਦੀ ਛਟਾ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ-ਨਿਵਾਸ, ਬਾਰ-ਬਾਰ ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਲੋਭੀ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਵ੍ਰਜ-ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗਲ-ਮੂਰਤ, ਤੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੀ, ਸਭ ਨੂੰ ਭਲਾ ਦਿੰਦੀ। ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਿਛੋੜੇ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਥੋੜਾ ਹਟ ਜਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਰੀ ਜੁਦਾਈ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਪਿਆਰੇ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਸੋਹਣੇ ਕਮਲ-ਚਰਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਖ਼ਤ ਹੋਣ; ਕੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਫਿਰਦਾ ਹੈਂ? ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿੱਖੀਆਂ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਚੋਟ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ? ਸਾਡਾ ਮਨ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਉਂਦਾ, ਤੈਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਗੀਤ' ਨਾਮਕ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦਾ ਇਕੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ। ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈਆਂ; ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਪੁੱਤਰ-ਵਧੂਆਂ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੀਆਂ ਵੀ, ਇਉਂ ਹੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸਮਾ ਗਈਆਂ; ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਰੁਕਮਣੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਆਤਮਿਕ ਏਕਤਾ ਵਿਚ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈਆਂ। ਅਰਜੁਨ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿਤ੍ਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੀਤਾਂ ਤੇ ਗਿਆਨ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸਾਕਿਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਜਦ ਹਰੀ ਨੇ ਦੁਆਰਕਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਇਕ ਪਲ 'ਚ, ਸਿਵਾਏ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੰਦਰ ਦੇ, ਸਾਰੀ ਦੁਆਰਕਾ ਡੁੱਬਾ ਦਿੱਤੀ। ਉੱਥੇ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੰਗਲ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਅਮੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਜ੍ਰ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਜਦ ਤੇਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸੁਣੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਦਾਦਿਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਧਾਰਕ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪ ਮਹਾਨ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਜੋ ਕੋਈ ਭੀ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰੀ ਦੇ ਮੋਹਕ ਅਵਤਾਰ, ਵਿਰਲੇ ਕਾਰਜ ਤੇ ਬਾਲ-ਲੀਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂ ਸੁਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਰਮ ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਰੀਰ, ਅਹੰਕਾਰ, ਵਧਦੀ ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਹੋਰ ਇੱਛਾਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ, ਮੂਰਖ ਆਤਮਾ ਵਾਰ ਵਾਰ 'ਮੈਂ' ਤੇ 'ਮੇਰਾ' ਦੇ ਭ੍ਰਮ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਕਲ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਫਿਰ ਮੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਪਏ, ਪੇਟ ਤੇ ਜਨਾਨੀ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ, ਉਹ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਚ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਦਇਆ, ਚੁੱਪ, ਬੁੱਧੀ, ਭਾਗ, ਲਜਾ, ਯਸ਼, ਖਿਮਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਯਮ ਤੇ ਸਮਪੱਤਾ — ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਹ ਗੁਣ ਨਹੀਂ। ਕਦੇ ਵੀ ਚੰਚਲ, ਮੂਰਖ, ਨਿਰਾਸ, ਅਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਮੋਹ ਤੇ ਬੰਧਨ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਵੱਧ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਹਰਣੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁਕੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਲੱਜਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਰਣ ਬਣ ਕੇ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਿਆ। ਸਾਰੀ ਰਚੀ ਜਾਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਰਚੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਚ, ਮੇਰੇ ਵਰਗੀ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਨੇ ਬਣਾਈ, ਉਸਦੇ ਵੱਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਨਾਰਾਇਣ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਲੀਲਾਵਾਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜਾ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਵਾਂ ਦੀ ਕਥਾ, ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ, ਪ੍ਰੇਮ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਆਖਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।