ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਬਰਹਿਸ਼ਮਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗ ਕੇ ਸਾੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਯ ਵੇਖ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਪ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗਿਆਨਪੂਰਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਬਰਹਿਸ਼ਮਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਜਿਹੜੇ ਰੁੱਖ ਬਚ ਗਏ ਸਨ, ਉਹ ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ, ਸਵਯੰਭੂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਪ੍ਰਚੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਿੱਤੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਚੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਮਾਰਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਮਾਰਿਸ਼ਾ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪ੍ਰਜਾ ਪਿਤਾ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਮਿਆਦ ਆਈ, ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ, ਤਦ ਕਾਲ ਦੇ ਚਲਣ ਨਾਲ, ਦੱਖ ਨੇ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਲੀਲਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਹੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਤੇ ਕਿਰਤਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ‘ਦੱਖ’ — ਯੋਗਤਾ ਵਾਲਾ — ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਕੋਈ ਆਰੰਭ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਥਾ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀ ਗੋਪੀਆਂ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ, "ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਵ੍ਰਜ ਦੀ ਵਾਧੂ ਹੋਈ ਹੈ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਇਥੇ ਸਦਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦਿਸਣ; ਜਿਹੜੇ ਤੇਰੇ ਤੇ ਆਸਰੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਖੋਜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਹੇ ਮਹਾਨ, ਪਤਝੜ ਦੀ ਰਾਤ ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਕੌਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵੀ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਮੁਫ਼ਤ ਦੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਹਾਂ; ਹੇ ਵਰਦਾਤਾ, ਕੀ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਇਥੇ ਸਾਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਂ?" "ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਜਲ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ, ਸੱਪ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦੈਤ, ਆਂਧੀਆਂ, ਬਿਜਲੀ, ਅੱਗ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਬਚਾਇਆ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਸਿਰਫ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਹੈਂ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ 'ਤੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਤੂੰ ਸਾਤਵਤ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਵਤਾਰ ਲਿਆ।" "ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਿਹੜੇ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਓਟ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ। ਸਾਡੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਸੋਭਾਵਾਨ ਕਮਲ-ਹੱਥ ਰੱਖ, ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਜੋ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।" "ਹੇ ਨਾਇਕ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਤੇਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੇਵਕ ਮੰਨ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੋਹਣਾ ਕਮਲ-ਚਿਹਰਾ ਵਿਖਾ।" "ਹੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਜਿਹੜੇ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਗਾਹਾਂ ਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲੀਆ ਸੱਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਣਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ; ਇਹ ਚਰਨ ਸਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ, ਸਾਡਾ ਦਰਦ ਦੂਰ ਕਰ।" "ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ, ਤੇਰੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ, ਮਨਮੋਹਣੀ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਗਿਆਨ ਸਾਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਨਾਇਕ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਪਾਲਣ ਕਰ।" "ਤੇਰੀ ਕਥਾ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੁਖੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਣ ਹੈ; ਕਵੀਆਂ ਵਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸਦਾ ਸਿਫ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਮੰਗਲ ਤੇ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜਿਹੜੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਦਾਨੀ ਹਨ।" "ਤੇਰੀ ਹਾਸੀ, ਤੇਰੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ, ਤੇਰਾ ਖੇਡਣਾ ਤੇ ਤੇਰਾ ਧਿਆਨ ਸਾਰੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹਨ। ਤੇਰੀਆਂ ਗੁਪਤ ਗੱਲਾਂ, ਜੋ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਲਝਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਜਦ ਤੂੰ ਵ੍ਰਜ ਤੋਂ ਗਵਾਂ ਚਰਾਉਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਕਮਲ-ਚਰਨ ਪਥਰ, ਘਾਹ ਤੇ ਨਵੇਂ ਅੰਕੁਰਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ; ਸਾਡਾ ਮਨ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਤੜਪਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਸੰਝ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਤੂੰ ਨੀਲੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਨਾਇਕ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਜਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ।" "ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਚਰਨ, ਜੋ ਨਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਗਹਣਾ ਹਨ, ਵਿਪੱਤੀ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨਯੋਗ ਹਨ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਇਹ ਚਰਨ ਸਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ, ਤੇ ਸਾਡਾ ਦਰਦ ਦੂਰ ਕਰ।" "ਤੇਰੇ ਹੋਠ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਂਸਲੀ ਚੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਧਾਉਂਦੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਸਦੇ ਹਨ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਰਸ ਵਿਸਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਨਾਇਕ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ।" "ਜਦ ਤੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਹੜਿਆਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਯੁੱਗ ਵਰਗਾ ਲੰਮਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਘੁੰਗਰਾਲੂ ਵਾਲ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਚਿਹਰਾ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਪਲਕਾਂ ਹੀ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਪੁੱਤਰ, ਪਰਿਵਾਰ, ਭਰਾ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈਆਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ। ਤੇਰਾ ਰਸਤਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਧੁਨ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਕਿਹੜੀ ਔਰਤ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਵੇਗੀ?" "ਤੇਰੀਆਂ ਗੁਪਤ ਗੱਲਾਂ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਉਠਦਾ ਪ੍ਰੇਮ, ਤੇਰਾ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਛਾਤੀ — ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਤੜਪਾਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਉਲਝਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਹੇ ਵ੍ਰਜ-ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ, ਤੇਰੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੀ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਭਲਾ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਂ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੋ ਜਾਵੇ।" "ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਸੋਹਣੇ ਕਮਲ ਚਰਨ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਉੱਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਤੋਂ ਡਰਦੀਆਂ ਹਾਂ। ਕੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕੀਲੇ ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਚਲਕੇ ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ? ਸਾਡਾ ਮਨ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਤੈਥੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਗੀਤ' — ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਰਧ ਦਾ ਇਕੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ — ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਦੇ ਪਤਨੀਆਂ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਹਰਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧੂਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਸਭ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਰੁਕਮੀਣੀ ਆਦਿ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਹੇਠ, ਵੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈਆਂ। ਅਰਜੁਨ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਲੜੀਵਾਰ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ। ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਨੇ ਦੁਆਰਕਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਡੁਬੋ ਦਿੱਤਾ, ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਮੰਦਰ ਹੀ ਬਚਿਆ। ਉਥੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਪ੍ਰਭੂ ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਗਲ ਹੈ। ਬਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਲਿਆਇਆ ਤੇ ਉਥੇ ਵਜ੍ਰ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਮਿਤਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਧਾਰਕ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਆਪ ਮਹਾਨ ਪੰਥ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਕਰਤਬ ਸੁਣਦਾ ਤੇ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਝ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ, ਹਰੀ ਦੇ ਮਨੋਹਰ ਅਵਤਾਰਾਂ, ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੇ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਤੇ ਸੁਣਾਉਣ ਨਾਲ, ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਚਤਮ ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ ਵਾਲੀ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ, ਅਹੰਕਾਰ, ਵਧਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਇੱਛਾਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਅਗਿਆਨ ਆਤਮਾ ਵਾਰ ਵਾਰ 'ਮੈਂ' ਤੇ 'ਮੇਰਾ' ਦੀ ਭੂਲ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀ ਵਿਕਾਰਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਜੀਵ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਪੇਟ ਤੇ ਜਿਨਾਨਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਮੱਤਾਂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੁੜ ਪਿਛਲੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਚਾਈ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਦਇਆ, ਮੌਨ, ਬੁੱਧੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਲਾਜ, ਯਸ਼, ਖਿਮਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਯਮ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੁਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਘਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਚੰਚਲ, ਮੂਰਖ, ਹੌਸਲਾ ਹਾਰ ਚੁੱਕੇ, ਅਧਰਮੀ, ਤਰਸਯੋਗ ਜਾਂ ਖਿਡੌਣੇ ਵਰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਕਥਾ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।