ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਈਆਂ। ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲੀਆਂ, "ਇਹ ਕਿਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ ਜੋ ਨੰਦਨੰਦਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਹੱਥ ਉਸਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀਣ ਹਾਥੀ ਨਾਲ ਲਗਦੀ ਹੋਵੇ?" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਓਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਹਰੀ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ। ਗੋਵਿੰਦਾ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ।" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਪੌਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਆਸ਼ਚਰਜ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਰੇਣੂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਰੇਣੂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਆਪਣੇ ਮਸਤਕ 'ਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਦੇ ਨਰਮ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਘਾਹ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਉਗੇ ਅੰਕੁਰਾਂ ਨੇ ਚੋਟ ਪਹੁੰਚਾਈ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਚੂਤ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ।" ਜਿੱਥੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਰ ਡੂੰਘੇ ਹੋਏ, ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵੱਡਾ-ਮਨ ਵਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਫੁੱਲ ਚੁਣਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਦਾ। ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਫੁੱਲ ਚੁਣਦਾ, ਹਰ ਕਦਮ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮੋਹਰਾਂ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ। ਇਕ ਥਾਂ ਤੇ, ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦੇ ਵਾਲ ਸਵਾਰੇ; ਜਦ ਉਹ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਸਜਾਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਤੇ ਅਦਵਿਤੀਅ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੀ ਲਗੜੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਦਿਖਾਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੇਖ-ਸੁਣ ਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਜਿਸ ਗੋਪੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਝਿਆ: "ਮੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋਰ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਦਾ ਹੈ।" ਜਦ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਇੱਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ, ਉਸ ਨੇ ਅਭਿਮਾਨ ਨਾਲ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦੀ; ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਚਾਹੇ ਲੈ ਚਲ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾ।" ਪਰ ਅਚਾਨਕ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਗੋਪੀ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਹ ਵਿਹਲ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲੀ, "ਹਾਏ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਿਆਰੇ, ਦਿਲ ਦੇ ਸਹਾਰੇ! ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਹੈਂ, ਕਿੱਥੇ ਹੈਂ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ? ਦੋਸਤ, ਆਪਣੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਖਾ, ਆਪਣੇ ਗਰੀਬ ਦਾਸੀ ਨੂੰ!" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ। ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਹੋਈ ਘਟਨਾ—ਉਸਦੇ ਅਭਿਮਾਨ, ਮਾਧਵ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦੁਖੀ ਹੋਈ ਹਾਲਤ—ਸੁਣੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਆਸ਼ਚਰਜ ਹੋਇਆ। ਚੰਦਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਰਹਿਣ ਤਕ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕੀਤੀ; ਪਰ ਜਦ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਔਰਤਾਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ, ਬੋਲ, ਤੇ ਕਰਮ ਸਿਰਫ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹੇ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਭੁੱਲ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਫਿਰ, ਜਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀਆਂ, ਉਸਦੇ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਰਾਜਨ, ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਛੱਡੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਵਰਤਕ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਸੁੜਦੇ ਵੇਖੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਏ ਤੇ ਬਰਹਿਸ਼ਮਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਣਪ ਨਾਲ ਠੰਢਾ ਕੀਤਾ। ਬਚੇ ਹੋਏ ਰੁੱਖ, ਡਰੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਦੋਹਿਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਨੇ ਮਾਰੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ, ਵੱਡੀ ਭੁੱਲ ਕਾਰਨ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ 'ਤੇ, ਸਮਾ ਵਗਦਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਦਕਸ਼ ਨੇ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ, ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਜੀਵ ਬਣਾਏ। ਜਨਮ 'ਤੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਗਿਆ; ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਹ "ਦਕਸ਼"—ਸਮਰਥ—ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਆਰੰਭ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੇ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਵ੍ਰਜਾ ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਲਕਸ਼ਮੀ ਇੱਥੇ ਸਦਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਪਿਆਰੇ, ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਨ।" "ਹੇ ਮਹਾਨ, ਸਰਦ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਕਮਲ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਪਿਆਰੇ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ-ਮੁੱਲ ਦੇ ਦਾਸ ਹਾਂ; ਦਾਤਾ, ਕੀ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?" "ਪਾਣੀ ਦੇ ਜ਼ਹਰ ਤੋਂ, ਸੱਪ ਰੂਪ ਦੇ ਦੈਤ ਤੋਂ, ਤੂਫ਼ਾਨ, ਬਿਜਲੀ, ਅੱਗ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖਤਰੇ ਤੋਂ, ਹੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਚਾਇਆ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਹੈਂ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ, ਤੂੰ ਸਾਤਵਤ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਇਆ।" "ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਆਸਰਾ ਹਨ; ਜੋ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ। ਪਿਆਰੇ, ਤੇਰੇ ਕਮਲ-ਹੱਥ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ, ਸਾਡੀ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖ।" "ਹੇ ਵੀਰ, ਵ੍ਰਜਾ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਤੇਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ; ਦੋਸਤ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਦਾਸ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ; ਅਪਨਾ ਸੁੰਦਰ ਕਮਲ-ਮੁਖ ਦਿਖਾ।" "ਜੋ ਨਮਨ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ; ਗਾਹਾਂ ਚਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪੀਰ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਤੇਰਾ ਚਰਨ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਪੂਜਿਆ, ਸਾਡੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖ, ਤੇ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਦੀ ਪੀੜ ਦੂਰ ਕਰ।" "ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ, ਮਨ-ਭਾਉਣ ਵਾਲੀ ਵਾਣੀ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ; ਹੇ ਵੀਰ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦੀ ਅਮ੍ਰਿਤ-ਵਾਣੀ ਦੇ।" "ਤੇਰੀ ਕਥਾ, ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜੀਵਨ ਹੈ; ਕਵੀ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ; ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭਤਾ ਤੇ ਧਨ ਮਿਲਦਾ; ਜੋ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫੈਲਾਉਂਦੇ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਦਾਨੀ ਹਨ।" "ਤੇਰੀ ਹਾਸ-ਮਜਾਕ, ਪ੍ਰੇਮ-ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ, ਤੇਰੇ ਖੇਡ, ਤੇ ਧਿਆਨ, ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੁਪਤ ਗੱਲਾਂ, ਹੇ ਮੋਹਨ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਚੈਣ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦਿੰਦੀਆਂ।" "ਜਦ ਤੂੰ ਵ੍ਰਜਾ 'ਚ ਗਾਹਾਂ ਚਰਾਉਣ ਜਾਂਦਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਕਮਲ-ਚਰਨ ਪੱਥਰ, ਘਾਹ ਤੇ ਅੰਕੁਰ 'ਤੇ ਪੈਂਦੇ; ਸਾਡਾ ਮਨ, ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ, ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ।" "ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਨੀਲੇ ਵਾਲਾਂ, ਜੰਗਲੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਮੁਖ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਧੂੜ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ, ਤੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ; ਹੇ ਵੀਰ, ਸਾਡਾ ਦਿਲ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ।" "ਤੇਰੇ ਕਮਲ-ਚਰਨ, ਜੋ ਨਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਪੂਜੇ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਿੰਗਾਰ ਹਨ, ਕਠਿਨਾਈ 'ਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦੇ; ਪਿਆਰੇ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖ, ਤੇ ਸਾਡੀ ਪੀੜ ਦੂਰ ਕਰ।" "ਤੇਰੇ ਹੋਠ, ਜੋ ਵਾਂਸਲੀ ਨਾਲ ਚੁੰਮੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਧਾਉਂਦੇ, ਦੁੱਖ ਮਿਟਾਉਂਦੇ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਰਸ ਭੁਲਾ ਦਿੰਦੇ; ਹੇ ਵੀਰ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦੀ ਅਮ੍ਰਿਤ-ਵਾਣੀ ਦੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ, ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।