ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਅਣਮੋਲ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮਮਤਾ ਦਿਖਾਈ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ, "ਹਵਾ ਜਾਂ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਡਰੋ ਨਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।" ਕੋਈ ਦੂਜੀ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਕਹਿੰਦੀ, "ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਜਨਮੀ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਹਟ ਜਾ!" ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਗੋਪਾਂ ਨੂੰ ਅਲਾਰਮ ਕੀਤਾ, "ਇਹ ਘਣਘੋਰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਦੇਖੋ! ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗੀ।" ਇੱਕ ਨਾਜੁਕ ਗੋਪੀ ਨੇ ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਢੀਂਘਾ-ਮਸਤੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੱਖਣ ਚੋਰ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਹੰਡੀਆਂ ਤੋੜੀਆਂ ਤੇ ਘੀ ਚੁਰਾਇਆ!" ਡਰੀ ਹੋਈ ਦੂਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਢੱਕ ਲੀਆਂ ਤੇ ਡਰ ਦਾ ਨਾਟਕ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਲੱਤਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਕਿੱਥੇ ਨੇ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖਾਏ। ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ—ਨੰਦ ਬਾਬਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਝੰਡਾ, ਕਮਲ, ਵਜ੍ਰ, ਅੰਕੁਸ਼ ਤੇ ਜੌ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਗੋਪੀਆਂ ਚਲੀ ਗਈਆਂ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਇਕ ਹੋਰ ਸੁੰਦਰ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈਆਂ। "ਇਹ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਕਿਸ ਦੀਆਂ ਨੇ ਜੋ ਨੰਦਨੰਦਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਾਂਹ ਉਸਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਦਹਾਥੀ ਨੂੰ ਹਾਥਣ ਨੇ ਜੱਫੀ ਪਾਈ ਹੋਵੇ?" ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ, "ਇਹ ਤਾਂ ਉਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਚੁਪਚਾਪ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਕਿੰਨੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਪੌਦੇ, ਜੋ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਚਰਣ-ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮਹਾਦੇਵ ਤੇ ਲਕ੍ਸ਼ਮੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਗੋਪੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਗहरे ਦੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਾਡਾ ਮਨ ਬੜਾ ਵਿਗੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਚੁਤ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕੇਵਲ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਦੇ ਹੋਠਾਂ ਦਾ ਰਸ ਚੁਪਚਾਪ ਮਾਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਅੱਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਨਰਮ ਘਾਹ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਨਾਜੁਕ ਪੈਰ ਦੁਖ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।" "ਇੱਥੇ ਦੇਖੋ, ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਰ ਗहरे ਹੋ ਗਏ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਭਾਰਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫੁੱਲ ਚੁਣਨ ਲਈ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।" "ਇੱਥੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦੀਆਂ ਜੁੜੀਆਂ ਸਵਾਰੀ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਜਦ ਉਹ ਇੱਥੇ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਸਵਾਰੇ।" "ਜਦਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਤੇ ਆਤਮ-ਤ੍ਰਿਪਤ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਇਹ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਅਸਥਿਰ ਤੇ ਆਸਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਜਿਸ ਗੋਪੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਝਣ ਲੱਗੀ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਛੱਡ ਕੇ ਹੁਣ ਕੇਵਲ ਮੇਰੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਜੰਗਲ ਦੇ ਇਕ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਮਾਣ ਨਾਲ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦੀ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੋ ਲੈ ਚੱਲੋ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾ।" ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਗੋਪੀ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ 'ਚ ਵਿਹਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਪਕਾਰ ਉਠੀ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਹੇ ਸੱਜਣ! ਹੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ! ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਹੋ? ਹੇ ਬਲਵਾਨ! ਹੇ ਮਿੱਤਰ! ਆਪਣੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਅਨਾਥ ਦਾਸੀ ਹਾਂ!" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਗੋਪੀਆਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੱਭਦੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉਹ ਸਹੇਲੀ ਮਿਲੀ ਜੋ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਹੱਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਣ ਤੇ ਮਾਧਵ ਦੇ ਉੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਾਗ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਕਿੰਨੀ ਦੁਖੀ ਹੋਈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਈਆਂ। ਫਿਰ, ਉਹ ਚੰਦਨੀ ਰਹਿਣ ਤੱਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ; ਪਰ ਜਦ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ, ਬੋਲ, ਤੇ ਕਰਮ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ 'ਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ; ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਸਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ। ਮੁੜ, ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਉਸਦੀ ਆਸ ਕਰਦੀਆਂ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਾਂਸ ਨਾਲ ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਛੱਡੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਵਰਤਕ ਅੱਗ ਜਗਤ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਰੁੱਖ ਸੁਆਹ ਹੋਣ ਲੱਗੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਏ ਤੇ ਬਰਿਸ਼ਮਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਬਚੇ ਹੋਏ ਰੁੱਖ ਡਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਪ੍ਰਚੇਤਾਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ੍ਵਯੰਭੂ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾਰੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ, ਇਕ ਵੱਡੇ ਅਪਰਾਧ ਕਾਰਨ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਰਤਾ ਜੰਮਿਆ। ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰੀ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ 'ਚ, ਜਦ ਨਵੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਤਕਦੀਰ ਦੇ ਵੱਸ 'ਚ, ਦੱਖ ਨੇ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਜੀਵ ਜੰਮਾਏ। ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇ ਗਏ; ਆਪਣੇ ਕਰਤਬਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ 'ਦੱਖ' ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਜੋ ਆਦਿ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਤੋ ਬਾਅਦ, ਗੋਪੀਆਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ: "ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਵ੍ਰਜ ਵਧਦੀ-ਫੁਲਦੀ ਹੈ; ਲਕਸ਼ਮੀ ਇਥੇ ਸਦਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦਿਸਣ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਵਿਖੇ ਹੀ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ।" "ਹੇ ਸੱਜਣ! ਪਤਝੜ ਦੀ ਰਾਤ ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਕਮਲ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵੀ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੀਆਂ ਮੁਫ਼ਤ ਦੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਹਾਂ; ਦਾਤਾਰ, ਕੀ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਮਰ ਜਾਣ?" "ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਿਸ਼, ਸੱਪ ਰੂਪੀ ਦੈਤ, ਤੂਫ਼ਾਨ, ਬਿਜਲੀ, ਅੱਗ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਹੋਰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ, ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ! ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਚਾਇਆ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਨਹੀਂ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹੈਂ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਦੋਸਤ, ਤੂੰ ਸਾਤ੍ਵਤ ਵੰਸ਼ 'ਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।" "ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਸਾਡੇ ਸਿਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਗੀ ਹਥ ਪਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮਨਚਾਹੇ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ।" "ਹੇ ਨਾਇਕ! ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਦੁੱਖ ਹਰਨ ਵਾਲੇ! ਤੇਰੀ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਿੱਤਰ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦਾਸੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਆਪਣਾ ਸੋਹਣਾ ਕਮਲ-ਸਮਾਨ ਚਿਹਰਾ ਵਿਖਾ।" "ਪਾਪ ਨਾਸਕ, ਘਾਹ ਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ, ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਕਾਲੀਆ ਦੇ ਫਣਾਂ ਨੇ ਚੁੰਮੇ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਪੀੜ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਡੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ।" "ਮਿੱਠਾ ਬੋਲ, ਮੋਹਕ ਬਾਤਾਂ, ਤੇ ਮਨ ਭਾਉਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ! ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਨਾਇਕ! ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਪਾਲਣ ਕਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ, ਵਿਛੋੜਾ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾ ਦੀ ਬੇਪਨਾਹ ਲਗਨ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਮਰ ਹੋ ਗਿਆ।