ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ ਵਿਚ ਖੋਈਆਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਕਦੇ ਹੱਸਦੀਆਂ, ਕਦੇ ਰੋਂਦੀਆਂ, ਕਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਪਦੀਆਂ। ਇੱਕ ਗੋਪੀ, ਦੂਜੀ ਦੀ ਮੋਢੀ ਤੇ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਰੱਖ ਕੇ, ਚਲਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕਹਿੰਦੀ, "ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹਾਂ—ਮੇਰੀ ਚਲਣ ਦੇਖੋ," ਉਸਦਾ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿਚ ਹੀ ਲੀਨ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ, ਆਪਣੀ ਚਾਦਰ ਨਾਲ ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ, ਇਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੀ, "ਹਵਾ ਜਾਂ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਡਰੋ ਨਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।" ਇੱਕ ਗੋਪੀ, ਦੂਜੀ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਕਹਿੰਦੀ, "ਦੁਰਜਨ, ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ! ਮੈਂ ਦੁਰਜਨਾਂ ਦੇ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹਾਂ!" ਇੱਕ ਹੋਰ, ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ, "ਓ ਗੋਪੋ, ਇਹ ਡਰਾਵਨਾ ਜੰਗਲ ਦਾ ਅੱਗ ਦੇਖੋ! ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗੀ।" ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਗੋਪੀ, ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਢੋਈ ਤੇ ਬਾਂਧਦੀ, ਕਹਿੰਦੀ, "ਮੈਂ ਇਸ ਮੱਖਣ ਚੋਰ ਨੂੰ ਬਾਂਧ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਘੜੇ ਤੋੜ ਕੇ ਮੱਖਣ ਚੋਰੀ ਕੀਤਾ!" ਡਰੀ ਹੋਈ ਦੂਜੀ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ, ਡਰ ਦਾ ਨਾਟਕ ਕਰਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਲੱਤਾਂ ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦੀਆਂ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੱਸਦੀਆਂ। ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਨੰਦਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਦੇ, ਝੰਡਾ, ਕਮਲ, ਵਜਰ, ਅੰਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਜੌ ਦੇ ਦਾਣੇ ਵਰਗੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀਆਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਅੱਗੇ ਵਧੀਆਂ; ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਦੂਜੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਦੇਖੇ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ, "ਇਹ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਕਿਸ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਨੰਦਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਉਸਦੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਹਾਥੀ ਦੀ ਮਾਦਾ ਨੂੰ ਹਾਥੀ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਲਾ ਲਿਆ ਹੋਵੇ?" "ਨਿਸ਼ਚਿਤ, ਇਸ ਨੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਲੈ ਗਿਆ।" "ਕਿੰਨੇ ਧਨਵੰਤ ਹਨ ਇਹ ਲੱਤਾਂ ਤੇ ਪੌਦੇ, ਜੋ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਦੀਆਂ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ, ਗਹਿਰੀਆਂ ਦਬੀਆਂ, ਸਾਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਚੁਤ ਨੇ ਸਿਰਫ ਇਸ ਨੂੰ ਹੀ ਚੁਣ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਹੋਠਾਂ ਦਾ ਸੁਖ ਲਿਆ; ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ—ਨਿਸ਼ਚਿਤ, ਨਰਮ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਘਾਹ ਤੇ ਕਲੀਆਂ ਨੇ ਦੁਖੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।" "ਇੱਥੇ ਦੇਖੋ, ਗੋਪੋ, ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਹੋਰ ਗਹਿਰੀਆਂ ਹਨ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਭਾਰ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮੀਕਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮੀਕਾ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਲੈਣ ਲਈ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।" "ਇੱਥੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮੀਕਾ ਲਈ ਫੁੱਲ ਚੁਣੇ; ਹਰ ਪੈਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।" "ਇੱਥੇ, ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮੀਕਾ ਦੇ ਵਾਲ ਸਵਾਰੇ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ, ਜਦ ਉਹ ਇੱਥੇ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਸਜਾਏ।" "ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਰਮਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀਆਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੀਆਂ; ਅਤੇ ਜਿਸ ਗੋਪੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਦੂਜੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ— ਉਹ ਗੋਪੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਮ ਸਮਝਦੀ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਜੰਗਲ ਦੇ ਇਕ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ, "ਮੈਂ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦੀ; ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਹੋਵੇ, ਲੈ ਜਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾ।" ਪਰ ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਚਾਨਕ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਗੋਪੀ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਰੋਈ। "ਹਾ, ਪ੍ਰਭੂ, ਪਿਆਰੇ, ਸਜਣ! ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਹੋ, ਕਿੱਥੇ ਹੋ, ਬਲਵਾਨ? ਮਿੱਤਰ, ਆਪਣੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਖਾਓ, ਆਪਣੀ ਗਰੀਬ ਦਾਸੀ ਨੂੰ!" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦ ਗੋਪੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੀਆਂ, ਨਾ ਜਾਣਦੀਆਂ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ, ਬੇਹੋਸ਼ ਤੇ ਦੁਖੀ ਦੇਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ—ਉਸਦੀ ਅਹੰਕਾਰ, ਮਾਧਵ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ—ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਅਸ਼ਚਰਜ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਰਹਿਣ ਤਕ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੜੀਆਂ; ਪਰ ਜਦ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ, ਬੋਲ, ਕਰਮ, ਸਰੀਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸੀ; ਉਹ ਸਿਰਫ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਈਆਂ। ਦੁਬਾਰਾ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਆ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ, ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਦੀ ਆਉਣ ਦੀ ਤਰਸ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਛੱਡੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਵਰਤਕ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਕਰਨ ਲਈ। ਜਦ ਉਹ ਦਰੱਖਤ ਸੜਦੇ ਦੇਖੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਏ ਅਤੇ ਬਰਹਿਸ਼ਮਤ ਦੇ ਪੁਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ। ਬਚੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤ, ਡਰੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਸੁਝਾਅ ਤੇ ਮਾਰੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾਰੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ, ਵੱਡੀ ਭੁੱਲ ਕਰਕੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਜਦ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ, ਸਮਾਂ ਦੇ ਹਲਚਲ ਵਿਚ, ਦਕਸ਼ ਨੇ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਉਹ, ਜੋ ਜਨਮ ਤੇ ਹੀ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਨਾਲ, ਦਕਸ਼—ਕਰਤਬਬਾਜ਼—ਕਹਾਇਆ, ਆਪਣੇ ਕਰਤਬਾਂ ਕਰਕੇ। ਉਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ, ਉਸਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਵ੍ਰਜਾ ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਲਕਸ਼ਮੀ ਇੱਥੇ ਸਦਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਪਿਆਰੇ, ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦਿਸਣ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਨ।" "ਹੇ ਉੱਤਮ, ਸ਼ਰਦ ਰਾਤ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਕਮਲ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸੋਭਾ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿਆਰੇ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਮਜਦੂਰੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ; ਹੇ ਦਾਤਾ, ਕੀ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਮਾਰ ਦੇਵੇ?" "ਜਲ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ, ਸੱਪ ਰੂਪ ਦੈਤ ਤੋਂ, ਹਵਾਵਾਂ, ਬਿਜਲੀ, ਅੱਗ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ, ਹਰ ਥਾਂ ਦੇ ਖਤਰੇ ਤੋਂ, ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਬਚਾਇਆ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਸਿਰਫ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ, ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਤੂੰ ਸਾਤਵਤ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਆਇਆ।" "ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਉੱਤਮ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ। ਪਿਆਰੇ, ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਹੱਥ, ਜੋ ਵਾਂਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ, ਸਾਡੇ ਸਿਰ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ੁਭ ਹੱਥ ਰੱਖ।" "ਹੇ ਮਹਾਨ, ਵ੍ਰਜਾ ਦੇ ਦੁੱਖ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ; ਮਿੱਤਰ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦਾਸੀ ਬਣਾਓ; ਆਪਣਾ ਸੋਹਣਾ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਦਿਖਾਓ।" "ਜੋ ਨਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ, ਘਾਹ ਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਪੈਰ ਸੱਪ ਦੇ ਫਣਾਂ ਨੇ ਚੜ੍ਹਾਏ; ਉਹ ਪੈਰ ਸਾਡੇ ਛਾਤੀ ਤੇ ਰੱਖ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਦੇ ਦੁੱਖ ਹਟਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰੇਮ, ਵਿਛੋੜਾ, ਅਹੰਕਾਰ, ਨਿਰਾਸ਼ਾ, ਤੇ ਆਸ, ਸਭ ਕੁਝ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਜੰਗਲ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਲੀਲਾਵਾਂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਇਕ ਸੁਰ ਵਿਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ।