ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਵਿਰਹ-ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਜੀਉਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਇੱਕ ਗੋਪੀ ਨੇ ਅਸੁਰ ਬਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਭੇਸ ਪਾਈ ਹੋਈ ਦੂਜੀ ਗੋਪੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਕੋਈ ਹੋਰ, ਗਾਂਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੱਤੀਂ ਘਸੀਟ ਰਹੀ ਸੀ। ਕੁਝ ਗੋਪੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਰਾਮ ਬਣ ਕੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੱਛੇ-ਅਸੁਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਹੋਰ ਨੇ ਬਕਾਸੁਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਇੱਕ ਗੋਪੀ ਨੇ ਦੂਰ ਖੜੀ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਾਂਗ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ, ਤੇ ਦੂਜੀ ਵਾਂਗ ਮੁਰਲੀ ਵਜਾਉਂਦੀ, ਮਸਤ ਹੋਈ ਫਿਰਦੀ ਸੀ। ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੀਆਂ, "ਵਾਹ ਵਾਹ!" ਕਰਦੀਆਂ। ਇੱਕ ਗੋਪੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਾਂਹ ਦੋਸਤ ਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹਾਂ—ਦੇਖੋ ਮੇਰੀ ਚਾਲ," ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ, "ਹਵਾ ਜਾਂ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਡਰੋ ਨਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਹੈ," ਤੇ ਆਪਣੀ ਚੁੰਨੀ ਨਾਲ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਗੋਪੀ ਦੂਜੀ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਦੁਸ਼ਟ, ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ! ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਜੰਮੀ ਹਾਂ!" ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਓ ਗਵਾਲਣੀਓ, ਵੇਖੋ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ! ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗੀ।" ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਗੋਪੀ ਨੇ ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਓਖਲੀ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਇਸ ਮੱਖਣ ਚੋਰ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਹੰਡੀ ਤੋੜੀ ਤੇ ਘੀ ਚੁਰਾਇਆ!" ਡਰੀ ਹੋਈ ਦੂਜੀ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਢੱਕ ਲਿਆ ਤੇ ਡਰ ਦਾ ਨਾਟਕ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਲੱਤਿਆਂ ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀਆਂ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖਦੀਆਂ। ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਝੰਡਾ, ਕਮਲ, ਵਜਰ, ਅੰਕੁਸ਼ ਤੇ ਜੌ ਦੇ ਦਾਣੇ ਵਰਗੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਨ—ਇਹ ਨੰਦ ਬਾਬਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ। ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗੋਪੀਆਂ ਚੱਲ ਪਈਆਂ। ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਇੱਕ ਵਧੂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ, ਉਥੇ ਗੋਪੀਆਂ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ: "ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਹੈ ਜੋ ਨੰਦਨੰਦਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥਣੀ ਹਾਥੀ ਦੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਬਾਂਹ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ?" ਉਹ ਕਹਿੰਦੀਆਂ, "ਇਹ ਵਧੂ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਭਾਗਾਂਵਾਲੀ ਹੋਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਹਰਿ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।" "ਇਹ ਲੱਤੀਆਂ ਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਕਿੰਨੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਪਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।" ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਵਧੂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਗਹਿਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ, ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਕਹਿੰਦੀਆਂ, "ਅਚੂਤ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕੇਵਲ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਹੁਣ ਇਸਦੇ ਕੋਮਲ ਪੈਰ ਘਾਹ ਤੇ ਅੰਕੁਰਾਂ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ, ਇਸ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਇਥੇ, ਗੋਪਿਓ, ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਰ ਵੀ ਡੂੰਘੇ ਹਨ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਥੱਲੇ ਰੱਖਿਆ।" "ਇਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਲਈ ਫੁੱਲ ਚੁੱਕੇ; ਹਰ ਪੈਰ ਚੁੱਕਣ ਤੇ ਚਰਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।" "ਇਥੇ, ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਵਾਲ ਸਵਾਰੇ; ਜ਼ਰੂਰ, ਜਦ ਉਹ ਇੱਥੇ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸਦੇ ਕੇਸ ਸਜਾਏ।" "ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪੇ-ਅੰਦਰ ਮਸਤ ਤੇ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਤਦ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਪਿਆਰੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਲੀਲਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਤੇ ਨਾਰੀ-ਸਭਾ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਦਿਖਾਈ।" ਇਹ ਸਭ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭਟਕਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਜਿਸ ਵਧੂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਝਣ ਲੱਗੀ: "ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ ਹੋਰ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।" ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਇਕ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਸ ਵਧੂ ਨੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦੀ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਕਰੇ ਉਥੇ ਲੈ ਚਲ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾ।" ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉਥੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਵਧੂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ: "ਹਾਏ, ਪ੍ਰਭੂ! ਪ੍ਰੀਤਮ! ਕਿੱਥੇ ਹੋ, ਕਿੱਥੇ ਹੋ, ਬਲਵਾਨ? ਦਇਆ ਕਰ, ਆਪਣੀ ਦਾਸੀ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਗੋਪੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੱਭਦੀਆਂ, ਪਰ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਮਤਵਾਲੀ ਤੇ ਉਦਾਸ ਸੀ। ਉਸ ਵਧੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਸਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮਾਧਵ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਹੋਈ, ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਅਪਮਾਨ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਹੋਰ ਗੋਪੀਆਂ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਈਆਂ। ਫਿਰ, ਜਦ ਤੱਕ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਰਹੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਪਰ ਜਦ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ, ਵਚਨ, ਤੇ ਕਰਮ ਸਿਰਫ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਰਹੇ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਭੁੱਲ ਗਈਆਂ। ਮੁੜ ਜਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਉਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀਆਂ, ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਫਿਰ, ਰੋਸ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਗਨ ਤੇ ਹਵਾ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਛੱਡੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਵਰਤਕ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਦਰੱਖਤ ਸੜ੍ਹ ਕੇ ਰਾਖ ਹੋਣ ਲੱਗੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਇਆ ਤੇ ਬਰਹਿਸ਼ਮਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ। ਜੋ ਦਰੱਖਤ ਬਚ ਗਏ, ਉਹ ਡਰ ਕੇ, ਸਵਯੰਭੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾਰਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ, ਇਕ ਵੱਡੇ ਅਪਰਾਧ ਕਰਕੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸ੍ਰੋਤਾ ਜੰਮਿਆ। ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ, ਨਵੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ, ਤੇ ਦਕਸ਼ ਨੇ, ਕਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਚਾਹੀਦੇ ਜੀਵ ਰਚੇ। ਉਹ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਕਰਕੇ 'ਦਕਸ਼' ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਆਰੰਭ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦਕਸ਼ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ: "ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਵ੍ਰਜ ਦੀ ਵਾਧੂ ਹੋਈ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਇੱਥੇ ਸਦਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਤਮ, ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦਿਸਣ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਪਤਝੜ ਦੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਕਮਲ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵੀ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਮੁਫ਼ਤ ਦੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਵਰਦਾਤਾ, ਕੀ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਮਾਰ ਦੇਵੇਂ?" "ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਜਲ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ, ਸੱਪ-ਅਸੁਰ, ਤੂਫਾਨ, ਬਿਜਲੀ, ਅੱਗ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ।" "ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਸਾਖੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਦੋਸਤ, ਤੂੰ ਸਾਤ੍ਵਤ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।