ਇਸ ਧਰਮਕਥਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਕਈ ਸਰੀਰ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ, ਦੁਖ, ਡਰ, ਪੀੜ ਤੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਜੋਂਕ ਘਾਹ ਤੇ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਮਰਨ ਵੇਲੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੈ, ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕਾ, ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਜੋ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਸੁੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਦ ਤੱਕ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਹੈ, ਤਦ ਤੱਕ ਅਸਲੀ ਅਤਮਾ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਮਨ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਆਤਮਾ ਹਰਿ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਸਮਝੇ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਣ ਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਗਤ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜਦੋਂ ਹੰਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਗ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਿੱਧਲੋਕ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰਹੀ, ਜੋ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰਚਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦੇ ਕੇ, ਕਪਿਲ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਤਪस्या ਲਈ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਉਹ ਇਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਕਮਲ-ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹਰੇਕ ਮੋਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਉਸਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਇਹ ਉੱਚਤ-ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਦਿਵਯ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਗਾਈ ਸੀ; ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਕੁੰਦ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਿਮਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ; ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਭਟਕਦਾ। ਇਹ ਅਚੰਭੇ ਭਰੀ ਉੱਚਤ-ਸਿੱਖਿਆ, ਜੋ ਮੈਂ ਹੁਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੇ ਨਰ ਤੇ ਨਾਰੀ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ੰਕਾਵਾਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਤੇ ਆਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ। ਹੁਣ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਅਚਾਨਕ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੀਆਂ, ਉਹ ਐਸਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਹਾਥਣੀ ਆਪਣੀ ਮੰਡਲੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਾਲ, ਪ੍ਰੇਮ, ਮੁਸਕਾਨ, ਖੇਡਾਂ, ਪਿਆਰੇ ਨਜ਼ਰਾਂ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਲੀਲਾ-ਵਿਹਾਰਾਂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀਆਂ ਕਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਕਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਰੇਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਹੀ ਸਮਝਦੀ ਹੈ। ਚਾਲ, ਮੁਸਕਾਨ, ਨਜ਼ਰ, ਬੋਲ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਤਾਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਪਿਆਰੀਆਂ, ਜੋ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਰੂਪ-ਮੂਰਤ ਹਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, "ਮੈਂ ਹੀ ਉਹ ਹਾਂ," ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਹਿਮਾਵਾਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਜੰਗਲ-ਜੰਗਲ ਭਟਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਸਤ ਹੋਣ; ਉਹ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦੂਰ ਖੜੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਪਰਮ-ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ। "ਹੇ ਅਸ਼ਵੱਥ, ਪਲਕਸ਼, ਨਯਗ੍ਰੋਧ ਰੁੱਖੋ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਨੰਦਨੰਦਨ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਲੰਘਦੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਮੁਸਕਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਮਨ ਚੁਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ?" "ਹੇ ਕੁਰਬਕ, ਅਸ਼ੋਕ, ਨਾਗ, ਪੁਨਾਗ, ਚੰਪਕ ਰੁੱਖੋ, ਕੀ ਰਾਮ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਜਿਸਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਅਹੰਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਵਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਹਉਂਦੇ ਮਸਤ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਿਆ ਹੈ?" "ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੁਲਸੀ, ਜੋ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਅਚੁਤ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਲੰਘਦੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?" "ਹੇ ਮਾਲਤੀ, ਮੱਲਿਕਾ, ਜਾਤੀ, ਯੂਥਿਕਾ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਲੰਘਦੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?" "ਹੇ ਚੂਤਾ, ਪ੍ਰਿਆਲਾ, ਪਨਸਾ, ਆਸਨਾ, ਕੋਵਿਦਾ, ਜੰਬੂ, ਅਰਕ, ਬਿਲਵਾ, ਬਕੁਲਾ, ਆੰਬ, ਕਦੰਬ, ਨੀਪ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦੇ ਹੋਰ ਰੁੱਖੋ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਸਾਡਾ ਮਨ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਕਿਹੜਾ ਰਾਹ ਲੰਘਿਆ ਹੈ?" "ਹੇ ਧਰਤੀ, ਤੂੰ ਕਿਹੜੀ ਤਪस्या ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਤੂੰ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਪਰਵ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਇਹ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਛੂਹਣ, ਉਸਦੇ ਮਹਾਨ ਕਰਤਬਾਂ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਦੇ ਅਲਿੰਗਨ ਤੋਂ ਹੈ?" "ਜਾਂ, ਕੀ ਅਚੁਤ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ, ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ? ਕੁੰਕੁਮ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਮਾਲਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਛਾਤੀ ਤੋਂ ਲੱਗੀ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ।" "ਉਸਦੇ ਕਮਲ-ਹੱਥ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਮੋੜ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਮਸਤ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਕੀ ਰੁੱਖ ਉਸਦੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਵਦੇ ਹਨ?" "ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੇਲਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ, ਜੋ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਜਫੀ ਪਾਈ ਹੋਈ ਹਨ; ਨਿਸਚਤ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੇ ਹੱਥ ਦੀ ਛੂਹਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੀ ਮਸਤ-ਵਸਤ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿਚ, ਗੋਪੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿਚ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਰੇਕ ਉਸ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ, ਪੂਤਨਾ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਕੇ, ਆਪਣਾ ਸਤਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਚੁੰਨ ਲੈਣ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੀ, ਰੋਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ, ਦਿਲਾਸਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਹੋਰ, ਰਥ-ਦੈਤ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਕੇ, ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ, ਦੈਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲੈ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦਾ ਰੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੀ, ਗਵਾਲਾ-ਬਸਤੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਕਲ ਕਰਕੇ, ਪੈਰ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲੈ ਕੇ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ; ਦੂਜੀ, ਵਾਸਾ-ਦੈਤ ਵਾਂਗ, ਹਾਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਇਕ, ਬਕ-ਦੈਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ, ਦੂਰ ਖੜੀ ਹੋਈ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਵਾਂਗ ਬੁਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਵਾਂਸਰੀ ਵਜਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, "ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ!" ਇਕ, ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਦੂਜੀ ਦੇ ਮੋੜ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਹਾਂ—ਮੇਰੀ ਸੁੰਦਰ ਚਾਲ ਵੇਖੋ," ਤੇ ਉਸਦਾ ਮਨ ਉਸ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਹਵਾ ਜਾਂ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਡਰੋ ਨਾ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਹੈ," ਕਹਿੰਦੀ ਹੋਈ, ਇਕ ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਇਕ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਢੱਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਕ, ਦੂਜੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਦੁਰਾਚਾਰੀ, ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ! ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ!" ਇਕ, "ਹੇ ਗਵਾਲਾ, ਇਹ ਡਰਾਉਣੀ ਜੰਗਲ-ਅੱਗ ਵੇਖੋ! ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ," ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਪਤਲੀ, ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਮੋਰਟਾਰ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਮੱਖਣ ਚੋਰ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਟਕਾ ਫੋੜ ਕੇ ਘੀ ਚੁਰਾਇਆ!" ਡਰ ਕੇ, ਦੂਜੀ ਅੱਖਾਂ ਢੱਕ ਕੇ ਡਰ ਦਾ ਨਾਟਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਪਰਮ-ਆਤਮਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਜੋ ਸਪਸ਼ਟ ਹਨ, ਨੰਦਨੰਦਨ ਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਚਿਨ੍ਹੇ ਹਨ—ਧਵਜ, ਕਮਲ, ਵਜਰ, ਅੰਕੁਸ਼, ਤੇ ਯਵ-ਦਾਣਾ। ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦੀ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ; ਕੁਝ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਵਿਆਹਤਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ: "ਇਹ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਕਿਸ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਨੰਦਨੰਦਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਉਸਦੇ ਮੋੜ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥਣੀ ਹਾਥੀ ਦਾ ਅਲਿੰਗਨ ਕਰਦੀ ਹੈ?" "ਨਿਸਚਤ, ਇਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੋਵਿੰਦ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਕਿੰਨੇ ਵਧੀਕ ਸੁਭਾਗੀ ਹਨ ਇਹ ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਕਮਲ-ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਦੇ ਪਰਵ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾਈ ਲਈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਪਿਆਸ ਤੇ ਖੋਜ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ, ਬੇਲਾਂ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪੈਰ-ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਹਰ ਪਲ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੀ ਯਾਦ ਤੇ ਲੀਲਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹੀਆਂ।