ਇਹ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੈ ਕਿ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਛੁਪੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਜੋ ਕਰਮ ਮਨੁੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਉਹ ਅਗਲੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਤੇ ਮਨ ਰਾਹੀਂ, ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ, ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਤੇ ਸਾਹ ਲੈ ਰਹੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ, ਚਾਹੇ ਇਸ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਭੋਗਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਕੁਝ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ 'ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ' ਕਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁੜ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਤੋਂ ਅਨੁਮਾਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਛਲੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਮਨ ਦੇ ਹਲਚਲ ਤੋਂ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਕਦੇ ਨਾ ਤਾਂ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਦੇਖਿਆ, ਨਾ ਸੁਣਿਆ; ਪਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਰੂਪ ਅੰਦਰੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, embodied ਆਤਮਾ ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮਨ ਨਾਲ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।" "ਮਨ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਰੂਪ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਤੁਸੀਂ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਵੋ। ਕਈ ਵਾਰੀ, ਜੋ ਨਾ ਦੇਖਿਆ, ਨਾ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਸਥਾਨ, ਸਮਾਂ ਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਨੁਮਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਵੀ ਵਸਤੂਆਂ ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਲੜੀਵਾਰ; ਇਹ ਅਨੁਭਵ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਸਤਵ ਗੁਣ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਨੇਰਾ, ਚੰਦ ਦੇ ਛਾਂਵੇ ਵਾਂਗ, ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚਾਨਣ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜਦ ਤੱਕ ਬੁੱਧੀ, ਮਨ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਆਰੰਭ-ਰਹਿਤ ਵਿਵਸਥਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, 'ਮੈਂ' ਤੇ 'ਮੇਰਾ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਦੀ ਨਹੀਂ। ਸੁੱਤਿਆਂ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਣ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ, ਸਾਹ ਰੁਕਣ ਕਰਕੇ, 'ਮੈਂ ਹਾਂ' ਦੀ ਸੂਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ—even ਮੌਤ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਵੀ।" "ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਤੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ, ਅਧੂਰੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਰਾਂ-ਵਾਂ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਨਵੀਂ ਚੰਦ ਵਿੱਚ ਚੰਦ ਛੁਪ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਚਾਹੇ ਵਸਤੂ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਵੇ, ਚੱਕਰ ਰੁਕਦਾ ਨਹੀਂ; ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀਅਤ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦੁੱਖ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੰਜ-ਵਾਂ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਤੇ ਸੋਲਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਜੀਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਰਾਹੀਂ, ਮਨੁੱਖ ਸਰੀਰ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਸੁਖ, ਦੁੱਖ, ਡਰ, ਪੀੜਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਜਿਵੇਂ ਜੌਂ-ਕਣੀ ਘਾਹ ਤੇ ਪਾਣੀ 'ਨਾ ਛੱਡਦੀ, ਨਾ ਰਹਿੰਦੀ', ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਵੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ।" "ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੈ, ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵਾਂਗ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ; ਜੋ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਭ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਸੁੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਜਦ ਤੱਕ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮਨ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਤੱਕ ਅ-ਆਤਮਕ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਬੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਹਰਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਸਾਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਤੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਹੀ ਜਾਣੋ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਰਚਨਾ, ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਭਗਤ, ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਰਦ, ਹੰਸਾਂ ਦਾ ਰਾਹ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਵਿਦਾ ਹੋ ਕੇ, ਸਿੱਧਲੋਕ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।" "ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰਹੀ, ਜੋ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰਚਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਕੇ, ਕਪਿਲ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ austerity ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ।" "ਉਥੇ, ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਥਿਰ ਹੋ ਕੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਸਾਰੀਆਂ ਲਗਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ।" "ਹੇ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ, ਇਹ ਆਤਮਕ ਉਪਦੇਸ਼, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਗਾਇਆ, ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਮੁਕੁੰਦ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਿਮਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਦੀ ਪਵਿਤਰਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ; ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਭਟਕਦਾ।" "ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਆਤਮਕ ਉਪਦੇਸ਼, ਜੋ ਹੁਣ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਬਾਰੇ, ਇਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਦਾ ਹਾਥਣਾਂ ਆਪਣੇ ਮੁਖੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੇ ਤੜਫਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੱਤਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ, ਪਿਆਰ, ਮੁਸਕਾਨ, ਖੇਡਾਂ, ਪਿਆਰੇ ਨਜ਼ਰ, ਮਨਮੋਹਣੀ ਬੋਲ ਤੇ ਰਸ ਭਰੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਉਹ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰਤਾਂ ਨਕਲ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ, ਹਰੇਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ।" "ਚਲਣ, ਮੁਸਕਾਨ, ਨਜ਼ਰ, ਬੋਲ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਤਮਾਵਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਧਾਰ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਨਕਲ ਕਰਦੀਆਂ, 'ਮੈਂ ਉਹ ਹਾਂ' ਕਹਿ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਨਾਲ।" "ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਜੰਗਲ-ਜੰਗਲ ਭਟਕਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਸਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੀਆਂ; ਉਹ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀਆਂ, ਜੋ ਵਿਅਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਪਰ ਅੰਦਰ ਸੁਪਰੀਮ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ।" "ਹੇ ਅਸ਼ਵਥ, ਪਲਕਸ਼, ਨਯਗਰੋਧ ਰੁੱਖੋ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਨੰਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਲੰਘਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਸਾਡੀਆਂ ਮੱਤਾਂ ਚੋਰੀ ਕਰ ਗਿਆ?" "ਹੇ ਕੁਰਬਕ, ਅਸ਼ੋਕ, ਨਾਗ, ਪੁੰਨਾਗ, ਚੰਪਕ ਰੁੱਖੋ, ਕੀ ਰਾਮ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਅਭਿਮਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਮਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਹੌਂਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਿਆ?" "ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੁਲਸੀ, ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਪਿਆਰੇ ਅਚੁਤ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਲੰਘਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ?" "ਹੇ ਮਾਲਤੀ, ਮੱਲਿਕਾ, ਜਾਤੀ, ਯੂਥਿਕਾ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਲੰਘਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ?" "ਹੇ ਚੂਤਾ, ਪ੍ਰਿਯਾਲਾ, ਪਨਸਾ, ਆਸਨਾ, ਕੋਵਿਦਾ, ਜੰਬੂ, ਅਰਕਾ, ਬਿਲਵਾ, ਬਕੁਲਾ, ਆਮਰਾ, ਕਦੰਬਾ, ਨੀਪਾ, ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦੇ ਹੋਰ ਰੁੱਖੋ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਖਾਲੀ ਹਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕਿਹੜਾ ਰਾਹ ਲੰਘਿਆ?" "ਹੇ ਧਰਤੀ, ਕੀੜੀ ਤੂੰ ਕਿਹੜੀ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਵਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ? ਕੀ ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਸਪਰਸ਼, ਉਸ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਰਤਬ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸੂਅਰ ਰੂਪ ਦੇ ਅੰਗ-ਲਗਨ ਨਾਲ ਹੈ?" "ਜਾਂ, ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ, ਅਚੁਤ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ? ਕੁੰਗਕੁਮਾ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਮਾਲਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਸਤਨ ਤੋਂ ਲੱਗੀ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਵਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।" "ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਹੱਥ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਮੋੜੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਮਸਤ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ ਭਟਕ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਕੀ ਰੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ?" "ਇਹ ਲਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ, ਜੋ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ; ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੰਬਦੀਆਂ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ, ਜੰਗਲ-ਜੰਗਲ, ਰੁੱਖ-ਲਤਾ, ਧਰਤੀ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਲਗਨ ਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈਆਂ।