ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਖੀ ਬਚਨ ਸੁਣਾਏ, ਤਦ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜੋ ਖੁਦ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸੀ, ਉਹ ਮਧੁਰ ਹਾਸਾ ਕਰਕੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪਾਉਣ 'ਤੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਖਿੜ ਗਏ, ਅਤੇ ਅਚੁਤ—ਜੋ ਚੰਨਣੇ ਦੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸੀ—ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਵੈਜਯੰਤੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਗਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਗਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵਨ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਵਨ ਨੂੰ ਸੋਭਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਠੰਢੇ, ਰੇਤਲੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ, ਉਹ ਖੇਡਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹੌਲੀ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਹਵਾ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਲੈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਰਾਂ ਨੂੰ ਫੈਲਾਕੇ, ਗਲੇ ਲਗਾਕੇ, ਮਸਤੀ ਭਰੀ ਲੜਾਈਆਂ, ਢੀਲੇ ਕਮਰਬੰਦ, ਨਖਾਂ ਦੀ ਛੁਹ, ਹਾਸੇ, ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੇ ਮੁਸਕਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ, ਅਤੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ—ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਗ ਤੇ ਅਭਿਮਾਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ—ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸਮਝਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਭਿਮਾਨ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਅਨੁਕ੍ਰਹਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉਥੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਰਧ ਦਾ ਉਣਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ—ਜੋ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ ਪਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਮਧੁਮੱਖੀ ਵਾਂਗ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਰਸ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਨੁਭੂਤੀ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਗਤ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ ਹੀ ਆਸਰਾ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਜਰਾ ਵੀ ਡਰ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਚਾ ਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਹੀ—ਹਰੀ—ਅਸਲ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ, ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰਿਆ; ਹੁਣ, ਮੈਂ ਜੋ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਇਹ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਨਿਸਚਿਤ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜੀਵ, ਜੋ ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੱਭਦਾ, ਛੇ ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਮਧੁਰ ਗੀਤਾਂ 'ਤੇ ਲੋਭੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਲਾਲਚ ਕਰਦਾ, ਅੱਗੇ ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਭੇੜਿਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾ ਕਰਦਾ, ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਪਿੱਛੇ, ਇੱਕ ਹਿਰਨ—ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਜਖਮੀ—ਉਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ: ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਸਰੇ ਵਾਲਾ ਆਸ਼ਰਮ ਫੁੱਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਂਗ—ਬਹੁਤ ਥੋੜਾ—ਹੋਦਾ ਹੈ। ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਛਣਿਕ ਸੁਖ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਿਆਂ, ਮਨ ਉਸ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛੇ ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੀਤਾਂ ਵਾਂਗ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਧੁਰ ਬਾਤ ਚਿਤ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਗੇ, ਭੇੜਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਸਮਾਂ ਆਯੁ ਦੇ ਰਾਤ-ਦਿਨ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਪਿੱਛੇ, ਅਣਜਾਣ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ—ਮੌਤ—ਤੀਰ ਮਾਰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਇਹ ਆਤਮਾ ਦੇਖ, ਜਿਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਤੀਰ ਨਾਲ ਛੇਦਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹਿਰਨ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਦੇਖ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ, ਜਿਵੇਂ ਰਥਵਾਹ ਰਥ ਦੀ ਲਗਾਮ ਫੜਦਾ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਝੁੰਡ ਦੀਆਂ ਗੀਤਾਂ ਛੱਡ ਦੇ, ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੰਸ ਦੇ ਆਸਰੇ ਵਿੱਚ ਆ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਜੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ, ਉਥੇ ਤੱਤਵਗਿਆਨੀ ਵੀ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਕਰਦਾ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਅਗਲੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੀ ਵਾਦ ਹੈ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਲੁਕਵੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਉਹ ਅਗਲੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ, ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਰਾਹੀਂ, ਨਿਰੰਤਰ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਸੁੱਤੇ, ਸਾਹ ਲੈ ਰਹੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ, ਉਸ ਸਰੀਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਮਨੁੱਖ 'ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ' ਕਹਿ ਕੇ, ਮਨ ਨਾਲ ਜੋ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ punar janam ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਤਾਂ ਤੋਂ ਅਨੁਮਾਨਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਪਿਛਲੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਮਨ ਦੇ ਚਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਨਾ ਤਾਂ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਨਾ ਸੁਣਿਆ; ਪਰ ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਉਹ ਰੂਪ ਅੰਦਰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, embodied soul ਉਹ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ; ਜੋ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਮਨ grasp ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਮਨ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਰੂਪ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਜੋ ਹੋਣਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ—ਤੈਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਹੋਵੇ। ਇੱਥੇ, ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਜੋ ਨਾ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਸਥਾਨ, ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਨੁਮਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਭ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਸਿਰਫ ਸਤਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਦ ਕਾਲ—ਚੰਨ ਦੀ ਛਾਂ ਵਾਂਗ—ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਰੋਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਮੈਂ' ਤੇ 'ਮੇਰਾ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ, ਜਦ ਤਕ ਬੁੱਧੀ, ਮਨ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਅੰਤ-ਰਹਿਤ ਰਚਨਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੁੱਤਿਆਂ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ, ਸਾਹ ਰੁਕਣ ਕਾਰਨ, 'ਮੈਂ ਹਾਂ' ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ—ਮੌਤ ਦੀ ਜਲਨ ਵਿੱਚ ਵੀ। ਗਰਭ ਤੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ, ਅਪੂਰਣਤਾ ਕਾਰਨ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਨ ਨਵੇਂ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ। ਚੀਜ਼ ਗਾਇਬ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਚੱਕਰ ਰੁਕਦਾ ਨਹੀਂ; ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ, ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਆਉਂਦੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਅਸਲ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੰਜਾਂ ਦੇ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ, ਤਿੰਨਾਂ ਤੇ ਸੋਲਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਜੀਵ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸਰੀਰ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਛੱਡਦਾ, ਅਤੇ ਸੁਖ, ਦੁੱਖ, ਡਰ, ਦਰਦ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਜੌਂਕ ਘਾਹ ਤੇ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਨਾ ਤੁਰਦੀ, ਨਾ ਰਹਿੰਦੀ, ਤਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਮਰਨ ਵੇਲੇ ਵੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ। ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵਾਂਗ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ, ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ; ਜੋ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਭ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਸੁੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਤਕ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸੋਚਦਾ, ਤਦ ਤਕ ਬੰਧਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ, ਸਮਝ ਕਿ ਜਗਤ ਉਸ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਰਚਨਾ, ਪਾਲਣ ਤੇ ਲੈ ਹੋਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭਗਤ, ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਰਦ, ਹੰਸਾਂ ਦੀ ਰਾਹ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਵਿਦਾ ਹੋ ਕੇ, ਸਿੱਧਲੋਕ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।