ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਈ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭਾਗਵਤ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ, ਹਰੀ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨੀ, ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ, ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਰਨ ਸਮੇਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗੋਵਿੰਦ ਉਸ ਨੂੰ ਵੈਕੁੰਠ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਨੁਭਕਤ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁਭਕਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨ ਵਿੱਚ ਛਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਸੁਆਦ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਚੰਡਾਲ ਜਾਂ ਗਧਾ ਵਾਂਗ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਤੇ ਮਾਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ, ਪਾਪੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਜਾਨਵਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਭਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੁਰਲਭ ਹੈ; ਇਹ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨਿਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਇਸ ਯੋਗ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਉੱਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸੁਣਨ ਲਈ ਕੋਈ ਦਿਨ-ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਸੁਣਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਮੇਂ, ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਕਲਿਉਗ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਘੱਟ ਹੈ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਨ ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਅਤੇ ਦীক্ষਾ ਲੈਣ, ਇਹ ਸਭ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸੱਤ ਦਿਨ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਭਾਗਵਤ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਫਲ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸੱਤ ਦਿਨ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਮਨ ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੀ ਅਸਮਰਥਾ, ਰੋਗ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਘਟਦੀ ਮਿਆਦ, ਅਤੇ ਕਲਿਉਗ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸੱਤ ਦਿਨ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨਾ ਹੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਜੋ ਫਲ ਤਪ, ਯੋਗ, ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਸੱਤ ਦਿਨ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਤ ਦਿਨ ਦੀ ਕਥਾ ਯਜ, ਵਰਤ, ਤਪ, ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ; ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਇਹ ਯੋਗ, ਧਿਆਨ, ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਹਿਣ ਲਈ ਸ਼ਬਦ ਘੱਟ ਹਨ, ਇਹ ਹਰ ਵਾਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੌਨਕ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: “ਇਹ ਕਥਾ ਵਾਕਈ ਅਸਧਾਰਣ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਕਰਕੇ, ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣਾ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਉੱਤਮ ਭਲਾਈ ਤੇ ਯੋਗ ਆਦਿ ਰਸਤੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ?” ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਧਰਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਅਬੋਧ ਵਲ ਜਾਣ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਕਰ ਚੁੱਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਗਰਗਣ eleven ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਿਆ, ਉਦਧਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।” ਉਦਧਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਜਲਦੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ; ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਸੁਣੋ, ਮੇਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰੋ। ਹੁਣ ਕਲਿਉਗ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਦੁਸ਼ਟ ਲੋਕ ਵਧਣਗੇ, ਅਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਠੋਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਧਰਤੀ ਭਾਰ ਨਾਲ ਥੱਕ ਕੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲਵੇਗੀ; ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਖਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਗਤ-ਪ੍ਰੇਮੀ, ਦਇਆ ਕਰੋ ਤੇ ਨਾ ਜਾਓ; ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਜਦ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਾਕਾਰ ਤੇ ਚੇਤਨ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਭਗਤ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿਣਗੇ? ਨਿਰਾਕਾਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਕੁਝ ਸੋਚੋ।” ਉਦਧਵ ਦੀ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ: “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ?” ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਿਵ੍ਯ ਚਮਕ ਭਾਗਵਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਕੇ ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤਮ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਰੂਪ, ਭਾਗਵਤ, ਹਰੀ ਆਪ ਹੀ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਸੁਣਨ, ਪਾਠ, ਜਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੱਤ ਦਿਨ ਦੀ ਕਥਾ, ਹੋਰ ਸਭ ਸਾਧਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ; ਇਹ ਕਲਿਉਗ ਲਈ ਧਰਮ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਮ ਕਲਿਉਗ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ, ਗਰੀਬੀ, ਅਸਫਲਤਾ, ਪਾਪ, ਅਤੇ ਇੱਛਾ-ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੋਰ, ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੁ ਮਾਯਾ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮਝਦੇ ਹਨ; ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸੱਤ ਦਿਨ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਹੈ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਨਾਗਸ਼੍ਰਵਣ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਧਰਮ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ਅਸਚਰਜ ਘਟਨਾ ਹੋਈ—ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ, ਸੁਣੋ। ਭਕਤੀ, ਆਪਣੇ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਨਾਮ ਉਚਾਰਦੀ ਹੋਈ ਆਈ—ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਗੋਵਿੰਦ, ਹਰੇ, ਮੁਰਾਰੀ, ਨਾਥ। ਸਭਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਅਰਥ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਸੁੰਦਰ ਪੋਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, ਇਹ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆਈ? ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਹੁਣ ਕਥਾ ਦੇ ਸਰਵਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਕਤੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਸੰਨਤਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਭਕਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਅੱਜ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਕਲਿਉਗ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋਈ ਹੋਈ, ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਪਾਲੀ ਗਈ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਾਂ? ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੱਸਣ।” ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਭਕਤੀ, ਤੁਸੀਂ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਹੋ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੋਗ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ; ਇਸ ਲਈ, ਪੱਕੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੁਭਕਤਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸੋ।” ਇਸ ਲਈ, ਕਲਿਉਗ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ, ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਹੁਕਮ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਭਕਤੀ ਹਰੀ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਈ। ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਹਰੀ ਲਈ ਭਕਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਧਨਵਾਨ ਹੈ; ਹਰੀ, ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਅਬੋਧ ਛੱਡ ਕੇ, ਭਕਤੀ ਦੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ, ਭਾਗਵਤ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਿਹਣ ਲਈ ਹੋਰ ਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ? ਜਿਸਦਾ ਆਪ ਹੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਣ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੁਭਕਤਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਕਤੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਭਗਤ-ਵਤਸਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਅਬੋਧ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਬਦਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ, ਚਮਕਦਾਰ ਮਕੁਟ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਤਿੰਨ-ਭੰਗੀ ਮੂਰਤ ਵਿੱਚ, ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਦਸ ਲੱਖ ਕਾਮਦੇਵਾਂ ਦੀ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ, ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਤੇ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਰੂਪ, ਮਿੱਠਾ, ਵਾਂਸਲੀ ਫੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ, ਭਕਤੀ, ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ, ਕਲਿਉਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭਕਾਰੀ, ਪਵਿੱਤਰ, ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੀ ਰਾਹ ਹੈ।