ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਰਾਤ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਗੋਪੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਈ ਹੋ, ਦੱਸੋ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਕੀਤਾ, "ਇਹ ਰਾਤ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ, ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਹੇ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀਆਂ, ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜ ਚਲੇ ਜਾਓ, ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।" ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ, ਪੁੱਤਰ, ਭਰਾ ਅਤੇ ਪਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਵਧਾਓ। "ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਚੰਨਣੀ ਰਾਤ, ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਨਜ਼ਾਰੇ ਦੇਖ ਲਏ। ਹੁਣ ਵਾਪਸ ਜਾਓ, ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੋ; ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਵੱਛੇ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਧ ਪਿਲਾਓ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, "ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਗਹਿਰੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਈ ਹੋ, ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮੈਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਰਤਵ ਹੈ—ਪਤੀ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ।" ਚਾਹੇ ਪਤੀ ਕਿਵੇਂ ਵੀ ਹੋਵੇ—ਮੰਦ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਬਿਮਾਰ ਜਾਂ ਗਰੀਬ—ਜੇਕਰ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਧਰਮ ਚਾਹੀਦਾ, ਉਹ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡਦੀ ਨਹੀਂ। "ਗੁਣਵਾਨ ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਪਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਨਰਕ, ਬਦਨਾਮੀ, ਦਰਦ ਅਤੇ ਡਰ ਹੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਸੁਣਨ, ਦੇਖਣ, ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਕੀਰਤੀ ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਸਰੀਰਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਘਰ ਜਾਓ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਗੋਵਿੰਦੇ ਦੇ ਇਹ ਕਠੋਰ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈਆਂ।" ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਪੋਂਝਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਠ ਸੁੱਕ ਗਏ ਹਨ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲਕੀਰਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਅਸ਼ਰੂਆਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਚੁੱਪ ਖੜੀਆਂ ਹਨ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਲੋੜ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਅੱਖਾਂ ਪੋਂਝ ਕੇ, ਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਲੀਆਂ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੰਨੇ ਕਠੋਰ ਸ਼ਬਦ ਨਾ ਬੋਲੋ! ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਆ ਗਈਆਂ ਹਾਂ। ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰੋ—ਸਾਨੂੰ ਕਠੋਰਤਾ ਨਾਲ ਨਾ ਤਿਆਗੋ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਮਪੁਰਖ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ।" "ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣੂ ਹੋ, ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਕਰਤਵ ਪਤੀ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ, ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਹੋ।" "ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਪਿਆਰੇ ਹੋ। ਪਤੀ, ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਹੀ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ—ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਆਸ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਟੁੱਟਣ ਦਿਓ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਣ।" "ਸਾਡੇ ਮਨ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚੇ ਗਏ ਹਨ, ਘਰ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਸਾਡੇ ਹੱਥ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਸਾਡੇ ਪੈਰ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਹਟਦੇ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਵ੍ਰਜ ਕਿਵੇਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?" "ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਹਾਸੇ, ਨਜ਼ਰਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਤਰ ਕਰ ਦਿਓ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵਾਂਗੀਆਂ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ।" "ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਣ, ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਛੋਹਿਆ—ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਮਿਲਦੇ ਹਨ—ਤਦੋਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ, ਤੇਰੇ ਵਲ ਇਤਨੀ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਾਂ।" "ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਵੀ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਲਈ ਤਰਸਿਆ, ਤੇਰੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਥਾਂ ਪਾ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਲੋੜ ਵਿੱਚ, ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਲਈ ਆਪਾ ਸurrender ਕਰ ਦਿੱਤਾ।" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੁੱਖ-ਨਾਸਕ, ਸਾਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਈਆਂ ਹਾਂ। ਹੇ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਤੇਰੇ ਹਾਸੇ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਲੋੜ ਵਿੱਚ ਜਲ ਰਹੇ ਹਨ—ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇ।" "ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ, ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ, ਤੇਰੇ ਕਣਾਂ ਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਬਾਲੀਆਂ, ਤੇਰੇ ਹੋਠਾਂ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਹਾਸੇ, ਨਜ਼ਰ, ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਜੋ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਛਾਤੀ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਸੇਵਕ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।" "ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਇਸਤਰੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਿੱਠੇ, ਸੁਰੀਲੇ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਕਰਤਬਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੇ ਵਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਨਾ ਹੋਵੇ? ਤੇਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਗਾਂ, ਪੰਛੀ, ਦਰੱਖਤ ਅਤੇ ਹਿਰਣ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੱਕਦੇ ਹਨ, ਵੇਖ ਕੇ ਕੌਣ ਨਾ ਮੋਹਿਤ ਹੋਵੇ?" "ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਡਰ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਏ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ। ਹੇ ਦੁਖੀ ਜਨਾਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ, ਆਪਣਾ ਕਮਲ-ਹਥ ਸਾਡੀਆਂ ਜਲਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਤੇ ਸਿਰਾਂ ਤੇ ਰੱਖੋ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਖੀ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪਤ ਸੀ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮਸਕਰਾਇਆ ਅਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਪਾਈ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਖਿਲਾਉਂਦੇ, ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਵੈਜਯੰਤੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ, ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੇ। ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਠੰਢੀ ਰੇਤ ਤੇ, ਸੁਗੰਧੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ। ਬਾਹਾਂ ਫੈਲ ਕੇ, ਗਲੇ ਲਗ ਕੇ, ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਹਾਸੇ, ਨਜ਼ਰਾਂ, ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਜਗਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪਾ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸਮਝਿਆ। ਪਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਅਚਾਨਕ ਓਥੋਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਗਿਆ—ਇਹ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦਾ ਉੱਤਰ ਅਰਧ ਦਾ ਉਣਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ ਮਹਾ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮਪੁਰਖ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਧੁ-ਮੱਖੀ ਵੈਦਾਂ ਦਾ ਸਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਉਹ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਰਤੀ ਭੀ ਡਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਸੱਚੇ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਗਿਆਨੀ ਹੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ—ਹਰੀ ਆਪ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰਿਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਜੋ ਕਹਿਣਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।" "ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜੀਵ, ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੱਭਦਾ, ਛੇ ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ, ਅੱਗੇ ਭੇੜਿਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ, ਜੋ ਕਦੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ, ਪਿੱਛੇ ਇਕ ਹਿਰਣ, ਜੋ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਪੀਛ ਕਰਦਾ।" "ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ: ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ, ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਵਾਂਗ, ਫੁੱਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਰਗਾ, ਬਹੁਤ ਥੋੜਾ ਹੈ। ਇੱਛਾ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਆਈ ਖੁਸ਼ੀ ਲੱਭਣ ਲਈ, ਮਨ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ। ਛੇ ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਕੰਨ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅੱਗੇ, ਭੇੜਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਸਮਾਂ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ, ਵਿਅੰਜਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਿਆਂ, ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਿਆਂ। ਪਿੱਛੇ, ਅਣਦੇਖੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ—ਮੌਤ—ਤੀਰ ਨਾਲ ਵੱਜਦਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਇਸ ਮਨ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਜਿਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਤੀਰ ਨਾਲ ਛੇਦਿਆ ਗਿਆ।" "ਇਸ ਲਈ, ਹਿਰਣ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੋਕ, ਜਿਵੇਂ ਰਥ ਦਾ ਹਲ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਲਗਾਮ ਫੜਦਾ ਹੈ। ਇਸਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਝੁੰਡ ਦੀ ਧੁਨ ਛੱਡ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੰਸ ਦੇ ਆਸਰੇ ਆ ਜਾ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਕਦਮ-ਕਦਮ ਪਿੱਛੇ ਹਟ।" ਰਾਜਾ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਸੋਚਿਆ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਜੇ ਅਧਿਆਪਕ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ?" "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ, ਉਥੇ ਮੁਨੀ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।