ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੰਧਨ ਤੁਰੰਤ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ! ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦੀਆਂ ਸਨ, ਬ੍ਰਹਮ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਿਵੇਂ ਰੁਕ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ?" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਦੁਸ਼ਟ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੇ ਵੀ ਪਰਮ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਉਹ, ਜੋ ਹਰਿ ਦਾ ਵੈਰੀ ਸੀ, ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹਨ, ਉਹ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਉਹ ਅਪਰਾਧੀ, ਅਮਾਪ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਰ ਹਰਿ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਆਪ ਹੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ, ਡਰ, ਮੋਹ, ਏਕਤਾ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰਤਾ ਹਰਿ ਵੱਲ ਲਗਾਤਾਰ ਲਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਗੱਲ ਅਚੰਭੇ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਅਜਨਮਾ, ਸਭ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।" ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕੋਲ ਆਈਆਂ, ਤਦ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹਨ, ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਪਰ ਮੋਹਣ ਵਾਲੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ, "ਆਓ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਇਥੇ ਕਿਉਂ ਆਈਆਂ ਹੋ?" "ਇਹ ਰਾਤ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ; ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜ ਜਾਓ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀਓ, ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ, ਪੁੱਤਰ, ਭਰਾ ਤੇ ਪਤੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਦਿਓ। ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਸੋਭਾ, ਚੰਦਨੀ ਰਾਤ, ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਠੰਢੇ ਹਵਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ—ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਜਾਓ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੋ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਆਓ, ਉਹ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਜੇਕਰ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਈਆਂ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮੇਰੇ ਵਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਸਬੰਧੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਿਰਸ਼ ਹੈ।" "ਭਾਵੇਂ ਪਤੀ ਚੰਗਾ ਨ ਹੋਵੇ, ਬੁੱਢਾ, ਬਿਮਾਰ ਜਾਂ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀਆਂ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ, ਚੰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਨਰਕ, ਨਿੰਦਿਆ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।" "ਮੇਰੀ ਸੁਰਤ, ਮੇਰੀ ਕਥਾ, ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਭਜਨ—ਇਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਭਗਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਓ।" ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਇਹ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਟੁੱਟ ਗਏ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਸ ਟੁੱਟ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਚਿਹਰੇ ਪੂੰਝੇ, ਸੁੱਕੇ ਹੋਠਾਂ ਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪੈਰ ਰਗੜੇ, ਗਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਾਰਾਂ ਦੀ ਲਾਲੀ ਤੇ ਅੰਸੂ ਮਿਲ ਗਏ। ਉਹ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ, ਦੁਖੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਾਸਤੇ ਤਰਸਦੀਆਂ ਖੜੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਰੁੰਝੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬੋਲੀਆਂ। ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਨਾ ਬੋਲੋ! ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੂਝਦਾ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਚ ਆ ਗਈਆਂ ਹਾਂ। ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖੋ—ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੋਖਸ਼ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕਦੇ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਛੱਡੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਕਰਤੱਬ ਪਤੀ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਸਬੰਧੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੱਚੇ ਮਿੱਤਰ, ਪ੍ਰੇਮੀ ਤੇ ਆਤਮਾ ਹੋ।" "ਜੋ ਵੀ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਤੀ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸੰਬੰਧੀ ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ!" "ਸਾਡੇ ਮਨ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚੁੱਕ ਲਏ, ਹੁਣ ਘਰ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਸਾਡੇ ਹੱਥ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਪੈਰ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਹਿਲਦੇ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਕਰੀਏ?" "ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਹੰਸੀ, ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਤਰ ਕਰ ਦਿਓ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਜੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਅੱਗ ਸਾਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵਾਂਗੀਆਂ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ।" "ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ, ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹਿਆ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਖੜੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇ, ਸਾਡਾ ਮਨ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਵਾਸਤੇ ਤਰਸਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਲਈ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਤਰਸਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਲਈ ਆਏ ਹਾਂ।" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਾਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਿਓ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਨਰ-ਮਣੀ, ਸਾਡਾ ਮਨ ਤੇ ਹਿਰਦਾ ਤੁਹਾਡੀ ਹੰਸੀ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਲਈ ਤਰਸ ਰਹੇ ਹਨ—ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿਓ।" "ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਟਾਂ, ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਬਾਲੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਹੋਠਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਹੰਸੀ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ, ਭੈ-ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਤੇ ਉਹ ਸੀਨਾ ਜਿੱਥੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਾਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" "ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਔਰਤ ਤੁਹਾਡੇ ਮਿੱਠੇ, ਰਸ ਭਰੇ ਬਚਨਾਂ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਕਿਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਮੋਹਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ? ਤੁਹਾਡੀ ਸੋਭਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਾਂ, ਪੰਛੀ, ਰੁੱਖ ਤੇ ਹਿਰਣ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੌਣ ਨੀ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ?" "ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਡਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਏ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਆਦਿ-ਦੇਵ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰ। ਹੇ ਦੁਖੀਆਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ, ਆਪਣਾ ਕਮਲ-ਹਥ ਸਾਡੇ ਸੜਦੇ ਹਿਰਦੇ ਤੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖੋ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੁਖ ਭਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਹਨ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਮੁਸਕੁਰਾਏ ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਖਿੜਦੇ ਵੇਖਦੇ, ਆਪਣੇ ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੰਸੀ ਨਾਲ, ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਗੋਪੀਆਂ, ਜੋ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਸਨ, ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵੈਜਯੰਤੀ ਮਾਲਾ ਪਾ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ, ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਠੰਢੀ ਰੇਤ ਉੱਤੇ, ਸੁਗੰਧੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਖੁੱਲੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਗਲਵਕੜੀਆਂ, ਖੇਡਾਂ, ਖੁੱਲੀਆਂ ਕਮਰਬੰਦੀਆਂ, ਨਖਾਂ ਦੀ ਛੁਹ, ਹੰਸੀ, ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਇਹ ਅਣਮੁੱਲਾ ਸਾਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮਝਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਪਰ ਜਦ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਮਾਣ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਦੇ ਉਨੱਤੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ ਉੱਤਮ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਧੁਮੱਖੀ ਵਾਂਗ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਰਸ ਕੱਢ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਿਲਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਣ। ਹਰੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਹੀ ਸਾਡਾ ਅਸਰਾ ਹਨ, ਜਿੱਥੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।