ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਕੁਝ ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਸਕੀਆਂ, ਉਹ ਅੰਦਰ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹੇ, ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਮੂੰਦ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਅਸਹਿਣਯ ਪੀੜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਰਸਾ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਇਸ ਤਪਸ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਸਾਰੀ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਧੋਤੀ, ਤੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਅਨੰਦ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਦੁਖ-ਕਲੇਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਜਦ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ, ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਇਕ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਤ੍ਰਿਗੁਣੀ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਬਣੇ ਸਨ, ਤੁਰੰਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੰਧਨਤਾ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ਿ! ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਿਵੇਂ ਰੁਕ ਗਿਆ?" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਗੱਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਦੁਸ਼ਟ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਤੱਕ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਇਹ ਹੋਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਜਨ-ਜਨ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਅਪਾਰ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਰ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਆਪ ਹੀ ਜਗਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ, ਕ੍ਰੋਧ, ਡਰ, ਨੇੜਤਾ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰਤਾ ਹਰਿ ਵੱਲ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਉਸ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਤੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਜੋ ਸਭ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਅਜਨਮਾ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਕੋਲ ਆਈਆਂ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹਨ, ਮਿੱਠੇ ਪਰ ਮਨ ਮੋਹਣ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਬੋਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਆਓ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਵ੍ਰਜ ਵਿਚ ਸਭ ਠੀਕ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਆਈਆਂ ਹੋ? ਇਹ ਰਾਤ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਡਰ ਹੈ। ਵਾਪਸ ਵਾਪਸ ਜਾਵੋ, ਹੇ ਕਮਰ ਪੱਟੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਪੁੱਤਰ, ਭਰਾ ਤੇ ਪਤੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾ ਦਿਓ। ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਸੋਭਾ, ਚਾਂਦਨੀ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੀ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਦੇਖ ਲਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ, ਵਾਪਸ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਜਾਓ, ਪਤੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੋ। ਬੱਚੇ ਤੇ ਵੱਛੇ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਓ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰੋ। ਜਾਂ, ਸ਼ਾਇਦ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਪ੍ਰੇਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਖਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮੇਰੇ ਵਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਰਤੱਬ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨੀ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਤੀ ਮੰਦਚਰਿੱਤਰ, ਬੇਨਸੀਬ, ਬੁੱਢਾ, ਮੰਦਾ, ਬੀਮਾਰ ਜਾਂ ਗਰੀਬ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਸੰਸਾਰੀ ਧਰਮ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਬਦਨਾਮੀ, ਦੁਖ, ਡਰ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਨਿੰਦਾ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੇਖ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਕੀਰਤੀ ਗਾ ਕੇ ਹੀ ਭਗਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਰੀਰਕ ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਓ।" ਜਦ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਇਹ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਘਣੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਘਬਰਾਹਟ ਆ ਗਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਪੂੰਝਦੀਆਂ, ਸੁੱਕੀਆਂ ਲਵਾਂ ਤੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭੀਜੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੇਖਾਵਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ, ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਖੜੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਰੁਕ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਬੋਲੀਆਂ। ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਇੰਨੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਨਾ ਬੋਲੋ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਸੋਭਦਾ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਆ ਗਈਆਂ ਹਾਂ। ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੋ, ਸਾਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਕੇ ਨਾ ਤਿਆਗੋ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕਦੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗਦਾ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਕਰਤੱਬ ਪਤੀ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਪਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਸਭ ਦੇ ਸੱਚੇ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਹੋ। ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜਾ ਸਦਾ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਪਤੀ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਹੋਰ, ਜਿਹੜੇ ਦੁਖ ਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਸ ਕੰਮ ਦੇ? ਇਸ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ! ਸਾਡੀ ਆਸ ਨਾ ਤੋੜੋ। ਸਾਡੇ ਮਨ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚੁੱਕ ਲਏ ਹਨ, ਘਰ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਮੁੜਦੇ, ਨਾਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਹੱਥ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਪੈਰ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਹਿਲਦੇ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਵਾਪਸ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਈਏ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ! ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਬੂੰਦ, ਹਾਸਾ, ਨਜ਼ਰ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਗੀਤ ਦੇ ਕੇ ਤਰਪਾਵੋ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵਾਂਗੀਆਂ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਤਲ ਛੁਏ, ਜੋ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਖੜੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀਆਂ। ਤੁਹਾਡੀ ਮੋਹਨੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਮੋਹ ਲਿਆ ਹੈ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਚਾਹੁੰਦੀ ਰਹੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸੀਨੇ 'ਤੇ ਸਦਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਇਕ ਨਜ਼ਰ ਲਈ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਤਰਸਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਲਈ ਆ ਗਈਆਂ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਦੁੱਖ ਨਾਸਕ! ਅਸੀਂ ਘਰ-ਬਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆ ਗਈਆਂ ਹਾਂ। ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗਾਰ! ਸਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਤੇਰੀ ਮੋਹਨੀ ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਲਈ ਤੜਪ ਰਹੇ ਹਨ—ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿਓ। ਤੁਾਡਾ ਮੁਖ, ਜਿਹਦੇ ਗੇਹੂਆਂ ਵਾਲ, ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਕੂੰਡਲ, ਲਾਲ ਹੋਠ, ਮੁਸਕਾਨ, ਨਜ਼ਰ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਆਸਨ ਸੀਨਾ, ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਦਾਸੀ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕਿਹੜੀ ਔਰਤ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨਾਂ ਤੇ ਲੀਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਦੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਗਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ, ਰੁੱਖ ਤੇ ਹਿਰਣ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੱਕਦੇ ਹਨ, ਮੋਹਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ? ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਵ੍ਰਜ ਵਿਚ ਡਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪ੍ਰਭੂ ਵਾਂਗ ਆਏ ਹੋ। ਹੇ ਦੁਖੀਆਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ! ਸਾਡੀਆਂ ਜਲਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਤੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਕਮਲ ਰੂਪੀ ਹੱਥ ਰੱਖੋ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਖ-ਭਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਆਪ ਵਿਚ ਰਮਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਮੁਸਕਰਾਏ ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਵਿਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉਸ ਦੇ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਖਿੜ ਗਏ, ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਅਚੁਤ, ਚਿੱਟੇ ਚੰਬੇ ਦੀ ਜੋੜੀ ਵਾਂਗ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ, ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਰੇ ਵਿਚ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਕੁਝ ਉਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵੈਜਯੰਤ ਮਾਲਾ ਪਾ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਫਿਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੂੰ ਸੋਭਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਠੰਢੀ ਰੇਤ ਉੱਤੇ, ਸੁਗੰਧੀ ਹਵਾ ਵਿਚ, ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਿਚ, ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਗਲਾਵਟਾਂ, ਖੇਡ-ਝਗੜਿਆਂ, ਖਿੜੇ ਕਮਰਬੰਦ, ਨਖਾਂ ਦੇ ਸਪਰਸ਼, ਹਾਸੇ, ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੇ ਮੁਸਕਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ, ਤੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨਾਤਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਵੱਡਿਆਈ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਗ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਸੀ, ਕੇਸ਼ਵ ਉਥੋਂ ਤੁਰੰਤ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿਚੋਂ ਉਂਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਜੋ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦਾ ਹੈ, ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।