ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪੁਰੰਜਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੁੱਥੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੂਪਕ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ। ਪੰਜ ਬਾਗ, ਨੌਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਇੱਕ ਰਾਖਾ, ਤਿੰਨ ਖਾਨੇ, ਛੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਪੰਜ ਹੱਟੀਆਂ ਅਤੇ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਰੀਰ, ਨਾਰੀ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ। ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਉਸਦੇ ਸੁਖ ਹਨ, ਨੌਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਹਨ, ਪਾਚਕ ਅੱਗ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਤਿੰਨ ਖਾਨਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ। ਹੱਟੀਆਂ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਆਤਮਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦਾ। ਇਸੇ ਸਰੀਰਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਗੁਆਚ ਗਈ। ਇਸੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਹੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੂੰ ਇੰਨੀ ਹੇਠਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਨਾ ਤੂੰ ਵਿਦਰਭ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ, ਨਾ ਇਹ ਨਾਇਕ ਤੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤੂੰ ਪੁਰੰਜਨੀ ਦਾ ਪਤੀ, ਜੋ ਨੌਂਵੇਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਪਤਿਵਰਤਾ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਅਸਲ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ। ਪਰ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਝੂਠ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਹੰਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੂੰ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਮੈਂ ਹੈਂ—ਇਹ ਸਮਝ ਲੈ, ਹੇ ਮਿੱਤਰ। ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਤਾ-ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦਰਪਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਨਿਗਾਹ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਕੀਕਤ ਵੀ ਏਸੇ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨ-ਹੰਸ, ਦੂਜੇ ਹੰਸ ਵਲੋਂ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਕੇ, ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਿਆ। ਇਸ ਸੁਧਾਰ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਗੁੰਮ ਹੋਈ ਯਾਦ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਹੇ ਬਰਹਿਸ਼ਮਤ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਤੱਤ ਪਰੋਕੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹਨ, ਉਹ ਅਲੰਕਾਰਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਰਾਤਾਂ, ਜਦ ਖਿੜੇ ਚੰਬੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਯੋਗ ਮਾਇਆ ਰਾਹੀਂ ਰਸ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਕੋਮਲ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਪੂਰਬੀ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ। ਉਹ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਨੇਕ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਆਰਾ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਗੋਲ, ਕਮਲ-ਸਮਾਨ, ਕੇਸਰੀ ਰੰਗ ਨਾਲ ਨਵੀਨ ਚਮਕਦਾਰ ਚਾਂਦਨੀ ਨੂੰ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਨਰਮ ਗਾਈਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਲਈ ਮਿੱਠਾ, ਮੋਹਕ ਗੀਤ ਗਾਇਆ। ਉਹ ਗੀਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਧ ਗਈ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਲੁਕਦੇ ਹੋਏ, ਓਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਖੜਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਕੰਨ ਫੜਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੁਝ, ਦੁੱਧ ਦੁਹਦੇ ਹੋਏ, ਕੰਮ ਅਧੂਰਾ ਛੱਡ ਕੇ ਦੌੜੀਆਂ; ਹੋਰ, ਦੁੱਧ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਤੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਧ ਨਾ ਪਿਲਾ ਕੇ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਕੁਝ, ਭੋਜਨ ਪਰੋਸਦੀਆਂ, ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਛੱਡ ਗਈਆਂ; ਕੁਝ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਆਉਂਦੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਈਆਂ; ਹੋਰ, ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ, ਆਪਣਾ ਭੋਜਨ ਅਧੂਰਾ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲ ਪਈਆਂ। ਕੁਝ, ਲਾਲ ਲਾਉਂਦੀਆਂ ਜਾਂ ਸੌਂਦਰਯ ਨਿਖਾਰਦੀਆਂ, ਕੁਝ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਾਜਲ ਲਾਉਂਦੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਲ ਦੌੜੀਆਂ। ਜਦਕਿ ਪਤੀ, ਪਿਓ, ਭਰਾ, ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਗੋਵਿੰਦ ਵਲੋਂ ਚੁਰਾਏ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉਹ ਰੋਕੀਆਂ ਨਾ ਜਾ ਸਕੀਆਂ, ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਚੁਕੀਆਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਗੋਪੀਆਂ, ਜੋ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਨਹੀਂ ਸਕੀਆਂ, ਅੰਦਰ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ; ਪਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਮੁੰਦ ਕੇ ਉਸਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜੇ ਦੀ ਅਸਹਿਣ ਦੁਖ-ਤਕਲੀਫ਼ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਸ ਆਨੰਦ ਨਾਲ, ਸਾਰੀ ਬੇਕਲਤਾ ਮਿਟ ਗਈ। ਜਦ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈਆਂ—even ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ—ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਤੁਰੰਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਬੰਧਨ ਉਖੜ ਗਿਆ। ਇਸ ਉੱਤੇ, ਰਾਜਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਮੁਨਿ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਰਮ ਪਿਆਰਾ ਮੰਨਿਆ ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮ; ਫਿਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਿਵੇਂ ਰੁਕ ਗਿਆ? ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਨਿੰਦਕ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਇਹ ਹੋਣਾ ਅਜੀਬ ਨਹੀਂ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ—ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਅਪਾਰ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਆਤਮਾ—ਸਵੈ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਲੋਕ ਹਰ ਵੇਲੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ, ਰੋਸ, ਡਰ, ਮੋਹ, ਏਕਤਾ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰਤਾ ਹਰੀ ਵਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਤੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਅਜਨਮਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਕੋਲ ਆਈਆਂ, ਤਦ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਬੜੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਹਾਵਣੇ, ਪਰ ਮੋਹਕ ਬੋਲ ਕੇ ਧੋਖੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਆਓ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਆਈਆਂ ਹੋ? ਇਹ ਰਾਤ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ; ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜ ਜਾਓ, ਹੇ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀਆਂ, ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ, ਪੁੱਤਰ, ਭਰਾ ਤੇ ਪਤੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਦਿਓ। ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਸੋਭਾ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਚਾਨਣ, ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੀ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਵੇਖ ਲਈ; ਹੁਣ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ—ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਜਾਓ, ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੋ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਪਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਓ। ਜਾਂ, ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਮੋਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲੈ ਆਇਆ ਹੈ; ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮੈਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਰਤੱਬ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨੀ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣਾ ਹੈ। ਜੇ ਪਤੀ ਨਿਕੰਮਾ, ਬਦਕਿਸਮਤ, ਬੁੱਢਾ, ਮੰਦ-ਬੁੱਧੀ, ਬਿਮਾਰ ਜਾਂ ਗਰੀਬ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਜੋ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡਦੀਆਂ ਨਹੀਂ। ਸੁਚੱਜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਨਾ ਸਵਰਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਇੱਜ਼ਤ, ਸਿਰਫ਼ ਦੁਖ, ਡਰ ਤੇ ਨਿੰਦਾ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੇਖ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਕਰ ਕੇ ਜਾਂ ਗਾਉਣ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਭਗਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ; ਇਸ ਲਈ, ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਓ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਇਹ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਉਦਾਸੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਪੂੰਝਦੀਆਂ, ਸੁੱਕੇ ਹੋਠ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਦੀਆਂ, ਛਾਤੀਆਂ ਤੇ ਹੰਝੂਆਂ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਲਾਲੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ, ਚੁੱਪ, ਦੁਖੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਲੋਚ ਕਰਦੀਆਂ ਖੜੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪੂੰਝ ਕੇ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਗਲੇ ਨਾਲ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਕਿਹਾ: "ਸਾਨੂੰ ਇੰਝ ਕਠੋਰ ਨਾ ਬੋਲੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੋਭਦਾ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ ਹਾਂ। ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰੋ—ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਤਿਆਗ ਨਾ ਦਿਓ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਆਪਣੇ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ।