ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਲਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕੁਝ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਹੇ ਖੜਾ ਹੋਵੇ, ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ, ਤੁਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਲੈਟਾ ਹੋਵੇ, ਕੁਝ ਛੱਡਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੋਵੇ—ਜੋ ਵੀ ਹਾਲਤ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਅਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਝੂਠੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰਕਾਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ—ਜਿਵੇਂ ਜਾਗਣ 'ਤੇ ਸੁਪਨਾ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਜੋ ਲੜੀ ਅਗਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਜਾਣਤਾ ਕਾਰਨ ਆਪ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਰਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਆਤਮਾ ਨਾ ਤਾਂ ਫੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਛੱਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਉਗਦਾ ਸੂਰਜ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਤਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਤੇਜ਼ ਬੁਧੀ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਤਮਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਅਜਨਮਾ, ਅਪਾਰ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਦਾ ਮਹਾਨ ਅਨੁਭਵ ਹੈ, ਇਕੋ ਇਕ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ; ਇਹੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਬੋਲ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਆਤਮ-ਭ੍ਰਮ ਇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ—ਸੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਹੋਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ। ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਲਈ ਕੋਈ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਨਾਮ ਅਤੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪਕੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾ ਵਿਰੋਧ ਦੇ—ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਡਿਆਈ ਹੈ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਯੋਗੀ ਦਾ ਯੋਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉਲਝਣਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਵਿਧੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੁਝ ਯੋਗੀ ਆਪਣੀ ਯੋਗ-ਸਮਾਧੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਆਸਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ-ਧਾਰਣ ਨਾਲ, ਤਕਲੀਫਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਤਪ, ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਉਲਝਣਾਂ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਚਿੰਤਨ, ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਜਪਣ ਜਾਂ ਯੋਗ-ਆਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲ ਕੇ ਅਸ਼ੁਭ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਗਿਆਨੀ ਆਪਣਾ ਸ਼ਰੀਰ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੂਰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਤੇ ਲਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਕਦਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉੱਦਮ ਵਿਅਰਥ ਹੈ; ਸ਼ਰੀਰ ਨਾਸਵੰਤ ਹੈ, ਦਰਖ਼ਤ ਦੇ ਫਲ ਵਾਂਗ। ਜੇ ਯੋਗ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਸ਼ਰੀਰ ਚਿਰ-ਕਾਲ ਲਈ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਬੁਧਿਮਾਨ ਨੂੰ ਉਸ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਯੋਗ ਛੱਡ ਕੇ ਮੇਰੀ ਭਕਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਯੋਗੀ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਯੋਗ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਇੱਛਾ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰ, ਪਿਆਰੀ ਇਸਤਰੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪੱਕੀ ਬੈਠੀ ਰਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਉਸਨੁੰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਗਰਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਿੰਤਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਝੁੰਡ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਈ ਮਿਰਗੀ ਵਾਂਗ, ਬੈਠੀ ਰਹੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਈ, ਬੇਬਸ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ, ਰੋਈ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ; ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਿੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਖੀ—"ਉਠੋ, ਉਠੋ, ਹੇ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ! ਤੂੰ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਡਾਕੂਆਂ ਤੇ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਹੈ, ਬਚਾਉਣਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ, ਨੌਜਵਾਨ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਈ; ਪਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਵਗਾ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਚਿਤਾ ਬਣਾਈ, ਪਤੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਉਸ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ, ਮਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਤੀ 'ਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਉਥੇ, ਪੁਰਾਣਾ ਮਿੱਤਰ, ਆਤਮ-ਜਾਗਰੂਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ, ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ, "ਹੇ ਮਾਸਟਰ!" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਕਿਸ ਦੀ ਹੈਂ? ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਇੱਥੇ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮਿੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਦੇ ਤੂੰ ਘੁੰਮਦੀ ਸੀ?" "ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਿੱਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਅਣਜਾਣ ਸਾਥੀ? ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੂੰ ਹੋਰ ਥਾਂ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ।" "ਹੇ ਉੱਚੀ, ਤੂੰ ਅਤੇ ਮੈਂ ਹੰਸ, ਦੋਸਤ, ਮਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸੀ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕਦੇ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।" "ਪਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਈ, ਸੰਸਾਰੀ ਮਨ ਨਾਲ; ਤੂੰ ਇਕ ਔਰਤ ਵਲੋਂ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਥਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।" "ਪੰਜ ਬਾਗ, ਨੌਂ ਦਰਵਾਜੇ, ਇਕ ਰਖਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਕਮਰੇ, ਛੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਪੰਜ ਮੰਡੀ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ—ਇਹ ਔਰਤ ਦਾ ਘਰ ਹੈ।" "ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰੀ ਵਿਸ਼ੇ ਸੁਖ ਹਨ; ਨੌਂ ਦਰਵਾਜੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚੈਨਲ ਹਨ; ਪਚਾਏ ਦੀ ਅੱਗ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਕਮਰੇ ਹਨ; ਪਰਿਵਾਰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ।" "ਮੰਡੀ ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ; ਤੱਤ-ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੈ; ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਨਹੀਂ।" "ਉਥੇ, ਤੂੰ, ਰਾਮਾ ਦੇ ਛੂਹੇ ਤੋਂ, ਖੁਸ਼ ਹੋਈ, ਯਾਦ ਅਤੇ ਸੁਣਨਾ ਭੁੱਲ ਗਈ; ਉਸ ਸੰਗਤ ਤੋਂ, ਹੇ ਮਾਸਟਰ, ਤੂੰ ਇੰਨੀ ਨਿਮਨ ਹਾਲਤ 'ਤੇ ਆ ਗਈ।" "ਤੂੰ ਵਿਦਰਭਾ ਦੀ ਧੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਇਹ ਨਾਇਕ ਤੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ; ਤੂੰ ਪੁਰੰਜਨੀ ਦੀ ਪਤੀ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਨੌਂ ਦਰਵਾਜਿਆਂ 'ਤੇ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਸੀ।" "ਇਹ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮਰਦ ਅਤੇ ਸਤੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਅਸਲ ਮੰਨਦੀ ਹੈ; ਦੋਵੇਂ ਸੱਚੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਹੰਸ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।" "ਮੈਂ ਤੂੰ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਮੈਂ ਹੈਂ—ਇਹ ਸਮਝ, ਹੇ ਮਿੱਤਰ; ਗਿਆਨੀ ਕਦੇ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਥੋੜਾ ਵੀ ਨਹੀਂ।" "ਜਿਵੇਂ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਧ-ਅੱਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਨੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਨਿਗਾਹ ਵਿੱਚ, ਤਿਵੇਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨ ਦਾ ਹੰਸ, ਦੂਜੇ ਹੰਸ ਵਲੋਂ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਹਾਲਤ 'ਤੇ ਪਰਤ ਗਿਆ; ਉਸ ਸੁਧਾਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੁੱਲੀ ਯਾਦ ਮੁੜ ਲੈ ਲਈ।" "ਹੇ ਬਰਹਿਸ਼ਮਤ, ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਤਮਕ ਢੰਗ ਵਿੱਚ, ਪਰੋਕਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਰਚੀਤਾ ਹੈ, ਪਰੋਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।" ਇਕ ਵਾਰ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਿਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਸ਼ਰਤ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ, ਜੇਸਮੀਨ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਯੋਗ-ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਚੰਦ, ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਹੌਲੇ ਚਾਨਣ ਨਾਲ, ਪੂਰਬੀ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ; ਉਹ ਉੱਗਾ, ਗੁਣਵਾਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਆਰਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਚੰਦ ਦੇ ਗੋਲ ਚਾਨਣ ਨੂੰ, ਕਮਲ-ਮੁਖ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਨਵੇਂ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਨਰਮ ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਦ ਉਹ ਨੇਤ੍ਰ-ਸੁੰਦਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਮਿੱਠੀ, ਲੁਭਾਵਣੀ ਧੁਨ ਗਾਈ। ਉਹ ਗੀਤ ਸੁਣਕੇ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵੱਲ ਖਿੱਚੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈਆਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਡੇ ਵਾਲੇ ਕੁੰਡਲ ਹਿਲਦੇ ਹੋਏ ਖੜਾ ਸੀ।