ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਦਸ਼ਾਰ੍ਹਾ ਵੰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਗੋਵਿੰਦ ਕਹਿ ਕੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਤੁੰਬੁਰੂ, ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੰਧਰਵ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਹਰਿ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਮਲਿਨਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਵਿਚ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਧਾਰਾਂ ਵਗਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੂਹ ਮਧੁ ਨਾਲ ਵਹਿ ਪਏ। ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਜੜੀਆਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਖੇਤੀ ਦੇ ਉੱਗ ਆਏ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ ਜਨਮ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ਜ! ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਹਰ ਜੀਵ—even ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਕਠੋਰ ਸੀ—ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਵਿੰਦ, ਜੋ ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਪੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਆਗਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੁರ್ಗਾ, ਵਿਨਾਇਕ, ਵਿਆਸ, ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ, ਆਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਛਿੜਕਾਵਾਂ ਆਦਿ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਚੰਦਨ, ਕਪੂਰ, ਕੁੰਗੂ, ਅਗਰੂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਜਲ ਨਾਲ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਰੋਜ਼ (ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ) ਇਸ਼ਟ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਵਰਨਘਰਮਣ, ਮਹਾਪੁਰੁਸ਼ ਵਿਦਿਆ, ਪੌਰੁਸ਼ ਸੂਕਤ ਅਤੇ ਸਾਮਨ ਭਜਨਾਂ ਦੀ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਹਨ। ਕੱਪੜੇ, ਜਨੇਊ, ਗਹਿਣੇ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਲੇਪਾਂ ਨਾਲ, ਭਗਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਠਾਕੁਰ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਆਚਮਨ, ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਅਰਪਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮਿੱਠਾ ਚਾਵਲ, ਗੁੜ, ਘੀ, ਤਲੇ ਹੋਏ ਪਕਵਾਨ, ਚਾਵਲ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ, ਮਿੱਠਾਈਆਂ, ਦਹੀਂ, ਸੁੱਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੋਜਨ—ਜੋ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇ—ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇਲ ਲਗਾਉਣਾ, ਮਲਿਸ਼, ਦਰਪਣ, ਦੰਦ ਸਾਫ਼ੀ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਭੋਜਨ, ਪੀਣ, ਗੀਤ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੇਵਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਅਗਨਿਕੁੰਡ 'ਚ, ਮੂਲ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ, ਕੂਸ਼ਾ ਬਿਛਾ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਭੇਟਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਅੱਗ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਭੇਟਾਂ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀਆਂ ਹਨ। ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚੋ ਕਿ ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਹਾਂ, ਚੌਥੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ, ਪਦਮ ਧਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਵਰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੋਹਰ, ਕੰਗਣ, ਕਮਰਬੰਦ, ਸੁੰਦਰ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਚਮਕਦਾ ਹਾਂ। ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਲੱਕੜੀਆਂ ਅਤੇ ਘੀ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀਆਂ ਹਨ। ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਘੀ ਦੀਆਂ ਭਾਗਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਮੁੱਖ ਭੇਟ ਘੀ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਕੇ ਅਰਪਣ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਸਹਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਜਪ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸੁਰਤੀ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਆਚਮਨ ਅਤੇ ਉਚਿਸ਼ਟ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸੁਗੰਧਤ ਪਾਨ ਆਦਿ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਗੀਤ ਗਾਉਣ, ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਣ, ਨੱਚਣ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਕਰਤਬਾਂ ਦਾ ਅਭਿਨੈ ਕਰਣ; ਮੇਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਣ ਤੇ ਦੱਸਣ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਚੇ-ਨੀਵੇਂ ਭਜਨਾਂ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਬੋਲੀ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੜਾਈ ਦਿੱਤੀ, 'ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਪ੍ਰਭੂ', ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਰ ਮੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, 'ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਪ੍ਰਭੂ! ਮੈਂ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫਾਹੀਆਂ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਭਗਤ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਪੂਜਾ ਸਮਾਪਤ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਭੇਟ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਚਾਨਣ ਵੱਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਰਮ ਚਾਨਣ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਉਥੇ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ, ਸਰਵ-ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਵਿਆਪਕ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਰਸਤੇ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਤੰਤ੍ਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਭਗਤ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਚਾਹੀਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੰਦਰ ਬਣਾਓ; ਉਥੇ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਲਈ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗ ਬਣਾਏ ਜਾਣ। ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਵਾਹ ਲਈ, ਵੱਡੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ, ਖੇਤ, ਦੁਕਾਨਾਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਲੋਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਉਹ ਸਿਰਫ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸਨੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਿਆ, ਉਹ ਭਗਤੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਲਈ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਸੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਗੋਬਰ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਰਤਾ, ਤੱਤ ਅਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਲਈ, ਜਿਹੜੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹਨ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਵਧੀਆ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਕਾਦਸੀ ਨੂੰ ਨੰਦ ਨੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਦੁਵਾਦਸੀ ਨੂੰ ਉਹ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨਦੀ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਗਿਆ। ਵਰੁਣ ਦੇ ਦਾਸ, ਜੋ ਅਸੁਰ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਕੋਲ ਲੈ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਜਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਵਾਲੇ, ਨੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਰਾਮ!' ਚੀਕਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵਰੁਣ ਨੇ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜੋ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਹਰਿ-ਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਵਰੁਣ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ, ਉੱਤਮ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਮਹਾਂਉਤਸਵ ਮਨਾ ਕੇ ਬੋਲਿਆ: 'ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮੂਲ ਮੰਤਵ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ।' 'ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਹੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਇਆ ਜਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ। ਅਣਜਾਣੇ, ਆਪਣੀ ਮੂਰਖਤਾ ਤੇ ਅਵਿਦਿਆ ਕਰਕੇ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ।' 'ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇਖਾ। ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾ।