ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ, ਗੋਮਾਤਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਤੇ ਸਤਕਰਮੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰ ਨਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹੋ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸੁਆਮੀ। ਤੁਸੀਂ ਗੋਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੀ ਆਏ ਹੋ।" ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। "ਤੁਸੀਂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਅਵਤਾਰ ਲਿਆ ਹੈ," ਉਹ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੁਕਦੇਵ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ, ਸੁਰਭੀ ਗੋਮਾਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ੀ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਲਿਆ। ਇੰਦ੍ਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ, ਦਸ਼ਾਰ੍ਹ ਵੰਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੂੰ 'ਗੋਵਿੰਦ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ। ਤੁੰਬੁਰੂ, ਨਾਰਦ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੰਧਰਵ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਸਿੱਧ, ਚਾਰਣ ਆਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਗੰਦਗੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਤਰੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨੱਚਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਅਤਿ ਆਨੰਦ ਛਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਗੋਆਂ ਨੇ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਛੱਡੀਆਂ। ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਗਾਇਆ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਜੜੀਆਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਖੇਤੀ ਦੇ ਉਗ ਆਏ, ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ ਦਿੱਤੇ। ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਸਭ ਜੀਵ—even ਜੋ ਕਠੋਰ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੇ ਸਨ—ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਇੰਦ੍ਰ, ਗੋਵਿੰਦ—ਗੋਆਂ ਅਤੇ ਗੋਆਲੇਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ—ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਆਕਾਸ਼ ਵਲ ਪਰਤ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ, ਡੁਰਗਾ, ਵਿਨਾਯਕ, ਵਿਆਸ, ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ, ਗੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ, ਛਿੜਕਾਓ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਚੰਦਨ, ਕੈਫਰ, ਕੁੰਕੁਮ, ਅਗਰ, ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਜੇ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਰੋਜ਼ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਸਨਾਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਵਰਨਘਰਮਨ, ਮਹਾਪੁਰੁਸ਼-ਵਿਦਿਆ, ਪੌਰੁਸ਼ ਸੂਕਤ ਅਤੇ ਸਾਮਨ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ, ਪੂਜਾ-ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਸਤ੍ਰ, ਜਨੇਊ, ਗਹਣੇ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਲੇਪ ਨਾਲ, ਭਗਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਸਜਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਪੀਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ ਅਤੇ ਭੋਗ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਗੁੜ ਵਾਲਾ ਮਿੱਠਾ ਚਾਵਲ, ਘੀ, ਤਲੀ ਹੋਈਆਂ ਪਕਵਾਨ, ਚਾਵਲ ਦੀਆਂ ਕਚੌਰੀਆਂ, ਮਿੱਠੀਆਂ, ਦਹੀਂ, ਸੂਪ ਆਦਿ, ਜੇ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ, ਭੋਗ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇਲ ਲਗਾਉਣਾ, ਮਲਿਸ਼, ਦਰਪਣ, ਦੰਦ-ਸਫਾਈ, ਸਨਾਨ, ਭੋਜਨ, ਪਾਨੀ, ਗਾਇਕੀ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਰੋਜ਼ ਅਤੇ ਉਤਸਵਾਂ ਤੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਦੀ ਚੌਕ ਵਿਚ, ਕਮਰਬੰਦ, ਲਕੜੀ, ਅਤੇ ਵੇਦੀਆਂ ਨਾਲ, ਹਥ ਨਾਲ ਅੱਗ ਜਲਾਉਣੀ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀਆਂ ਸਮਗਰੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਵਿਛਾ ਕੇ, ਛਿੜਕਾਓ ਕਰਕੇ, ਨਿਯਮਤ ਭੋਗ ਰੱਖ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਅੱਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਪਿਘਲੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਤੇਜਵਾਨ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ, ਗਦਾ, ਅਤੇ ਕਮਲ ਨਾਲ, ਚਾਰ ਭੁਜਾ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਅਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਰਗੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਾ ਹੋਇਆ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੁਕੁਤ, ਕੰਗਣ, ਕਮਰਬੰਦ, ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ ਨਾਲ, ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦੀ ਮੋਹਰ, ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਮੇਰਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ। ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਲੱਕੜੀਆਂ ਅਤੇ ਘੀ ਵਿਚ ਭਿੱਜੀਆਂ ਸਮਗਰੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਘੀ ਦੀ ਭਾਗ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਭੋਗ ਘੀ ਵਿਚ ਡੁਬੋ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਓ। ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿਓ; ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸਾਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ। ਪਾਨੀ ਪੀਣ ਲਈ ਅਤੇ ਭੋਗ ਦੇ ਬਚੇ ਹਿੱਸੇ, ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਸੁਗੰਧਤ ਪਾਨ ਆਦਿ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਪਣ ਕਰੋ। ਗਾਇਕੀ, ਵਡਿਆਈ, ਨਾਚ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਨਕਲ; ਮੇਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣੋ ਤੇ ਸੁਣਾਓ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਓ। ਉੱਚ-ਨੀਵੀਂ ਸਤੁਤੀਆਂ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿਚ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ, 'ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੋ, ਪ੍ਰਭੂ!' ਕਹਿ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ। ਸਿਰ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਬਾਂਹਾਂ ਜੋੜ ਕੇ, 'ਮੈਂ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਿਤ ਹਾਂ, ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜਾਲ ਤੋਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ!' ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਭੋਗ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖੋ; ਪੂਜਾ ਸਮਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਰਪਣ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਵੱਲ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਰਮ ਚਾਨਣ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ, ਵਿਸ਼ਵ-ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਰਸਤੇ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਤੰਤਰ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਇੱਛਤ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੰਦਰ ਬਣਾਓ; ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਉਤਸਵਾਂ ਲਈ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਲਗਾਓ। ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਧਾਰਾ ਲਈ, ਵੱਡੇ ਉਤਸਵਾਂ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ, ਖੇਤ, ਦੁਕਾਨਾਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ (ਧਾਮ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ। ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਸਵਾਮੀ ਹੋ ਜਾਵੋ; ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਲੋਕ ਪਾ ਲੋ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਓ। ਸਿਰਫ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਯੋਗ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋ; ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਤੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਦਾਨ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਗੋ-ਮਲ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਰਤਾ, ਤੱਤ, ਅਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਲਈ, ਜੋ ਕਰਮ ਵਿਚ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹਨ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਾਰ-ਵਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸੁਕਦੇਵ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ, ਗਿਆਰਵੇਂ ਦਿਨ ਨੰਦਾ ਜੀ ਨੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਬਾਰਵੇਂ ਦਿਨ, ਉਹ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਗਏ। ਵਰੁਣ ਦੇ ਇੱਕ ਦਾਸ, ਜੋ ਅਸੁਰ ਸੀ, ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਜਾਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਅਸੁਰੀ ਹੱਦ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਤੇ, ਫੜ ਕੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ। ਗੋਆਲੇ, ਨੰਦਾ ਜੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਰਾਮ!" ਕਰਕੇ ਪੂਕਾਰਣ ਲੱਗੇ। ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਮਝ ਗਏ ਕਿ ਪਿਤਾ ਵਰੁਣ ਨੇ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ, ਰਾਜਾ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਵਰੁਣ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਖੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਆਉਣ ਤੇ ਵੱਡੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਕਹਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਾਨ ਉਤਸਵ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਵਰੁਣ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਅੱਜ, ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ।