ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੋ ਦਰਵਾਜ਼ੇ — ਅੰਧਾ ਅਤੇ ਅਵਮੀਸ਼ਾ — ਚੁੱਪ ਅਤੇ ਚਤੁਰ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਦਾ ਅਤੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ, ਵਿਸੂਚੀ ਦੇ ਸਾਥ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਭਟਕਾਵਾਂ, ਸੁਖ ਤੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ। ਇੰਝ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼, ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾ, ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਾਣੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ। ਕਦੇ ਉਹ ਪਤਨੀ ਦੇ ਪੀਣ 'ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਖਾਣ 'ਤੇ ਖਾਂਦਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਨੰਦ ਲੈਣ 'ਤੇ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ। ਕਦੇ ਉਹ ਗਾਉਂਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਗਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਰੋਈ ਤਾਂ ਉਹ ਰੋਇਆ, ਉਹ ਹੱਸਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਹੱਸਦਾ, ਤੇ ਉਹ ਬੋਲਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਬੋਲਦਾ। ਕਦੇ ਉਹ ਦੌੜਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਦੌੜਦਾ, ਉਹ ਖੜੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਖੜਾ, ਉਹ ਲੇਟੇ ਤਾਂ ਉਹ ਲੇਟ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਕਦੇ ਉਹ ਨਾਲ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ। ਕਦੇ ਉਹ ਸੁਣਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਸੁਣਦਾ, ਉਹ ਵੇਖਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਵੇਖਦਾ, ਉਹ ਸੂੰਘਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਸੂੰਘਦਾ, ਤੇ ਉਹ ਛੂਹਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਛੂਹਦਾ। ਕਦੇ ਪਤਨੀ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਦੁਖੀ, ਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਖੁਸ਼। ਇੰਝ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਲੋਂ ਠੱਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ, ਚਾਹੇ ਨਾ ਚਾਹੇ, ਉਸ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦਾ, ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਖਿਡੌਣਾ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕਰਕੇ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਗੋਪਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਅਸਧਾਰਣ ਕਰਤਬ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ, ਨੰਦਾ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਗਰਗ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਪੂਛਿਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ: ਇਹ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਕੰਮ ਵਾਕਈ ਅਜੀਬ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮਿਆ? ਇਹ ਬੱਚਾ, ਸਿਰਫ਼ ਸੱਤ ਦਿਨ ਦਾ, ਇਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਉਠਾ ਲੈਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਰਾਜਾ ਕਮਲ ਉਠਾ ਲੈਂਦਾ। ਉਸ ਦੇ ਨਿਰਮਲ, ਅਧ-ਖੁੱਲੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਪੂਤਨਾ ਦੀ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀ ਲਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਵੀ ਲੈ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਸਭ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਂਦਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਰੇੜ੍ਹੇ ਹੇਠਾਂ ਪਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਰੇੜ੍ਹੇ ਨੂੰ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਪਹੀਆ ਉਲਟ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਹੋ ਕੇ, ਤ੍ਰਣਾਵਰਤ ਦੈਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੋਂ ਫੜ ਕੇ ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਉੱਡਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਇਕ ਵਾਰੀ, ਮਾਂ ਨੇ ਮੱਖਣ ਚੋਰੀ ਕਰਣ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਕਾਲ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਉਹ ਦੋ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਰੁੱਖ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤੇ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਵੱਛਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੋਰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਬਕਾਸੁਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਫਾਡ਼ ਦਿੱਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਕਾ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਦੈਤ, ਵੱਛੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਵੱਛਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਕਪਿੱਥਾ ਫਲ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਗਧਾ-ਦੈਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਤਾਲਾ ਬਾਗ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪੱਕੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਲੰਬਾ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਵੱਛਿਆਂ ਅਤੇ ਗੋਪਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਂ-ਨਾਗ ਰਾਜ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ, ਝੀਲ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਜਲ ਨੂੰ ਵਿਸ਼-ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਲਈ ਐਸੀ ਪ੍ਰੇਮ ਉਪਜੀ ਜੋ ਛੱਡੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ; ਨੰਦਾ, ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਕਿਵੇਂ ਉਪਜੀ? ਸੱਤ ਦਿਨ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੇ ਪਹਾੜ ਉਠਾ ਲਿਆ — ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਨੰਦਾ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਸੰਦੇਹ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਨੰਦਾ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ: ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਗੋਪੋ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੋ। ਇਸ ਬੱਚੇ ਬਾਰੇ, ਗਰਗ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੁੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟਾ, ਲਾਲ ਤੇ ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਧਾਰ ਚੁੱਕਾ; ਹੁਣ ਇਹ ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਧਾਰ ਚੁੱਕਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਵਸੁਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ; ਹੁਣ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਗੁਣ ਤੇ ਕਰਤਬ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਈ ਨਾਮ ਤੇ ਰੂਪ ਧਾਰਦਾ; ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਲੋਕ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਗੋਪਾਂ ਤੇ ਗੋਕੁਲ ਦਾ ਆਨੰਦ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਖਤਰੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰੇਗਾ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਜ-ਹੀਣ ਧਰਤੀ 'ਤੇ, ਚੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਤ ਧਰਮਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਇਸ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮ ਉਪਜਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਦੈਤ ਹਾਰ ਜਾਂਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਨੰਦਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਗੁਣ, ਭਾਗ, ਯਸ਼ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ 'ਚ ਅਜੀਬੀ ਨਹੀਂ। ਗਰਗ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇ ਗਰਗ ਦੇ ਘਰ ਚਲੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਬਿਨਾ ਯਤਨ ਦੇ ਕਰਤਬ ਕਰਦਾ। ਨੰਦਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇ ਗਰਗ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਅਤੁੱਲ ਚਮਕ ਦੇਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਨੰਦਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੈਰਾਨੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ ਨੇ, ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਬਰਸਾਤ, ਓਲੇ ਤੇ ਹਵਾ ਪਾਈ, ਤੇ ਗੋਪ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ, ਆਪਣਾ ਇਕੱਲਾ ਆਸਰਾ, ਹੱਸਦਾ ਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਦੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਉਖਾੜ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਚਾ ਖਿਡੌਣਾ ਚੁੱਕਦਾ, ਤੇ ਗੋਪਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ; ਇੰਦਰ, ਆਪਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ, ਗੋਆਂ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੀ ਛਬੀਸਵੀਂ ਅਧਿਆਇ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ, ਉੱਤਮ ਤਿਆਗੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ, ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਈ। ਜੋ ਸੰਤ, ਮੋਹ-ਰਹਿਤ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸਭ ਨੂੰ ਇਕ-ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮਲਕੀਅਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦੁਇਤ ਤੋਂ ਅਟਲ, ਤੇ ਲੋਭ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਭਾਗਵਾਨ, ਮੇਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸਦਾ ਉਪਜਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਦੀਆਂ, ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ। ਜੋ ਲੋਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਦੇ, ਗਾਉਂਦੇ, ਜਾਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦੇ, ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦੇ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ। ਜਦੋਂ ਸੰਤ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਹੋਰ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਤੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਸੁਖ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਅੱਗ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ, ਠੰਡ, ਡਰ ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਇੰਝ ਜੋ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਇਹ ਸਭ ਦੂਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ।