ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਨ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ ਰੱਖਣ। ਰਾਜਨ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਉਪਰਲੇ ਸਾਤ, ਸਾਹਮਣੇ ਦੋ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਦੋ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ—ਹਰ ਇੱਕ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਹਾਰ ਲਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇਕ ਵਿਚ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹਨ, ਇੱਕ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਜਦਕਿ ਦੋ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਜਿਵੇਂ ਜुगਨੂ ਇਕਠੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਦੋ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਇਕਠੇ ਬਣੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿਉਮਤਸਖਾ ਲੰਘਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਦੇ ਦੋ ਹੋਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨਲਿਨੀ ਅਤੇ ਨਾਲਿਨੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਵਧੂਤਸਖਾ ਸੁਗੰਧਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਹਮਣੇ, ਮੁਖਿਆ ਨਾਮ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਈ ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਰਸ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪਿਤ੍ਰਹੁ ਨਾਮ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਪੁਰੰਜਨਾ ਦੱਖਣੀ ਪੰਜਾਲਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਦੇਵਹੁ ਨਾਮ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਪੁਰੰਜਨਾ ਉੱਤਰੀ ਪੰਜਾਲਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਆਸੁਰੀ ਨਾਮ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਪੁਰੰਜਨਾ ਗ੍ਰਾਮਕਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮ ਦਾ ਦੂਜਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੁਰੰਜਨਾ ਵੈਸ਼ਸਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੋ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅੰਧਾ ਅਤੇ ਅਵਮੀਸ਼ਾ ਹਨ, ਜੋ ਚੁੱਪ ਅਤੇ ਚਤੁਰ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸੂਚੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਭਟਕਾਵ, ਸੁਖ ਜਾਂ ਆਨੰਦ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਇੱਛਾ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਮੋਹ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਾਣੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ, ਜਦ ਉਹ ਪੀਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮਦਿਰਾ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਖਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਰਸ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਰਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ, ਜਦ ਉਹ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਰੋਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਰੋਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਹੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਹੱਸਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਬੋਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ, ਜਦ ਉਹ ਦੌੜਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਦੌੜਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਕਈ ਵਾਰ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ, ਜਦ ਉਹ ਸੁਣਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਸੁੰਘਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸੁੰਘਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਛੂਹਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਛੂਹਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਠੱਗਿਆ ਗਿਆ, ਅਗਿਆਨ ਮਨੁੱਖ, ਚਾਹੇ ਨਾ ਚਾਹੇ, ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਖਿਲੌਨਾ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਅਸਧਾਰਣ ਕਰਤਬ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ, ਨੰਦਾ ਜੀ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਗਰਗ ਮুনি ਦੇ ਬਚਨ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਬੋਲ ਪਏ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਲੜਕੇ ਦੇ ਕਰਤਬ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਜੋਕੇ ਹਨ; ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਜਦਕਿ ਇੱਥੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਨਿਕੰਮੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਬੱਚਾ, ਸਿਰਫ਼ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹੋ ਕੇ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਇੱਕ ਹਥ ਨਾਲ ਉਠਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕਮਲ ਨੂੰ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ? ਜਦ ਉਹ ਬੱਚਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਅੱਧੀਆਂ ਖੁੱਲੀਆਂ ਰੱਖ ਕੇ, ਪੂਤਨਾ ਦੇ ਦੂਧ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਜਾਨ ਵੀ ਪੀ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਸਭ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਰੇੜੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਿਆ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਰੇੜੀ ਨੂੰ ਲੱਗੇ, ਚੱਕਾ ਉਲਟ ਪਇਆ, ਉਹ ਰੋਇਆ ਅਤੇ ਲੱਤ ਮਾਰੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦ ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ, ਤ੍ਰਣਾਵਰਤ ਦੈਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤ ਕਰਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਉਸ ਮੁਸੀਬਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮਾਂ ਨੇ ਮੱਖਣ ਚੋਰੀ ਕਰਣ 'ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਕਾਲੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਦੋ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਬਕਾ ਦੈਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਪਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਕਾ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਦੈਤ ਵੱਛਾ ਬਣ ਕੇ ਵੱਛਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਕਪਿੱਥਾ ਫਲ ਗਿਰਾ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਗਧਾ-ਦੈਤ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਤਾਲਾ ਬਾਗ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਪੱਕੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਲੰਬਾ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਂ ਸੱਪ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਜਿਸਦੀ ਅਹੰਕਾਰ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਝੀਲ ਤੋਂ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਜਲ ਨੂੰ ਵਿਸ਼-ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਲਈ ਐਸਾ ਮਮਤਾ ਹੈ ਜੋ ਛੱਡੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ; ਨੰਦਾ ਜੀ, ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਐਸਾ ਜਨਮਜਾਤ ਪਿਆਰ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ? ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਬੱਚਾ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਉਠਾ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਲਈ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਸਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਹਨ। ਨੰਦਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਗਵਾਲਿਓ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੋ। ਇਸ ਲੜਕੇ ਬਾਰੇ ਗਰਗ ਮুনি, ਯਾਦਵ ਰਿਸ਼ੀ, ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਰੰਗ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ: ਸਫੈਦ, ਲਾਲ ਅਤੇ ਪੀਲਾ; ਹੁਣ ਉਹ ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਵਸੁਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮਿਆ ਸੀ; ਹੁਣ, ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਉਸਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਰੂਪ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਕਰਤਬਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਗਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਗੋਕੁਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਿਆਵੇਗਾ; ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲਵੋਗੇ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਜਦ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੋਰਾਂ ਨੇ ਤੰਗ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੇ ਹੀ ਬਚਾਇਆ ਅਤੇ ਚੋਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ। ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭਾਗ ਮਿਲੇ, ਜੋ ਇਸ ਲਈ ਪਿਆਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹਾਰਦੇ; ਜਿਵੇਂ ਰਾਖਸ਼ਸ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹਰਾ ਸਕਦੇ ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੀ ਰਾਖੀ ਹੇਠ ਹਨ।