ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਅਠ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਸਰਵਸੰਪੰਨਤਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਉਹ ਲਕshmi ਦੇ ਵੱਡੇ ਸੁਭਾਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਉਹ ਮੇਰੀ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਕਾਲ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਆਤਮਾ, ਪੁੱਤਰ, ਮਿਤਰ, ਅਧਿਆਪਕ, ਭਲਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰਾ ਦੇਵਤਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਪਰਲੋਕ, ਆਤਮਾ ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਆਪਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਧਨ, ਪਸ਼ੂ ਜਾਂ ਘਰ—ਇਹ ਸਭ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਿਹੜੇ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਮੰਨ ਕੇ, ਇਕਾਗ੍ਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ। ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਡਰ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੈਨੂੰ ਹੀ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਆਦਿ-ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ, ਵਿਚ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਡਰ ਨਾਲ ਹੀ ਹਵਾ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਸੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ्य ਵਾਲੇ ਯੋਗੀ, ਭਗਤੀ ਦੇ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ, ਮੇਰੇ ਨਿਰਭੈ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ। ਇਸ ਦੇਹ ਦੇ ਉਪਰ ਸੱਤ ਦਰਵਾਜੇ, ਦੋ ਸਾਹਮਣੇ ਅਤੇ ਦੋ ਹੇਠਾਂ ਹਨ; ਹਰ ਇੱਕ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਅਾਪਾਰ ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਦੇਵਤਾ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਦਰਵਾਜੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹਨ, ਇੱਕ ਦੱਖਣ ਤੇ ਇੱਕ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਦੋ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਪਿਆਰੇ ਰਾਜਾ, ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਪੂਰਬ ਦੇ ਦੋ ਦਰਵਾਜੇ, ਜਿਵੇਂ ਜੁਗਨੂ, ਇਕੱਠੇ ਬਣੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿਉਮਤਸਖਾ ਜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਦੇ ਦੋ ਦਰਵਾਜੇ ਨਲਿਨੀ ਤੇ ਨਾਲਿਨੀ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਵਧੂਤਸਖਾ ਸੁਗੰਧਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੜਦਾ ਹੈ। ਸਾਹਮਣੇ ਮੁੱਖਿਆ ਨਾਮ ਦਾ ਦਰਵਾਜਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਕਈ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀਆਂ ਨਾਵਾਂ ਹਨ; ਇੱਥੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਰਸ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰੀ ਨਾਲ, ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੜਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਦਰਵਾਜਾ ਪਿਤ੍ਰਹੂ ਹੈ; ਇੱਥੋਂ ਪੁਰੰਜਨਾ ਦੱਖਣੀ ਪੰਜਾਲਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਵੜਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਦਰਵਾਜਾ ਦੇਵਹੂ ਹੈ; ਇੱਥੋਂ ਪੁਰੰਜਨਾ ਉੱਤਰੀ ਪੰਜਾਲਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਵੜਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜਾ ਆਸੁਰੀ ਹੈ; ਇੱਥੋਂ ਪੁਰੰਜਨਾ ਗ੍ਰਾਮਕਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਵੜਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜਾ ਨਿਰ੍ਰਿਤਿ ਹੈ; ਇੱਥੋਂ ਪੁਰੰਜਨਾ ਵੈਸ਼ਸਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਵੜਦਾ ਹੈ। ਅੰਧਾ ਤੇ ਅਵਮੀਸ਼ਾ ਨਾਮ ਦੇ ਦੋ ਸ਼ਹਿਰੀ ਦਰਵਾਜੇ ਚੁਪ ਅਤੇ ਚਤੁਰ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸੂਚੀ ਨਾਲ ਵੜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪਤ੍ਰ-ਪੁਤ੍ਰ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਭਟਕਾਵਾਂ, ਸੁਖ ਜਾਂ ਆਨੰਦ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼, ਮੋਹ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਾਣੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਜਦ ਪਤਨੀ ਪੀਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮਦiraa ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਖਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਜਦ ਉਹ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਗਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਰੋਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਰੋ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਹੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਹੱਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਬੋਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਜਦ ਉਹ ਦੌੜਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਦੌੜਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਖੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਲੇਟਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਲੇਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਦੇ ਉਹ ਨਾਲ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਸੁਣਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਸੁੰਘਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸੁੰਘਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਛੂਹਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਛੂਹਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਪਤਨੀ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਠੱਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਗਿਆਨ ਮਨੁੱਖ, ਚਾਹੇ ਨਾ ਚਾਹੇ, ਉਸ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੌਲ-ਖਿਡੌਣੇ ਵਾਂਗ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕਰਕੇ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਗੋਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਅਸਧਾਰਣ ਕਰਤਬ ਦੇਖੇ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ, ਨੰਦਾ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਗਰਗ ਆਚਾਰਯ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਨੰਦਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਬੱਚੇ ਦੇ ਕਰਤਬ ਵਾਕਈ ਅਚੰਭਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ, ਜਦਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਬੱਚਾ, ਸਿਰਫ਼ ਸੱਤ ਦਿਨ ਦਾ, ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਚੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕਮਲ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ? ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ, ਅੱਖਾਂ ਅੱਧ ਖੁੱਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਪੂਤਨਾ ਦੇ ਦੂਧ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦ ਵੀ ਪੀ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਸਭ ਦੀ ਜਿੰਦ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਰੇੜੀ ਹੇਠਾਂ ਪਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਲਾਤ ਨਾਲ ਰੇੜੀ ਦਾ ਪਹੀਆ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਹੋ ਕੇ, ਤ੍ਰਣਾਵਰਤ ਰਾਖਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਾਂ ਨੇ ਮੱਖਣ ਚੋਰੀ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਕਲੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਸੀ; ਉਹ ਦੋ ਅਰਜੁਨ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਵੱਧਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਬਕਾਸੁਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਫਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਕਾ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਰਾਖਸ਼ ਵੱਛਾ ਬਣ ਕੇ ਵੱਛਿਆਂ ਵਿਚ ਆਇਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਕਪਿੱਥ ਫਲ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਗਧਾ-ਰਾਖਸ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਤਾਲਾ ਬਾਗ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ, ਪੱਕੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਲੰਬਾ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਗੋਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਸੱਪ-ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਝੀਲ ਤੋਂ ਕੱਢ ਕੇ, ਯਮੁਨਾ ਦੀਆਂ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਪਿਆਰ ਹੈ ਜੋ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਨੰਦਾ, ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਇਹ ਪਿਆਰ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ? ਇੱਕ ਸੱਤ ਦਿਨ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਕਿਰਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।