ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੋਸ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਐਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਤੇ ਵਾਯੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਲਸ਼ਕਰ ਨਾਲ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਨੰਦਾ ਜੀ ਦੇ ਗੋਆਲੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਬਾਦਲ—ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਕੇ ਹੋਏ ਸੀ—ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਨੰਦਾ ਜੀ ਦੇ ਪਿੰਡ 'ਤੇ ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਭਾਰੀ ਧਾਰਾਂ ਪਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਬਾਦਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਗਰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਓਲੇ ਪੈ ਰਹੇ ਸੀ। ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਤੇ ਪਤਲੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਿਚ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤੂਫਾਨ ਵਿਚ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ—ਨਾ ਉੱਚਾ, ਨਾ ਨੀਵਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਵਾਵਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕਤਾ ਕਰਕੇ ਜਾਨਵਰ ਕੰਬਣ ਲੱਗੇ; ਗੋਆਲੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਘਰਵਾਲੀਆਂ, ਠੰਡ ਤੇ ਤੂਫਾਨ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿਚ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਕੇ, ਤੂਫਾਨ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਆਏ। ਉਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ: "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ! ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਗੋਕੁਲ ਤੇਰਾ ਆਸਰਾ ਹੈ; ਸਾਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰੋਸ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲੈ, ਹੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ!" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਓਲੇਆਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਜੀਵ ਮਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰੋਸ ਕਰਕੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। "ਸਾਡੀ ਯਜਨਾ ਰੁਕਣ ਕਰਕੇ, ਇੰਦਰ ਸਾਡੀ ਨਸ਼ਟਿ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਅਜੀਬ, ਭਿਆਨਕ, ਓਲੇ-ਭਰੀ ਮੀਂਹ ਤੇ ਹਵਾਵਾਂ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਉਚਿਤ ਉੱਤਰ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਬਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਈ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।" "ਸੱਚੇ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਚ ਅਚੰਭਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਅਯੋਗ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰ-ਭੰਗੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਗੋਆਲੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਾਲਕ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੇ, ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਛਤਰੀ ਵਾਂਗ ਉਠਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਗੋਆਲੇਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਮਾਤਾ, ਹੇ ਪਿਤਾ, ਹੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਾਸੀਓ! ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਸਮੇਤ ਪਹਾੜ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿਚ ਆ ਜਾਓ, ਜਿਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ।" "ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਡਿੱਗਣ ਜਾਂ ਹਵਾਵਾਂ ਤੇ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਡਰੋ ਨਾ; ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਮਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਧਨ, ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਖੋਹ ਵਿਚ ਜਾ ਵੱਸੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭੁੱਖ, ਪਿਆਸ, ਦੁਖ ਤੇ ਆਰਾਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਉਠਾਏ ਹੋਏ ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੱਕ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਹਿਲੇ ਬਿਨਾ, ਨਿਹਾਰਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬਾਦਲ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲਿਆ। ਜਦ ਆਸਮਾਨ ਸਾਫ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੂਰਜ ਚਮਕਣ ਲੱਗਾ, ਤੇ ਤੂਫਾਨ ਤੇ ਮੀਂਹ ਰੁਕ ਗਏ, ਗੋਵਰਧਨ ਉਠਾਣ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਗੋਆਲੇਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਓ, ਡਰ ਛੱਡੋ, ਹੇ ਗੋਆਲੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਘਰਵਾਲੀਆਂ, ਧਨ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ; ਹਵਾਵਾਂ ਤੇ ਮੀਂਹ ਰੁਕ ਗਏ ਹਨ, ਦਰਿਆ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ ਹਨ।" ਫਿਰ, ਗੋਆਲੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਪਸ਼ੂ, ਰਥ, ਸਮਾਨ, ਘਰਵਾਲੀਆਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਾਹਰ ਆਏ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਪਹਾੜ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ, ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ, ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਵਿਚ, ਚੁਪ-ਚਾਪ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਲਗਾਇਆ; ਗੋਆਲਣਾਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਦਹੀਂ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਚਾਵਲ ਚੜ੍ਹਾਏ, ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਯਸ਼ੋਦਾ, ਰੋਹਿਨੀ, ਨੰਦਾ ਤੇ ਰਾਮ—ਤਾਕਤ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਲਗਾ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਦੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਿਧਾਂ, ਸਾਧਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਨੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਸੰਕ ਤੇ ਨਗਾਰੇ ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ 'ਤੇ; ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੁੰਬੁਰੂ ਆਗੂ, ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਫਿਰ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹਰੀ ਬਲਰਾਮ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਆਏ; ਗੋਪੀਆਂ, ਉਸ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਕਰਤੱਬ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਡੂੰਘੇ ਮਨ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਪੈ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅੱਧੀ ਦਾ ਪਚੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਜੋ ਉੱਤਮ ਵੈਰਾਗੀਆਂ ਲਈ ਮਹਾ-ਪੁਰਾਣ ਹੈ, ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਲਗਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਭਜੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹੀ ਮਾਰਗ ਹੈ; ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹਨ, ਨਿਰਲਿੱਪ ਤੇ ਚੌਕਸ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਭਜਣ।" "ਸੰਤ, ਸਤਕਰਮ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਰਜ ਤੇ ਤਮ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਤੇ, ਵੈਰਾਗ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ, ਸਤਵ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਤਮਾ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਵਿਅਕਤਿਤਾ ਛੱਡ ਕੇ।" "ਜੋ ਆਤਮਾ ਹੋਰ ਆਤਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰਮ ਤੱਤ ਵਿਚ; ਉਹ ਨਾ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਅੰਦਰ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਅਠ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ; ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਮੇਰੇ ਭਗਤ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਸਮੇਂ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਆਤਮਾਂ ਵਾਂਗ, ਪੁੱਤਰ, ਮਿੱਤਰ, ਅਧਿਆਪਕ, ਸਹੀਤ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇਵਤਾ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰਾ ਹਾਂ।" "ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਪਰਲੋਕ, ਆਤਮਾ ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ-ਕੁਝ ਇੱਥੇ ਆਪਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ—ਚਾਹੇ ਧਨ, ਪਸ਼ੂ ਜਾਂ ਘਰ—" "ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਕੇਵਲ ਮੈਨੂੰ ਹੀ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਨੂੰ, ਅਨਨ ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਜਣ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।" "ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ, ਕੇਵਲ ਮੈਨੂੰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਤੇ ਆਦਿ-ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਿਚ, ਆਤਮਾ ਦੀ ਭਾਰੀ ਡਰ ਉਤਰਦਾ ਹੈ।" "ਮੇਰੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਹਵਾ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਮੀਂਹ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਸੜਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੌਤ ਚਲਦੀ ਹੈ।" "ਯੋਗੀ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ, ਭਕਤੀ-ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ, ਮੇਰੇ ਡਰ-ਰਹਿਤ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ।" "ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਭਲਾ ਇਹ ਹੈ: ਭਕਤੀ-ਭਾਵ ਨਾਲ, ਮਨ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖਣ।" "ਉਪਰ ਸੱਤ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ, ਅੱਗੇ ਦੋ, ਹੇਠਾਂ ਦੋ; ਹਰ ਇੱਕ ਇੰਦ੍ਰੀ-ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਗਮਨ ਲਈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਮਾਲਕ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।" "ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਪੰਜ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹਨ, ਇੱਕ ਦੱਖਣ ਤੇ ਇੱਕ ਉੱਤਰ ਵੱਲ; ਦੋ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ।