ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜੋ ਕੋਈ ਭੀ ਇਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ, ਜੋ ਮੈਂ ਗਾਈ ਹੈ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਇਸ ਭਜਨ ਨੂੰ ਜੇਹੜਾ ਮੈਂ ਗਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਹੜਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਨੁੱਖ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰੋ! ਇਹ ਗੀਤ, ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ, ਮੈਂ ਆਪ ਗਾਈ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਮਨ ਜੋੜ ਕੇ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਂਗ ਪੜ੍ਹੋ, ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ, ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਮਨ ਚਾਹਿਆ ਲੱਭ ਲਵੋਗੇ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਅਤੇ ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਦੇ ਉੱਠਾਉਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਲਈ, ਡੰਡਾ ਵਾਂਗ ਮੋਟਾ ਮੋਟਾ ਮੀਂਹ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦਰ, ਬੜੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਸੰਘਾਰਕ ਬੱਦਲਾਂ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਵਰਤਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਨੂੰ ਉਕਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹੁਕਮ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਦਾ ਹੈ: "ਹਾਏ! ਇਹ ਗਵਾਲਾਂ ਦੀ ਮਾਣ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਈ! ਇਹ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਨਿਰਾਦਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਲੋਕ ਗਿਆਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਕੇਵਲ ਕਰਮ ਅਤੇ ਨਾਮ ਰੂਪੀ ਰੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਗਵਾਲਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲਿਆ—ਇਹ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਅਹੰਕਾਰੀ, ਅਗਿਆਨੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ—ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਧਨ-ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਵੀ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਵੱਡਿਆਈ ਵਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ, ਏਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਹਵਾ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵ੍ਰਜ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਨੰਦ ਜੀ ਦੇ ਗਵਾਲਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ।" ਮਘਵਾਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਬੱਦਲ, ਹੁਣ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਨੰਦ ਜੀ ਦੇ ਪਿੰਡ ਉੱਤੇ ਮੋਟਾ ਮੋਟਾ ਮੀਂਹ ਪਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਬੱਦਲ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕਾਉਂਦੇ, ਗੱਜਦੇ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਓਲੇ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਤੇ ਪਤਲੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੀਰੇ-ਚੀਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੱਭ ਗਈ, ਉੱਚਾ-ਥੱਲਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਹਵਾ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਤੀਖੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਜਾਨਵਰ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ; ਗਵਾਲ ਤੇ ਗਵਾਲਣਾਂ, ਠੰਢ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਣ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਬੜੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ, ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਧੰਨ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਗੋਕੁਲ ਤੇਰਾ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰੋਸ ਤੋਂ ਬਚਾ, ਹੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ!" ਜਦੋਂ ਹਰਿ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਓਲੇਆਂ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਜੀਵ ਜਾਨ ਤੋਂ ਗਏ ਪਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। "ਸਾਡੀ ਯਜਨਾ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਣ ਕਰਕੇ, ਇੰਦਰ ਸਾਡਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ, ਇਹ ਅਜੀਬ, ਭਿਆਨਕ, ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੀਂਹ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਬਲ ਨਾਲ, ਇਸ ਦਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੂੜਤਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਅਸਲ ਚੰਗੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅਚੰਭਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਅਯੋਗ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਠੰਢੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਬਲ ਨਾਲ, ਇਸ ਗਵਾਲਾਂ ਦੀ ਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਣ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਾਲਕ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮੰਨਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੇ, ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਉੱਠਾ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਚਾ ਛਤਰੀ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਧੰਨ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਗਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਮਾਂ, ਹੇ ਪਿਓ, ਹੇ ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਓ, ਆਪਣੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਸਮੇਤ ਪਹਾੜ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਜਾਓ, ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਢੰਗ ਲੱਗੇ।" "ਇਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਤੋਂ ਪਹਾੜ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਡਰ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਹੀ ਹਵਾ ਜਾਂ ਮੀਂਹ ਦਾ; ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪੂਰਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨਿਸਚਿੰਤ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਧਨ, ਪਰਵਾਰ, ਤੇ ਸਹਾਰਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਜਿੱਥੇ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲੀ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭੁੱਖ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਦੁੱਖ, ਤੇ ਆਰਾਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਚੁੱਕਿਆ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ, ਜੋ ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਹਿਲਾਉਂਦਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਯੋਗ ਬਲ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਡੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਦਲ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲਏ। ਜਦੋਂ ਆਸਮਾਨ ਸਾਫ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਵਾ ਤੇ ਮੀਂਹ ਰੁਕ ਗਏ, ਤਾਂ ਗੋਵਰਧਨ ਉੱਠਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਗਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਹੁਣ ਡਰੋ ਨਾ, ਹੇ ਗਵਾਲੋ, ਆਪਣੀਆਂ ਵਹੁਟੀਆਂ, ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਓ; ਹਵਾ ਤੇ ਮੀਂਹ ਮੁੱਕ ਗਏ ਹਨ, ਦਰਿਆ ਘੱਟ ਗਏ ਹਨ।" ਫਿਰ ਗਵਾਲੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਪਸ਼ੂ, ਰਥ, ਤੇ ਸਾਮਾਨ, ਵਹੁਟੀਆਂ, ਬੱਚਿਆਂ, ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਸਮੇਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ। ਧੰਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੀ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਉਸ ਕੋਲ ਆ ਗਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਲਗ ਲਏ, ਤੇ ਹੋਰ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਗਵਾਲਣਾਂ ਨੇ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਦਹੀਂ, ਅਖੰਡ ਚੌਲ, ਤੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਯਸ਼ੋਦਾ, ਰੋਹਣੀ, ਨੰਦ ਤੇ ਰਾਮ—ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਸਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਲਗ ਲਾ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ। ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ, ਸਿੱਧ, ਸਾਧ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਚਾਰਣ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਨਗਾਰੇ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਆਗੂ ਤੁੰਬਰੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਰੀ, ਬਲਰਾਮ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਗਵਾਲ ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ; ਗੋਪੀਆਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਸਾਧਾਰਣ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਈਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਡੁੱਬ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਪঁਚਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਹੋਇਆ—ਇਹ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਤਿਆਗੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ, ਵਿਵੇਕ ਤੇ ਆਤਮ-ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਭਜਦੇ ਹਨ।" "ਇਕ ਗਿਆਨੀ, ਸਤਗੁਣ ਦੀ ਵਰਧੀ ਕਰਕੇ ਰਜ ਤੇ ਤਮਸ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਵਿਰਾਗ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਤਗੁਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਜਿੱਤ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਤਮਾ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਸਤਿਤਵ ਛੱਡ ਕੇ।" "ਜਦ ਆਤਮਾ ਹੋਰ ਆਤਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਨਾ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਅੰਦਰ ਵੱਲ।