ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਭੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ—ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਸਨ—ਅਜੇ ਤੱਕ ਰਚਨਾ ਵਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੰਧਕਾਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹੀ ਕਾਰਣ ਅਸੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਇਹ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਚਤ ਮੰਗਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ, ਇਹ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭਲਾਈ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਦੀ ਨਾਵ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਹਾਂਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਗਾਈ ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਜਾ ਲਈ ਅਤਿ ਦੁਰਲਭ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਗਾਈ ਮਹਿਮਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਗਲ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਨੁੱਖ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰੋ! ਇਹ ਗੀਤ, ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਮੈਂ ਗਾਈ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਪੋ, ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਂਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਮਨਚਾਹਾ ਲੱਛ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗੋਵਰਧਨ ਦੀ ਉਠਾਣ ਵਾਸਤੇ, ਗਦਾ ਵਾਂਗ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੰਘਾਰਕ ਸਾਵਰਤਕ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਉਕਸਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹਾਏ! ਇਹ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ! ਇਹ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਗਵਾਲੇ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇੱਕ ਮਾਤਰ ਮਨੁੱਖ—ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਲੋਕ ਤਰਕ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਐਸੇ ਹੀ ਇਹ ਗਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ 'ਤੇ ਆਸਰਾ ਕਰ ਕੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਬੱਚਾ, ਅਹੰਕਾਰੀ, ਅਤੇ ਅਗਿਆਨੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਧਨ ਤੋਂ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਫੂਲ ਗਏ, ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀਆਂ ਗਾਇਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਹੁਣ ਮੈਂ, ਐਰਾਵਤ ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਨੰਦਾ ਦੇ ਵ੍ਰਜ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਘਵਾਨ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਰੋਕਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਨੰਦਾ ਦੇ ਵ੍ਰਜ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਬੱਦਲ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਗੱਜਦੇ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਚਲਦੇ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਓਲੇ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਗਏ। ਪਤਲੇ-ਮੋਟੇ ਧਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਿਰੰਤਰ ਮੀਂਹ ਖੱਡਾਂ ਵਿਚ ਪੈਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ; ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇੰਨੀ ਡੁੱਬ ਗਈ ਕਿ ਉੱਚ-ਨੀਵਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਵਿਖਾਈ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਤੂਫਾਨੀ ਹਵਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਾਨਵਰ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ; ਗਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੰਢ ਨੇ ਪੀੜਿਆ, ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਤੂਫਾਨ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਗੋਕੁਲ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਹੈ; ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਬਚਾ, ਹੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ!" ਜਦੋ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਓਲਿਆਂ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਹੀ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਦ ਉਹ ਸਮਝ ਗਏ ਕਿ ਇਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸਾਡੀ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਣ ਕਰਕੇ, ਇੰਦਰ ਸਾਡੀ ਨਾਸ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਅਜੀਬ, ਭਿਆਨਕ, ਪੱਥਰ-ਭਰੇ ਮੀਂਹ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਉਚਿਤ ਉੱਤਰ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਹਿਬ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੱਤਾ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਜੋ ਸੱਚੇ ਨੇਕ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਜੋ ਅਯੋਗ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਠੰਢੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਯੋਗ-ਸਮਰਥਾ ਨਾਲ, ਇਸ ਗਵਾਲਾ-ਸਮਾਜ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭੂ ਮੰਨਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਹੈ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੇ, ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਛਤਰੀ ਵਾਂਗ ਉੱਪਰ ਚੱਕ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਾਸਿਓ! ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਸਮੇਤ ਪਹਾੜ ਦੇ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਜਾਓ, ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ।" "ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਡਿੱਗਣ ਜਾਂ ਹਵਾ ਤੇ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਡਰੋ ਨਾ; ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਧਨ, ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਸਹਾਰਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਜਿੱਥੇ ਥਾਂ ਮਿਲੀ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭੁੱਖ, ਤਿੱਖ, ਦਰਦ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੈਰ ਹਿਲਾਏ ਬਿਨਾ ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੱਕ ਪਹਾੜ ਚੁੱਕਿਆ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ। ਜਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਯੋਗ-ਸਮਰਥਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ; ਉਸ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਦਲ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲਏ। ਜਦ ਅਸਮਾਨ ਸਾਫ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਵਾ ਤੇ ਮੀਂਹ ਰੁਕ ਗਏ, ਗੋਵਰਧਨ ਉਠਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ ਡਰੋ ਨਾ, ਆਪਣੇ ਪਸ਼ੂਆਂ, ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ, ਧਨ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਓ; ਹਵਾ ਤੇ ਮੀਂਹ ਰੁਕ ਗਏ ਹਨ, ਦਰਿਆ ਘਟ ਗਏ ਹਨ।" ਫਿਰ ਗਵਾਲੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਪਸ਼ੂ, ਰਥ, ਸਮਾਨ, ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਸਮੇਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਵੀ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਹਿਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਆ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਗਵਾਲਣਾਂ ਨੇ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਦਹੀਂ, ਅਖੰਡ ਚੌਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਸਦਾ ਦੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਯਸ਼ੋਦਾ, ਰੋਹਿਣੀ, ਨੰਦਾ ਅਤੇ ਰਾਮ—ਜੋ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਨ—ਉਹ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਸਾਧਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਡੋਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ; ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆ ਤੁੰਬੁਰੂ ਆਦਿ ਨੇ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਫਿਰ, ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਰੀ, ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਜ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ; ਗੋਪੀਆਂ, ਉਸ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਕਰਤੱਬ ਗਾਂਦੀਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਡੂੰਘੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਸ ਪਿੱਛੇ ਪੈ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿਚੋਂ ਪঁਚਵੀ ਅਧਿਆਇ—ਜੋ ਪਰਮ ਵੈਰਾਗੀਆਂ ਲਈ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹੈ—ਇਥੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।