ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਕੌਣ ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਆਦਰ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਚੌਦਾਂ ਮਨੂਆਂ ਨੇ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਪੂਜਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਦ ਤੋਂ ਨੀਂਵੇਂ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ! ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ! ਤੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਅਸਰਾ ਹੈਂ। ਜਦੋਂ ਸਾਰਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰੁਦਰ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਤੂੰ ਹੀ ਉਹ ਠਿਕਾਣਾ ਹੈਂ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੋ! ਤੁਸੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੋ, ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਪੂਰੇ ਕਰੋ, ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿਓ ਅਤੇ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਪੜ੍ਹਦੇ ਰਹੋ—ਤੁਹਾਡੀ ਮੰਗਲ ਕਾਮਨਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਜਨਾ ਕਰੋ, ਜੋ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਰਹੋ। ਯੋਗ ਦੀ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਨ ਨੂੰ ਇੱਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਅਮਲ ਕਰੋ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਦ ਉਹ ਭ੍ਰਿਗੁ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਭਜ ਕੇ ਪਰਮ ਮੰਗਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਇਹ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭਲਾਈ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਦੀ ਨੌਕਾ ਰਾਹੀਂ, ਮਨੁੱਖ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਔਖੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਦੇ ਪਾਠ ਰਾਹੀਂ, ਮਨੁੱਖ ਜਿਹੜੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭਲਾਈ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਨੁੱਖ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰੋ! ਇਹ ਗੀਤ, ਇਹ ਸਤੁਤੀ, ਜੋ ਮੈਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਗਾਈ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਮਨ ਨੂੰ ਲਗਾ ਕੇ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਂਗ ਪੜ੍ਹੋ ਤੇ ਅਮਲ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਵੋਗੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਅਤੇ ਗੋਵਰਧਨ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਲਈ, ਡੰਡਾ ਵਰਗਾ ਮੀਂਹ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਸਾਂਵਰਤਕ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਉਕਸਾਇਆ ਅਤੇ ਹੁਕਮ ਭਰੇ ਬੋਲ ਕਹੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹਾਏ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਘਮੰਡ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਈ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਲੋਕ ਗਿਆਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਨਾਵਾਂ ਦੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉੱਤੇ—ਜੋ ਬਚਪਨੀਆਂ, ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਅਹੰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨੀ ਹੈ—ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।" ਇੰਦਰ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਘਮੰਡ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਪਣੇ ਸੁਖ-ਸਮਪੱਤੀ ਦੇ ਮਾਣ ਨੂੰ ਤੋੜ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗਾਈਆਂ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹਾਥੀ ਐਰਾਵਤ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਵਾਯੁ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ, ਨੰਦਾ ਦੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਮਘਵਾਨ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਬੱਦਲ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਨੰਦਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਪਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਮਕ, ਗੱਜਣ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ, ਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਓਲੇ ਵਗਾੜਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਤੇ ਪਤਲੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਡੁੱਬ ਗਈ, ਨਾ ਉੱਚਾ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਨਾ ਨੀਵਾ। ਉਹਨਾਂ ਭਾਰੀ ਤੇ ਤੀਖੇ ਹਵਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਜਾਨਵਰ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ; ਗਵਾਲੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਘਰ-ਵਧੂਆਂ ਠੰਢ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਢੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਤੂਫ਼ਾਨ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਤੇ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਆਰਜ਼ੂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ: "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਹੇ ਮਹਾਨ-ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਗੋਕੁਲ ਤੇਰਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਬਚਾ, ਹੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ!" ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਜੀਵ ਓਲਿਆਂ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਇੰਦਰ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸਾਡੇ ਧਰਮ-ਕਰਮ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਣ ਕਰਕੇ, ਇੰਦਰ ਸਾਡਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਅਜੀਬ, ਤੀਖਾ, ਪਥਰਾਂ ਵਰਗਾ ਮੀਂਹ ਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹਵਾ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਉਚਿਤ ਉਪਚਾਰ ਕਰਾਂਗਾ; ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੜਪਣ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਯੋਗ੍ਯ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਾਇਆ 'ਚ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਜੋ ਅਯੋਗ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟਣ ਤੇ ਉਹ ਠੰਢੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਯੋਗ-ਬਲ ਨਾਲ, ਇਸ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਹੜੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਾਲਕ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਛਤਰੀ ਫੜ ਲਵੇ। ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਮਾਂ, ਪਿਓ, ਵ੍ਰਜ ਵਾਸਿਓ! ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਗਾਈਆਂ ਸਮੇਤ, ਜਿੱਥੇ ਢੁਕਵੀਂ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲੇ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਓ।" "ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਤਾਂ ਪਹਾੜ ਹੱਥੋਂ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਡਰ ਕਰੋ, ਨਾ ਹਵਾ ਜਾਂ ਮੀਂਹ ਦਾ; ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਫੜ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀ ਆਪਣੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਜਿੰਨੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭੁੱਖ, ਤਿੱਘ, ਦਰਦ ਤੇ ਆਰਾਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੱਕ ਪੈਰ ਹਿਲਾਏ ਬਿਨਾ ਪਹਾੜ ਚੁੱਕਿਆ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ। ਜਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਅਚੰਭਤ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਕਾਰਜ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ; ਉਸਦਾ ਹੌਸਲਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਗਿਆ। ਜਦ ਅਸਮਾਨ ਸਾਫ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੂਰਜ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਹਵਾ ਤੇ ਮੀਂਹ ਰੁਕ ਗਏ, ਤਾਂ ਗੋਵਰਧਨ ਚੁਕਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਡਰੋ ਨਾ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਓ; ਹਵਾ ਤੇ ਮੀਂਹ ਰੁਕ ਗਏ ਹਨ, ਦਰਿਆ ਵੀ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ ਹਨ।" ਫਿਰ ਗਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੀਆਂ ਗਾਈਆਂ, ਰਥ, ਸਮਾਨ, ਘਰ-ਵਧੂਆਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਸਮੇਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਵੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ, ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਸਭ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕੀਤਾ।