ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦ ਲੋਕ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀ ਭੋਗਾਂ ਦੀ ਤਰਸ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਮਾਇਆ ਦੀ ਮੱਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਤੂੰ, ਹੇ ਮੌਤ, ਸਦਾ ਚੌਕਸ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਚੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕੌਣ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਨ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਦਰ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ? ਚੌਦਾਂ ਮਨੂਆਂ ਨੇ ਵੀ, ਡਰ ਕਰਕੇ, ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਦ ਤੋਂ ਨਾ ਡਿਗ ਪੈਣ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਹੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਤੂੰ ਹੀ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈਂ। ਜਦ ਸੰਸਾਰ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਭੈ ਨਾਲ ਕੰਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਹੀ ਉਹ ਆਸਰਾ ਹੈਂ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੋ, ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਓ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਜਪੋ—ਤੁਹਾਡੀ ਚੰਗੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰੋ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਯੋਗ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੋ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਵ੍ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਓ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਓ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਰਮੇਸ਼्वर ਨੇ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਰਾਹੀਂ, ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵ ਰਚਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਭਜ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਭਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਇਹ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਸਭ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਹਿੱਤ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਦੀ ਨਾਵ ਰਾਹੀਂ, ਮਨੁੱਖ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਗਾਏ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਇਸ ਸਤਿਕਾਰ ਨੂੰ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਮੂਲਕ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਨੁੱਖ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼, ਜੋ ਮੈਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਂਗ ਜਪੋ ਅਤੇ ਅਮਲ ਕਰੋ; ਆਖਰਕਾਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਮਨਚਾਹਾ ਫਲ ਪਾਓਗੇ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਇੰਦਰ ਨੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਤੇ ਗੋਵਰਧਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ, ਡੰਡੇ ਵਰਗੀ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਪਾਈ। ਇੰਦਰ ਨੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਸੰਘਾਰਕ ਸਾਂਵਰਤਕ ਬਦਲਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੁਕਮ ਭਰੇ ਬੋਲ ਕਹੇ। "ਹਾਏ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਵਾਲਾਂ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਈ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਇੱਕ ਨਾਸਮਝ ਮਾਨਵ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪੇਖਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਲੋਕ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਕੇਵਲ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਆਡੰਬਰ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਵਾਲਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਗਵਾਲ, ਆਪਣੇ ਧਨ ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਲੋਂ ਗੁਮਰਾਹ ਹੋਏ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਵੱਡਿਆਈ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇ ਮਾਣ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ, ਐਰਾਵਤ ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਹਵਾ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਨੰਦਾ ਦੇ ਗਵਾਲਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਫਿਰ, ਮਘਵਾਨ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਬਦਲ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਨੰਦਾ ਦੇ ਗਵਾਲਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਪਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਬਿਜਲੀ ਚਮਕਣ ਲੱਗੀ, ਗੱਜਣ ਵਾਲੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਓਲੇ ਪੈਂਦੇ ਗਏ। ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਤੇ ਪਤਲੀਆਂ ਧਾਰਾਂ, ਖੱਡਾਂ ਵਿਚ ਪੈਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ; ਧਰਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਈ, ਉੱਚ-ਨੀਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਤੇਜ਼ ਤੇ ਬੇਹੱਦ ਹਵਾ ਕਾਰਨ, ਜਾਨਵਰ ਕੰਬਣ ਲੱਗੇ; ਗਵਾਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਠੰਢ ਅਤੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਤੂਫ਼ਾਨ ਨਾਲ ਤੰਗ ਆ ਕੇ, ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਧਨਵੰਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਆ ਪਏ। ਉਹ ਬੇਕਰਾਰ ਹੋ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ! ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਗੋਕੁਲ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਚ ਹੈ; ਸਾਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੋਪ ਤੋਂ ਬਚਾ, ਹੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ!" ਜਦ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਓਲੇ ਪੈਣ ਨਾਲ ਜੀਵ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਖਤਰੇ ਵਿਚ ਪੈ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਝ ਗਏ ਕਿ ਇਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੀ ਯਜਨਾ ਰੁਕਣ ਕਰਕੇ, ਇੰਦਰ ਸਾਡਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਅਸਧਾਰਣ, ਤੇਜ਼, ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਲੀ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਹਵਾ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਯੋਗ-ਬਲ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਉਚਿਤ ਉੱਤਰ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਣ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਸੱਚੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਜੋ ਅਯੋਗ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਯੋਗ-ਬਲ ਨਾਲ, ਇਸ ਗਵਾਲ ਸਮਾਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਹੜਾ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭੂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਹੈ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਚਾ ਛਤਰੀ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਧਨਵੰਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਗਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮਾਂ, ਹੇ ਪਿਤਾ, ਹੇ ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਗਾਂਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਗੋਵਰਧਨ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਲੱਗੇ, ਵੱਸ ਜਾਓ।" "ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਡਰਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਹਵਾ ਜਾਂ ਮੀਂਹ ਤੋਂ; ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਨੌਕਰ-ਚਾਕਰ ਸਮੇਤ, ਖੋਹ ਵਿਚ ਜਗ੍ਹਾ ਮੁਤਾਬਕ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭੁੱਖ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਦਰਦ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੱਕ ਇੱਕ ਟਿਕਾਣੇ ਤੇ ਖੜਾ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ। ਜਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਅਸਧਾਰਣ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਉਸਦਾ ਹੌਸਲਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਦਲ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲਏ। ਜਦ ਅਸਮਾਨ ਖੁਲ ਗਿਆ, ਸੂਰਜ ਚਮਕਣ ਲੱਗਾ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਤੇ ਮੀਂਹ ਰੁਕ ਗਏ, ਗੋਵਰਧਨ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਗਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਡਰੋ ਨਾ, ਆਪਣੇ ਵਧੀਆ, ਪਤਨੀ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਸਮੇਤ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਓ; ਹਵਾ ਤੇ ਮੀਂਹ ਰੁਕ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਵੀ ਥੱਲੇ ਲੱਗ ਗਏ ਹਨ।" ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਗਵਾਲ, ਆਪਣੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ, ਰੱਥਾਂ, ਸਮਾਨ, ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਏ।