ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਨੇ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਕਾਲ ਰੂਪ ਹਨ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਾਤਾਂ ਆਖੀਆਂ, ਤਾਂ ਨੰਦ ਬਾਬਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੋਪ-ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਹੀ ਮੰਨ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਅਰਥਾਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ, ਦੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਏ, ਤੇ ਜੋ ਭੇਟਾਂ ਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਗਿਰੀਰਾਜ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਅਨੁਸਾਰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਗਾਇਆਂ ਨੂੰ ਜੌ ਦਿਤਾ, ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਗੋਧਨ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪ੍ਰਦੱਖਿਣਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ, ਓਕਾਂ ਉੱਤੇ ਸੁੰਦਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਰਥਾਂ 'ਚ ਬੈਠੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਗੋਪਾਂ ਦੀ ਹੌਂਸਲਾ ਅਫਜ਼ਾਈ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ, "ਮੈਂ ਹੀ ਇਹ ਪਹਾੜ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਉਹ ਵੱਡੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋ ਕੇ, ਗੋਪਾਂ ਵਲੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੈਵੇਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਗੋਪ ਅਤੇ ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਵੇਖੋ, ਇਹ ਪਹਾੜ ਸਾਕਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਪਹਾੜ, ਜਦੋ ਚਾਹੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦਾ ਅਦਬ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗਾਇਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰਣ ਨਾਲ, ਗੋਪਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਹਾੜ, ਗਾਇਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਯਜ੍ਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜ ਨੂੰ ਆ ਗਏ। ਇੱਥੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਰਧ ਦੇ ਚੌਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ ਇਕਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਸਵੈ-ਚਿੱਤ ਤੇ ਪਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਆਤਮਾ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਰਾਹੀਂ ਤੂੰ ਪਛਾਣ ਲਏਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਤੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।" "ਮਾਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਦਿਆਂਗਾ, ਜੋ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਤੂੰ ਡਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਵੇਂਗੀ।" ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਪਿਲ ਮੁਨੀ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਵਣ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੌਨ ਵਰਤ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਕੇਵਲ ਆਤਮਾ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਰੱਖਿਆ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਲਿਪਤ ਹੋ ਕੇ ਭਟਕਦੇ ਰਹੇ, ਨਾ ਅੱਗ ਰੱਖੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਥਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਨਿਰਗੁਣ ਹੈ, ਤੇ ਇਕਾਗ੍ਰ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਜਾਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦੁਆਲੇ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ, ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਅਡੋਲ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਇਕ ਲਹਿਰ ਰਹਿਤ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ। ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਸਰਵ-ਗਿਆਤਾ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਤੇ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਨ ਲਿਆ ਤੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਨੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ। ਜੋ ਇਛਾ ਤੇ ਵੈਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਭ ਉੱਤੇ ਸਮਾਨ ਚਿੱਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਦਾ ਭਗਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਅਕਾਲੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਮੂਰਤੀ, ਮਸਤਕ ਉੱਤੇ ਮੁਕੁਟ, ਹਥਾਂ ਵਿਚ ਕੰਗਣ, ਗਲੇ ਵਿਚ ਮਾਲਾ, ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਪੈਜੰਨ, ਕਮਰ ਤੇ ਕੇਤਕੀ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ, ਪਦਮ, ਵਨਮਾਲਾ, ਤੇ ਅਨਮੋਲ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿਚ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ, ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੋਢੇ, ਤੇ ਅਡੋਲ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨਿਰਮਲ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੇਟ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਤੇ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਲਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਭੀ ਵਿਚ ਖਿੱਚਿਆ ਤੇ ਛੱਡਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਪੀਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਸੁਵਰਨ ਕਮਰਬੰਦ ਨਾਲ, ਕਾਲੇ ਕੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਜੰਘਾਂ, ਘੁੱਟਣੀਆਂ, ਤੇ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਖ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਅੰਤਰ ਆਤਮਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। "ਹੇ ਅਚਾਰਯ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾ, ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਰਾਹ ਹਨ।" ਇਹ ਰੂਪ ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਦੇ ਨਿਭਾਉ ਵਿੱਚ ਨਿਡਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਭਗਤਾਂ ਵਲੋਂ ਮਿਲ ਸਕਣ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਹਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਾ ਵੀ ਉਸ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਅੱਗੇ ਘੱਟ ਹੈ ਜੋ ਨਿਰਭਜਨ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਨਿਰਭਜਨ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਾਉਣਾ ਨੇਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਜਿੱਥੇ ਮੌਤ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਿਆਨਕ ਭੰਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਸਵਰਗ ਜਾਂ ਮੋਖਸ਼ ਵੀ, ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਅੱਧੀ ਪਲ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ—ਫਿਰ ਹੋਰ ਵਡਿਆਈਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ ਕਰੀਏ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਸਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਮਿਲੇ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਿੱਤਰ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚ ਅੰਦਰੋਂ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਹੀ ਤੇਰੀ ਸੱਚੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਬਾਹਰੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਭਟਕਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ—ਉਹ ਜਰੂਰ ਤੇਰੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਸੰਸਾਰ ਰੋਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਉੱਚੀ ਜੋਤ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਇਆ ਬਲ ਨਾਲ ਇਹ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਇਆ, ਪਾਲਿਆ, ਤੇ ਮੁੜ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਆਪ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਅਨੁਭੂਤੀ ਮਨ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸਵੈ-ਅਧੀਨ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ। ਯੋਗੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਅਨੇਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਦ ਤੇ ਤੰਤਰ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਹੀ ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਰਜ, ਸਤ, ਤੇ ਤਮ ਗੁਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਏ; ਤੈਥੋਂ ਹੀ ਮਹੱਤਤੱਤ, ਆਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ, ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਸਭ ਜੀਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਲ ਨਾਲ ਇਸ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ; ਇਸ ਲਈ, ਗਿਆਨੀ ਉਹ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਦਰ ਵੱਸ ਕੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਦ ਨੂੰ ਮਾਧੁਰਤਾ ਵਾਂਗ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਗੱਡੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਬਲ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ; ਪੰਚ ਤੱਤਵ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਨੁਮਾਨ ਕਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ ਤੇ ਤੂੰ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜੋ ਰੋਕੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਜਦ ਲੋਕ, ਕਰਮ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਲ ਲੋਭੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ, ਸਦਾ ਜਾਗਰੂਕ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ, ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਮੌਤ। ਕਿਹੜਾ ਗਿਆਨੀ ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਚਰਨ ਛੱਡੇਗਾ, ਜੋ ਮਾਣ ਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ? ਡਰ ਕਰਕੇ, ਚੌਦਾਂ ਮਨੂਆਂ ਨੇ ਵੀ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਪੂਜਨੀਯ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਪੂਜਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਦਵੀ ਤੋਂ ਨਾ ਡਿਗ ਜਾਣ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਤੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਆਸਰਾ ਹੈਂ; ਜਦ ਸੰਸਾਰ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਹੀ ਡਰ-ਰਹਿਤ ਆਸਰਾ ਹੈਂ। ਇਹ ਸਭ ਤੁਸੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਪੜ੍ਹੋ—ਹੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ।