ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵਰਣ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤਿ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਜਿਉਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ, ਵੈਸ਼ ਵਪਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹਨ। ਵਪਾਰ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਗੌਸੇਵਾ—ਇਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਮ ਜੀਵਿਕਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਵਿਆਜ ਤੇ ਪੈਸਾ ਦੇਣ ਜਾਂ ਸੰਗੀਤ ਵਜਾਉਣ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਧੰਧਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ, ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਹਨ: ਸਤ, ਰਜ ਅਤੇ ਤਮ। ਰਜੋ ਗੁਣ ਤੋਂ ਇਹ ਵਿਅਕਤ ਜਗਤ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਤਿੰਨੋ ਗੁਣ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਰਜੋ ਗੁਣ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੱਦਲ ਹਰ ਥਾਂ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਪਲਦੇ ਹਨ—ਇਸੇ ਲਈ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਲੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਕ੍ਰਮ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਨਾਂ ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ ਜਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਾਂ, ਸਦਾ ਜੰਗਲਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਵਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਗਾਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਲਈ ਇੱਕ ਯਜ્ઞ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਜੋ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਇਸ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਲਈਏ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਕਵਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਣ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਾਲਾਂ, ਖੀਰ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਦੁੱਧ ਵਾਲੇ ਵਿਅੰਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰੀਏ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਤੇ ਗਾਵਾਂ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ। ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ, ਅਛੂਤਾਂ ਅਤੇ ਪਤਿਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਚਿਤ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ। ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੌ ਖਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਭੀ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਸਭ ਵਧੀਆ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਸੁਗੰਧ ਲਾ ਕੇ, ਤੇ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ, ਗਾਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ (ਫੇਰੇ) ਕਰੋ। ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਮਤ ਹੈ, ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਕਰ ਲਵੋ। ਇਹ ਯਜ्ञ ਗਾਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਨੰਦ ਬਾਬਾ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਗਵਾਲੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸਹੀ ਮੰਨ ਕੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਮੰਨ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਂਝ ਹੀ ਕੀਤਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮੰਗਲਾਚਾਰ ਕਰਨ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਜੋ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦਾਨ ਉਚਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਤੇ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੌ ਖਵਾਏ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ। ਸੁੰਦਰ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਜੋ ਬਲਦਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਹੀ ਪਹਾੜ ਹਾਂ," ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਫਿਰ, ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਆਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਵੇਖੋ, ਇਹ ਪਹਾੜ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।" ਇਹ ਪਹਾੜ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਤੇ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ, ਗਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਹਾੜ, ਗਾਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਯਜ्ञ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜ ਨੂੰ ਆ ਗਏ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੇ ਚੌਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਚੈ ਹੈ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਰਾਹੀਂ ਦੇਖੇਂ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਤੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ। ਮਾਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਤੂੰ ਡਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗੀ।" ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਪਿਲਦੇਵ ਨੇ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਮੌਨ ਵਰਤ ਲੈ ਕੇ, ਕੇਵਲ ਆਤਮਾ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਅੱਗ ਤੇ ਘਰ ਦੇ, ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਨ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰ ਲੈਂਦੇ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਕਟ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਆਪ ਗੁਣਾਤੀਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੇਵਲ ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ, ਮਮਤਾ ਰਹਿਤ, ਦੁੰਦ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਇੱਕਸਮਾਨ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸਥਿਰ, ਬਿਲਕੁਲ ਲਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਸਰਵਜ੍ਯਾਨੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਆਤਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵੈਰ ਤੇ ਰਾਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਭ ਉੱਤੇ ਸਮਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਭਗਵਤ ਭਗਤ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਮੋਤੀ, ਕੰਗਣ, ਮਾਲਾ, ਪਾਜੇਬ, ਅਤੇ ਕਮਰਬੰਦ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ; ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ, ਪਦਮ, ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਲ ਵਿੱਚ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਧੇ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਖੰਡ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨਿਰਮਲ ਪਾਰਸ ਪਥਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਲਾਈਨਾਂ ਹਨ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਤੇ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਉਹ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਭੀ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚਿਆ ਤੇ ਛੱਡਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਪੀਤਾਂਬਰ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਮਰਪੱਟੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕਟਿਬੰਦ ਉੱਤੇ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਜੰਗ੍ਹਾਂ, ਗੋਡਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਬੜੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਖ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਦਰਲੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। "ਹੇ ਗੁਰੂ, ਆਪਣੇ ਚਰਨ ਦਿਖਾਓ, ਜੋ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਰਸਤਾ ਹਨ।" ਇਹ ਰੂਪ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਨਿਰਭਯਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕੇਵਲ ਭਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੱਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸਰਵਭੌਮਤਾ ਵੀ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਅਪਾਰ ਆਤਮ-ਸਿੱਧੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਅਨਨ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਬੜਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਉਹ ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਜਿੱਥੇ ਮੌਤ ਵੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੈਰਾਗ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—even ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਭੁਜਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਭੌਹਾਂ ਦੇ ਟੇਢੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਵਰਗ ਜਾਂ ਮੋਖਸ਼ ਵੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦੇ ਅੱਧੇ ਪਲ ਦੇ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਵਡਿਆਈਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੋ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਸਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਮਿਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਅਸਲ ਕ੍ਰਿਪਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਬਾਹਰੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਭਗਤੀ ਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਰਸਤਾ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।