ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਆਪਣੇ ਚਰਣਾਂ ’ਤੇ ਆਈਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਜੀਵਨ, ਬੁੱਧੀ, ਮਨ, ਆਤਮਾ, ਪਤਨੀ, ਬੱਚੇ, ਧਨ ਆਦਿ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੇ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੌਣ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਯਜਨ-ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਜਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਪਤੀ, ਜੋ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਆਪਣਾ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹਨ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਸਾਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਨਾ ਬੋਲੋ। ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਵੈਦਿਕ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰੋ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਤੁਲਸੀ-ਚੜ੍ਹੀ ਧੂੜ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ’ਤੇ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਆਈਆਂ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਨਾਂ ਸਾਡੇ ਪਤੀ, ਨਾਂ ਮਾਪੇ, ਨਾਂ ਪੂਤ, ਨਾਂ ਭਰਾ, ਨਾਂ ਦੋਸਤ—ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ—ਸਾਨੂੰ ਇਹੀ ਦਾਨ ਦੇਵੋ।” ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, “ਤੁਾਡੇ ਪਤੀ, ਪਿਤਾ, ਭਰਾ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਾ ਹੋਣ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈਆਂ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪਿਆਰ ਜਾਂ ਮੋਹ ਦੀ ਵਾਸਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਲਾ ਲਓ, ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੋਗੀਆਂ।” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੰਝ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਾਪਸ ਯਜਨ-ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਪਰਤ ਆਈਆਂ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਈਰਖਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਇਕ ਔਰਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਲੈ ਲਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਗਵਾਨ ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਉਹੀ ਭੋਜਨ ਚਾਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਗੋਪਾਂ ਨੂੰ ਖੁਆਇਆ ਅਤੇ ਆਪ ਵੀ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਿਰਤਾਂ ਨਾਲ ਗੋਵਾਂ, ਗੋਪਾਂ ਅਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭਗਵਾਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਪਛਤਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ। ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੀ ਪੈਦਾਇਸ਼, ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਆਨ, ਵਰਤ, ਵੱਡੀ ਵਿਦਿਆ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਯਜਨ-ਕੁਸ਼ਲਤਾ—all ਕੁਝ ਵਿਅਰਥ ਹੈ ਜੇ ਅਸੀਂ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖਰੇ ਰਹੀਏ। ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਤਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੁਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਚਾਰਯ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੋਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਦੇ ਮੋਹ-ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਕੇਵਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਈ ਆ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਨਾ ਤਾਂ ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਨਾ ਗੁਰੂ-ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਰਹੀ, ਨਾ ਤਪ, ਨਾ ਆਤਮ-ਵਿਚਾਰ, ਨਾ ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਸ਼ੁਭ-ਕਰਮ—ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਡੋਲ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਥਿਰ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕੇ। ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਘਰ-ਵਿਹਾਰ ’ਚ ਫਸ ਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਭੁੱਲ ਗਏ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਸਾਨੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਮਾਰਗ ਯਾਦ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲੋਂ, ਜੋ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਦਾਤਾ ਹਨ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੀਲਾ ਹੈ। ਲਕ੍ਸ਼ਮੀ ਜੀ ਵੀ ਕੇਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਦੀ ਆਸ ਵਿਚ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਥਾਨ, ਸਮਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਸਤੂਆਂ, ਮੰਤ੍ਰ, ਕਰਮ, ਯਾਜਕ, ਅੱਗ, ਦੇਵਤੇ, ਯਜਮਾਨ, ਯਜਨ ਤੇ ਧਰਮ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹੀ ਪਰਮ ਯੋਗੀ-ਪਤੀ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਯਦਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕੇ। ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਧੰਨ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਜਾਗੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭਟਕ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਕਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਭਟਕਦੇ ਰਹੇ।” ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭੁੱਲ ਗਏ ਤੇ ਅਸਲੀ ਸਵਰੂਪ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣ ਸਕੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣਾ ਅਪਰਾਧ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਉਪੇਖਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਅਚਲ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਕੰਸ ਦਾ ਡਰ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਚੰਗਾ-ਮੰਦਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਕਰਕੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਕੀ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ? ਗਿਆਨੀਆਂ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗ੍ਰਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗੁੱਸਾ ਕਿਸ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ? ਜੇ ਕਰਮ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਕੀ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ? ਕਰਮ ਤਾਂ ਜੜ ਤੇ ਚੇਤਨ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਇਹ ਸਰੀਰ ਤਾਂ ਚਮੜੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲੀ ਜੀਵ ਤਾਂ ਚੇਤਨ ਹੈ—ਫਿਰ ਗੁੱਸਾ ਕਿਸ ਉੱਤੇ? ਜੇ ਸਮਾਂ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਕੋਈ ਲਾਗ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਾਂ ਵੀ ਆਤਮਾ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅੱਗ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਬਰਫ ਦੀ ਠੰਢ, ਤਿਵੇਂ ਦੁਅਤਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁਅਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਤਿਵੇਂ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦਾ ਚੱਕਰ ਹੈ; ਜਿਹੜਾ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਮੈਂ ਵੀ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਇਸ ਅਥਾਹ ਹਨੇਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ। ਭਗਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਰਲੇਪ, ਵਸਤੂ-ਰਹਿਤ, ਥੱਕਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਧੂ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਆਦਮੀ ਦੇ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਹੈ; ਦੋਸਤ, ਵੈਰੀ, ਮਧਯ-ਭਾਵੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਕ ਭਰਮ ਦੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਰੋਕੋ; ਇਹੀ ਯੋਗ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਇਸ ਬ੍ਰਹਮ-ਨਿਸ਼ਠ ਸਾਧੂ ਦੀ ਗਾਈ ਹੋਈ ਗੀਤ ਨੂੰ ਜਪਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੰਦ ਨਹੀਂ ਵਿਆਪਦੇ। ਫਿਰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਗਵਾਨ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਸਮੇਤ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਗੋਪਾਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਯਜਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਸਭ ਦੇ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੰਦਾ ਆਦਿ ਵੱਡਿਆਂ ਕੋਲ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, “ਪਿਤਾ ਜੀ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਹਲਚਲ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ? ਇਹ ਕਿਸ ਲਈ ਹੈ, ਕਿਸ ਵਾਸਤੇ ਹੈ, ਤੇ ਕੌਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ?” ਉਹ ਫਿਰ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਬੜੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ; ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ। ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਲੁਕਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ।” ਫਿਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦੋਸਤ, ਵੈਰੀ, ਮਧਯ-ਭਾਵੀ, ਸਭ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਵੇਖਦਾ, ਨਿਰਵੈਰ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਦੋਸਤ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਅਨੁਕੰਪਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪਛਤਾਵਾ, ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।