ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਿਆਰੇ ਸੱਜਣੋ, ਕਹਾਣੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਕੁਝ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਯਜਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ-ਕੋਈ ਜਦੋਂ ਤਕ ਪਸ਼ੁ-ਯਜਨਾ ਜਾਂ ਸੌਤ੍ਰਾਮਣੀ ਯਜਨਾ ਲਈ ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਅਪਵਿੱਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਗੋਪਾਲਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਭੋਜਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ—ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਸੀ—ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਵੱਡੇ ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਰਸਮ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਅਣਸੁਣੀ ਕਰ ਗਏ। ਉਹ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕੇ ਕਿ ਜਗਤ ਦੇ ਹਰ ਪਾਸੇ—ਸਥਾਨ, ਸਮਾਂ, ਪਦਾਰਥ, ਮੰਤ੍ਰ, ਕਰਮ, ਪੁਰੋਹਿਤ, ਅੱਗ, ਦੇਵਤਾ, ਯਜਮਾਨ, ਧਰਮ—ਸਭ ਕੁਝ ਉਸੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਸਲ ਵਿਚ, ਉਸ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਪ੍ਰਭੂ ਅਧੋਕ੍ਸ਼ਜ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਰਮ ਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਸਮਝਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਕਹਿ ਸਕੇ ਕਿ "ਇਹ ਭੋਜਨ ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਉ," ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਕਿ "ਨਾ ਦਿਉ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਪਾਲਕ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਏ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਗਤਪਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹੱਸ ਪਏ ਅਤੇ ਗੋਪਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ: "ਤੁਸੀਂ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਅਸੀਂ, ਸਾਂਕਰਸ਼ਣ (ਰਾਮ) ਤੇ ਮੈਂ, ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਾਂ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਭੋਜਨ ਦੇਣਗੀਆਂ।" ਗੋਪਾਲਕ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਘਰਵਾਲੀਆਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: "ਮਾਤਾਵੋ, ਸਾਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਨੇੜੇ ਹੀ, ਰਾਮ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਗਾਈਆਂ ਚਰਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਲੰਮੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਆਏ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ, ਭੁੱਖੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਦਿਉ।" ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਰਵਾਲੀਆਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਅਚੂਤ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ) ਆਏ ਹਨ, ਉਹ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਉਤਸੁਕ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸੀ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਭੋਜਨ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਪਿਆਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲ ਇੰਝ ਦੌੜੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਭਰਾ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ ਨੇ ਰੋਕਿਆ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਰਹੇ। ਉਹ, ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਸੁਣੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਹਰ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਨਿਕਲ ਪਈਆਂ। ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਤਾਜ਼ਾ ਅਸ਼ੋਕ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਇਕ ਛਾਂਵਾਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਗੋਪਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਨਾਲ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਵਸਤ੍ਰਾਂ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਮੋਰਪੰਖ, ਨਰਤਕ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੇ, ਮੋਤੀ ਦੀ ਲਟ, ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਕਮਲ, ਗਲ ਤੇ ਹੱਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਅੱਖਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਪਿਆਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ, ਅੰਦਰੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਲਿਆ ਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤੇ। ਸਭ ਹੋਰ ਆਸਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਸਵਰੂਪ—ਪ੍ਰਭੂ—ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ-ਇੱਛਾ ਲੈ ਕੇ ਆਈਆਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸੁਆਗਤ ਹੈ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਓ! ਬੈਠੋ। ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਤੁਹਾਡਾ ਇੱਥੇ ਆਉਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿਚ, ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਅੰਤਹਕਰਨ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ, ਨਿਰੁਪਾਧੀ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੀਵਨ, ਬੁੱਧੀ, ਮਨ, ਆਤਮਾ, ਪਤਨੀ, ਬੱਚੇ, ਧਨ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਆਰੇ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਹੋਰ ਕੌਣ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ?" ਫਿਰ ਕਿਹਾ: "ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਯਜਨਾ-ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਪਤੀ, ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਥ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਣੀ ਯਜਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨਗੇ।" ਉਸ ਉੱਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਠੋਰ ਨਾ ਕਹੋ! ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਜ्ञਾ ਪੂਰੀ ਕਰੋ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਤੁਲਸੀ ਵਾਲੀ ਧੂੜ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਚ ਪਾਉਣ ਲਈ ਆਈਆਂ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਪਤੀ, ਮਾਪੇ, ਬੱਚੇ, ਭਰਾ, ਦੋਸਤ—ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਠਿਕਾਣਾ ਨਹੀਂ—ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਸਰਾ ਦੇਵੋ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ: "ਤੁਾਡੇ ਪਤੀ, ਪਿਤਾ, ਭਰਾ, ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰਨ। ਜਗਤ, ਦੇਵਤੇ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹੋ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਮਿਲਾਪ ਪਿਆਰ ਜਾਂ ਮੋਹ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਮਨ ਮੈਨੂੰ ਲਾ ਲਵੋਗੇ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਾਪਸ ਯਜਨਾ-ਸਥਾਨ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਹੁਣ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਯਜਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਥੇ, ਇੱਕ ਔਰਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ-ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਲਿਆ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਰਮ-ਬੱਧ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ, ਉਸੀ ਭੋਜਨ ਨਾਲ, ਚਾਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਗੋਪਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ, ਅਤੇ ਖੁਦ ਵੀ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਨਾਲ ਗਾਈਆਂ, ਗੋਪਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਅਨੰਦਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਅਪਮਾਨ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: "ਧਿਕਕਾਰ ਹੈ ਸਾਡੀ ਜਨਮ, ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਵਿਦਿਆ, ਵਰਤ, ਵੱਡੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਯਜਨਾ-ਕੌਸ਼ਲ ਨੂੰ—ਜੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹਾਂ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਤਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹ ਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਅਸੀਂ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਹਿਤ ਤੋਂ ਭਟਕ ਗਏ ਹਾਂ। ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇਖੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘਰ (ਮੌਤ ਦੀ ਬੇੜੀ) ਤੋੜ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਆਚਾਰਯ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਲਈ, ਹੌਂਸਲੇ ਨਾਲ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸੰਸਕਾਰ ਲਏ, ਨਾ ਗੁਰੂ ਕੋਲ ਰਹੀ, ਨਾ ਤਪस्या, ਨਾ ਆਤਮ-ਵਿਚਾਰ, ਨਾ ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ—ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਟੁੱਟ ਹੈ। ਅਸੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਹ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸਾਡੀ ਭਗਤੀ ਪੱਕੀ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹਿਤ ਤੋਂ ਭੁੱਲ ਗਏ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਨੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਰਾਹ ਯਾਦ ਕਰਵਾਇਆ। ਵਰਨਾਂ, ਅਸੀਂ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਰਦਾਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤਾਂ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਹ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਲੀਲਾ ਹੈ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਛੋਹ ਲੈਣ ਲਈ, ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮਾਇਆ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਥਾਨ, ਸਮਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਦਾਰਥ, ਮੰਤ੍ਰ, ਕਰਮ, ਪੁਰੋਹਿਤ, ਅੱਗ, ਦੇਵਤਾ, ਯਜਮਾਨ, ਯਜਨਾ ਅਤੇ ਧਰਮ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਭਗਤੀ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ—ਕਿਸੇ ਸੰਸਕਾਰ ਜਾਂ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਮਨ ਦੇ ਲਗਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।