ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਧਰਮਿਕ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲਈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਮਨ-ਹੀ-ਮਨ ਮੰਨ ਲਿਆ ਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਇੱਛਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਅਡੋਲ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਦੇ ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੁੰਨੇ ਜਾਂ ਉਬਲੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਢ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦੀ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜ ਜਾਓ। ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਵੋਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ।" ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਬਲਰਾਮ ਅਤੇ ਗਵਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਗਈਆਂ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਤੇਜ ਧੁੱਪ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਦਰੱਖਤ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਛਾਂਹ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਸਤੋਕਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਅੰਸ਼ੁ, ਸ਼੍ਰੀਦਾਮਾ, ਸੁਬਲ, ਅਰਜੁਨ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਰਿਸ਼ਭ, ਤੇਜਸਵੀਨ, ਦੇਵਪ੍ਰਸਥ, ਵਰੂਥਪ! ਇਹ ਦਰੱਖਤ ਵਾਕਈ ਮਹਾਨ ਹਨ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਵਾ, ਮੀਂਹ, ਧੁੱਪ ਅਤੇ ਠੰਢ ਸਹਿਣਦੇ ਹੋਏ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਵਾਕਈ ਧੰਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵ انہاں ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਸੱਚੇ ਭਲੇ ਲੋਕ ਕਦੇ ਵੀ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਮੁੜਦੇ, ਇਹ ਵੀ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ—ਪੱਤੇ, ਫੁੱਲ, ਫਲ, ਛਾਂਹ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਛਾਲ, ਲੱਕੜ, ਸੁਗੰਧੀ ਰਾਲ, ਰਸ, ਰਾਖ, ਹੱਡੀਆਂ—ਦੇ ਕੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਸੱਚਾ ਜੀਵਨ ਹੈ, ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ, ਧਨ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਭਲੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਨਵੇਂ ਕੋਪਲੇ, ਗੁੱਚੇ, ਫਲ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਲੱਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਉਣ ਲੱਗੇ। ਗਵਾਲੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਿਆਸ ਮਿਟਾ ਕੇ ਮਿੱਠਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਜਦ ਗਾਵਾਂ ਚਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਰਾਮ ਭੀ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਭੁੱਖ ਕਾਰਨ, ਗਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਰਾਮ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਇਹ ਭੁੱਖ ਸਾਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਉਪਚਾਰ ਕਰੋ।" ਇਸ ਸਮੇਂ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਚਲ ਪਿਆ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੌਤ ਵੀ ਪੂਰੀ ਭੁਲਾਵਾ ਹੈ। ਜਨਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਪਨਾ ਜਾਂ ਭਰਮ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸੁਪਨੇ ਜਾਂ ਭਰਮ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਵੀਂ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤਿ ਹੈ—ਇੰਦਰੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਮਨ—ਇਹ ਮੂਲ ਪਦਾਰਥ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ; ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਦੀ ਵੰਡ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ। ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਜੀਵ ਸਦਾ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਾਲ ਦੀ ਸੁਖਮ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਕਰਕੇ ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ, ਦਰਿਆ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ, ਜਾਂ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਫਲ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਪੜਾਅ ਹਨ। ਇਹ ਚਿਰਾਗ ਨੂੰ ਅੱਗ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਧਾਰਾ, ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਭਰਮ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਦੀਵੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਭਰਮ। ਇਹ ਨਾ ਸਮਝੋ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂ ਮਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਨੌਂ ਪੜਾਅ ਹਨ—ਗਰਭ, ਪੈਦਾ ਹੋਣਾ, ਬਚਪਨ, ਲੜਕਪਨ, ਜਵਾਨੀ, ਪੱਕੀ ਉਮਰ, ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਮੌਤ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉੱਚੇ-ਥੱਲੇ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਭਰਮ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸੰਸਰਗ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਜਾਂ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੀਵ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਪਿਤਾ-ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੀ ਸੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਫਸਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਤੇ ਫਲ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਤੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਕਸ਼ੀ (ਗਵਾਹ) ਆਤਮਾ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਮੋਹਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਤਵ ਗੁਣ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ, ਰਜਸ ਨਾਲ ਦਾਨਵਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ, ਤੇ ਤਮਸ ਨਾਲ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਨੱਚਣ ਤੇ ਗਾਉਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੰਦਰੀ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰਣ ਨਾਲ, ਭਾਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਯ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਕਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਿਣ ਨਾਲ ਦਰੱਖਤ ਹਿਲਦੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਘੁੰਮਦੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀਤੀਆਂ ਵਿਗਾੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਦਰੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾ ਕਰਨਾ, ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਵਾਂਗ, ਝੂਠੀ ਹੈ; ਸੰਸਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਵੀ ਆਤਮਾ ਲਈ ਝੂਠਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਵਿਸ਼ੇ ਮੌਜੂਦ ਨਾ ਹੋਣ, ਪਰ ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦਾ; ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁੱਖ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜਾਗਦੇ ਸਮੇਂ। ਇਸ ਲਈ, ਉਧਵ ਜੀ, ਇੰਦਰੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਨਾ ਹੋਵੋ। ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਭੁਲਾਵੇ ਵਾਲੀ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝੋ। ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਮੰਦ-ਬੁੱਧੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨਿੰਦਿਆ, ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ, ਈਰਖਾ ਕੀਤੀ, ਮਾਰਿਆ, ਰੋਕਿਆ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਅਣਜਾਣ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਥੂਕ ਦਿੱਤਾ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਾਂ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ—ਜੋ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕੇ। ਉਧਵ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਾਂ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।" "ਇਹ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਅਣੁਸਾਹਮਣੀ ਜ਼ਿਆਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਭਾਵੇਂ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਹੋਣ, ਪਰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਉਹੀ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਛਾਂਹ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਹਰੀ ਨੇ ਆਤਮ-ਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ, ਗਾਵਾਂ, ਗੁਰੂਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਤਕਾਰ ਤੇ ਗੀਤ ਰਾਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਭਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭੋਜਨ ਤੇ ਹੋਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਯਜਮਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਮ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਸੰਘਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਭੁੱਖ ਸਾਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰੋ।