ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁੜੀਆਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਠੰਡੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੰਬ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਈਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲਏ। ਠੰਡੀ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਬੜੀ ਬੇਬਸ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ—ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ—ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਨੰਗੀ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗਈਆਂ ਹੋ, ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ ਹਥਾਂ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਇਸ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਕਪੜੇ ਲੈ ਕੇ ਪਾ ਲੋ।" ਅਚ੍ਯੁਤ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਈ ਕਿ ਨੰਗੀ ਹੋ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਚਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀ ਰੀਤ ਦਾ ਅੰਤ ਮੰਨ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਿਰ ਝੁਕਾਇਆ, ਤਦ ਪ੍ਰਭੂ—ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਕੇ, ਲਜਜਤ ਹੋ ਕੇ, ਖੇਡ ਵਾਂਗ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਪੜੇ ਵੀ ਲੈ ਲਏ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਰੋਸ ਨਾ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ 'ਤੇ ਟਿਕ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਜਜਤ ਨਾਲ ਥੱਲੇ ਝੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਾ ਹੋਈਆਂ। ਪ੍ਰਭੂ ਦਾਮੋਦਰ ਨੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਨਿਭਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਨਸਾ ਬਾਰੇ ਆਖਿਆ। "ਤੁਾਡੀ ਇੱਛਾ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁੜਿਓ, ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ, ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਪੂਰੀ ਹੋਣੀ ਹੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਲਾਲਸਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਭੁੰਨੀਆਂ ਜਾਂ ਉਬਲੀਆਂ ਦਾਲਾਂ ਮੁੜ ਅੰਕੁਰ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦੀਆਂ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਵ੍ਰਜ ਵਾਪਸ ਜਾਓ, ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ। ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰੋਗੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਚਨ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਪ੍ਰਭੂ ਵਲੋਂ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੁਕਮ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਕੁੜੀਆਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਮਨੋ-ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ, ਵ੍ਰਜ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨ ਉਸਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਔਖਾ ਸੀ।" ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ—ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ—ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੂਰ-ਦੂਰ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਣ ਲੱਗਾ। ਮੱਧ-ਦਿਨ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਰੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਛਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ। "ਹੇ ਸਤੋਕਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਹੇ ਅੰਸ਼ੁ, ਸ੍ਰੀਦਾਮਾ, ਸਬਲ, ਅਰਜੁਨ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਰਿਸ਼ਭ, ਤੇਜਸਵਿਨ, ਦੇਵਪ੍ਰਸਥ, ਵਰੂਥਪਾ! ਵੇਖੋ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਹਨ, ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਜੀਵਦੇ ਹਨ। ਹਵਾ, ਮੀਂਹ, ਧੁੱਪ, ਠੰਡੀ—ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਾਰ ਕੇ, ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਸੱਚਮੁੱਚ, ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਧੰਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਇਹਨਾਂ 'ਤੇ ਜੀਵਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਸੱਚੇ ਭਲੇ ਲੋਕ, ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ।" "ਇਹ ਪੱਤਿਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਫਲਾਂ, ਛਾਂ, ਜੜਾਂ, ਛਾਲ, ਲੱਕੜ, ਸੁਗੰਧਤ ਗੂੰਦ, ਰਸ, ਰਾਖ, ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਇਹੀ embodied ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ: ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ, ਧਨ, ਬੁੱਧੀ, ਅਤੇ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੇ।" ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਵੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ, ਨਵੇਂ ਕਲਿਆਂ, ਗੁੱਚਿਆਂ, ਫਲਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਗਏ। ਉਥੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ, ਠੰਡੀ, ਸ਼ੁਭ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾ ਕੇ, ਗੋਪਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਵੀ ਮਿੱਠਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਮਨ-ਮਰਜ਼ੀ ਚਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੇ, ਭੁੱਖ ਲਗਣ 'ਤੇ, ਗੋਪਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਕੇ, ਜੀਵ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ, ਮੌਤ ਪੂਰੀ ਭੁੱਲ ਹੈ।" "ਜਨਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨਾ ਜਾਂ ਕਲਪਨਾ।" "ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਪਨਾ ਜਾਂ ਕਲਪਨਾ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਓਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਪੁਰਾਣਾ ਨਹੀਂ।" "ਇਹ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ—ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ, ਅਤੇ ਮਨ—ਮੂਲ ਵਸਤੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਦੀ ਵੰਡ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਦੇ ਕਰਮ।" "ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਜੀਵ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਉਂਦੇ ਅਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੁਖਮ, ਤੇਜ਼ ਤਾਕਤ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।" "ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਧਾਰੇ, ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਫਲ—ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਯੁੱਗ ਅਤੇ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹਨ।" "ਇਹ ਦੀਪਕ ਨੂੰ ਲਪਟ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਧਾਰਾ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਬੋਲੀ ਝੂਠ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਦੀਵੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਧਾਰਨਾ।" "ਇਹ ਨਾ ਸੋਚੋ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਭਰਮ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।" "ਗਰਭ, ਗਰਭਧਾਰਣ, ਜਨਮ, ਬਚਪਨ, ਲੜਕਪਨ, ਯੁਵਾਵਸਥਾ, ਪੱਕੀ ਉਮਰ, ਬੁਢਾਪਾ, ਅਤੇ ਮੌਤ—ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨੌਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਹਨ।" "ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉੱਚੀਆਂ ਤੇ ਹੇਠੀਆਂ ਦੇਹਾਂ, ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਮਾਤਰ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਰਕੇ ਲੈ ਲਈ ਜਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹਨ।" "ਆਤਮਾ ਦੇ ਆਉਣ ਅਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਪਛਾਣ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੀ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰਪੱਖ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਰੁੱਖ ਦੇ ਬੀਜ ਤੇ ਫਲ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਆਤਮਾ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।" "ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ, ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਭਟਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਸਤਵ ਗੁਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਰਜਸ ਨਾਲ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ; ਤਮਸ ਨਾਲ, ਭੂਤਾਂ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਹੈ।" "ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨੱਚਦੇ ਤੇ ਗਾਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਓਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਗੁਣ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਯ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਕਰਣ 'ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਿਣ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਹਿਲਦੇ ਦਿਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਘੁੰਮਦੀ ਦਿਖਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਮਨ-ਕਲਪਨਾ, ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂ ਵਾਂਗ, ਝੂਠ ਹੈ; ਤਿਵੇਂ ਆਤਮਾ ਲਈ ਸੰਸਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਵੀ ਅਸਲ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਦਸਰਹ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ।" "ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਸੰਸਾਰਿਕ ਚੱਕਰ ਮੁੱਕਦਾ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਜਾਗਣ ਵਿੱਚ, ਦੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਗੋਪਾਂ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਰਾਮ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤਟਾਂ 'ਤੇ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਗੁਣਾਂ, ਕਰਮਾਂ, ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਬਾਰੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।