ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵ੍ਰਤ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਨੰਗੇ ਹੋ ਕੇ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਲੈ ਲਈਆਂ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ, “ਆਓ, ਕੁੜੀਆਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣਾ ਵਸਤ੍ਰ ਲੈ ਜਾਓ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ। ਮੈਂ ਸੱਚ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਮਜ਼ਾਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਤ ਕਰਕੇ ਥੱਕ ਗਈ ਹੋ।” ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ, “ਮੈਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ, ਇਹ ਮੁੰਡੇ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀਆਂ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਆਓ, ਸਾਰੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਨਾ ਆਓ।” ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਇਹ ਸ਼ਰਾਰਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਤੱਕਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਮੁਸਕੁਰਾਈਆਂ, ਪਰ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਾ ਆਈਆਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਮਜ਼ਾਕੀਅਤ ਭਰੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਤੱਕ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਕੰਬ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ: “ਹੇ ਨੰਦ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤ, ਸਾਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰ। ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਵ੍ਰਜ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੇ ਵਸਤ੍ਰ ਦੇ, ਅਸੀਂ ਕੰਬ ਰਹੀਆਂ ਹਾਂ।” “ਹੇ ਸ਼्यामਸੁੰਦਰ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਸੇਵਕ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣਗੀਆਂ; ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੇ ਵਸਤ੍ਰ ਦੇ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਾਂਗੀਆਂ।” ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੇਰੀਆਂ ਸੇਵਕ ਹੋ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣਗੀਆਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਰਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਲੈਣ।” ਤਦ, ਗੋਪੀਆਂ, ਠੰਢ ਤੋਂ ਕੰਬਦੀਆਂ, ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਈਆਂ, ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਦੀਆਂ, ਠੰਢ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਸਹਾਇਤਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਭਕਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਰੱਖੇ, ਹੱਸ ਕੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਨੰਗੇ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗਈਆਂ, ਵ੍ਰਤ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ, ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਨਿਵਾਓ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਲੈ ਕੇ ਪਾ ਲਵੋ।” ਅਚੁਤ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਨੰਗੇ ਹੋ ਕੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ, ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਨਿਵੇਕ ਹੋ ਕੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਵੇਕ ਹੋ ਕੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਸੀ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਾਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਲਜਜਾ ਆਈ, ਅਤੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਲੈ ਲਈਏ, ਪਰ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਰੰਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਈ। ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦੀਆਂ, ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਾ ਹੋਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਦਾਮੋਦਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੁਾਡੀ ਇੱਛਾ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁੜੀਆਂ, ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਵ੍ਰਤ ਫਲ ਪਾਵੇਗਾ।” ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, “ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਦੇ ਕਾਮ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਭੁੰਨੀਆਂ ਜਾਂ ਉਬਲੀਆਂ ਦਾਲਾਂ ਅਮੂਮਨ ਅੰਗੁਰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀਆਂ।” ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਵ੍ਰਜ ਜਾਓ, ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਹੋ ਕੇ। ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂਗੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ।” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ, ਵ੍ਰਜ ਵਲ ਪਰਤ ਗਈਆਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਣਾ ਔਖਾ ਸੀ।” ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਗੋਪ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਗਾਂਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਚਰਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਮਧਿਆਨ ਦੇ ਤਿੱਖੇ, ਜਲਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ, ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਛਾਂ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਸਤੋਕਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਅੰਸ਼ੁ, ਸ੍ਰੀਦਾਮਾ, ਸੁਬਲ, ਅਰਜੁਨ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਰਿਸ਼ਭ, ਤੇਜਸਵਿਨ, ਦੇਵਪ੍ਰਸਥ, ਵਰੂਥਪਾ! ਵੇਖੋ, ਇਹ ਵੱਡੇ ਜੀਵ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜੀਵਦੇ ਹਨ। ਹਵਾ, ਮੀਂਹ, ਧੁੱਪ, ਠੰਢ ਸਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।” ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਧਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਜੀਵਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਸੱਚੇ ਭਲੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜਦੇ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਪੱਤਿਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਫਲਾਂ, ਛਾਂ, ਜੜਾਂ, ਛਾਲ, ਲੱਕੜ, ਸੁਗੰਧੀ ਗੰਧ, ਰਸ, ਰਾਖ, ਹੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।” ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, “ਇਹੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸੱਚਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ: ਹਰ ਵੇਲੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ, ਧਨ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਵੀਆਂ ਡਾਰੀਆਂ, ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ, ਗੁੱਚਿਆਂ, ਫਲਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਗਾਂਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਾਂਆਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ, ਠੰਢਾ, ਸੁਭ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਇਆ, ਫਿਰ ਆਪ ਵੀ ਮਿੱਠਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਤਰਪਤ ਹੋਏ। ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਘਣੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਗਾਂਆਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਚਰਨ ਦਿੰਦਿਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਰਾਮ, ਭੁੱਖੇ ਹੋ ਕੇ, ਗੋਪ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਸ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਜੀਵ ਆਪਣੀ ਅਸਲਤਾ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੌਤ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਭੁੱਲ ਹੈ। ਜਨਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨਾ ਜਾਂ ਫ਼ੈਂਟਸੀ।” “ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਪਨਾ ਜਾਂ ਫ਼ੈਂਟਸੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਤਿਵੇਂ, ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਪੁਰਾਣਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਰੂਪ—ਇੰਦਰੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ, ਅਤੇ ਮਨ—ਮੂਲ ਪਦਾਰਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਦੀ ਵੰਡ ਮਨੁੱਖ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਦੇ ਕੰਮ।” “ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਜੀਵ ਹਰ ਵੇਲੇ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੁੱਖਮ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤਾਕਤ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲੋਆਂ, ਨਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਦਰਖ਼ਤ ਦੇ ਫਲ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅਵਸਥਾ ਅਤੇ ਉਮਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।” “ਇਹ ਦੀਵੀਂ ਲੋਅ ਹੈ, ਇਹ ਪਾਣੀ ਧਾਰਾ ਹੈ, ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਹੈ—ਇਹ ਬੋਲ ਝੂਠੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਨਾ ਸੋਚੋ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਜਨਮਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਉਪਜਦੀ ਤੇ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ।” “ਗਰਭ, ਜਨਮ, ਬਚਪਨ, ਲੜਕਪਨ, ਨੌਜਵਾਨੀ, ਪੱਕੀ ਉਮਰ, ਬੁਢਾਪਾ, ਮੌਤ—ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨੌਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਹਨ। ਉੱਚ-ਨੀਵੀਂ ਦੇਹਾਂ, ਜੋ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਵਸਤੂ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਲੈਂਦਾ, ਕਦੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।” “ਆਉਣ ਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਪਿਤਾ-ਪੁੱਤ ਤੋਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੀ ਅਸਲਤਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਦਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਗੋਪ ਮੁੰਡੇ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਜੀਵਨ, ਤੇ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ, ਗਾਂਆਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਣ ਲੱਗੇ, ਅਤੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ।