ਇੱਕ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਵੋ ਕੁੜੀਆਂ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆਈਆਂ, ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਉਤਾਰ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸਾਰੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਥੇ ਆਏ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕਣ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਚੁੱਕ ਲਏ ਅਤੇ ਕਦੰਬ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਉਹ ਹੋਰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ: "ਆਓ ਕੁੜਿਓ, ਜੋ ਜਿਸਦਾ ਕੱਪੜਾ ਹੈ, ਉਹ ਆ ਕੇ ਲੈ ਜਾਓ। ਮੈਂ ਮਜ਼ਾਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮੰਨਤ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹੋ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ, ਇਹ ਮੁੰਡੇ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਹਰ ਇੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕੱਪੜਾ ਲਵੇ, ਇਕੱਠੀਆਂ ਨਾ ਆਓ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਇਹ ਚਲਾਕੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ, ਪਰ ਸ਼ਰਮੀਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਵੀ ਪਾਣੀ 'ਚੋਂ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਮੁੜ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਲਝਣ ਸੀ। ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗਲ ਤੱਕ ਡੁੱਬੀਆਂ, ਕੰਬਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਅਰਜ ਕੀਤੀ: "ਨੰਦ ਦੇ ਲਾਲ, ਸਾਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇ, ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਵ੍ਰਜ ਦਾ ਮਾਣ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਕੱਪੜੇ ਸਾਨੂੰ ਦੇ ਦੇ, ਅਸੀਂ ਕੰਬ ਰਹੀਆਂ ਹਾਂ।" "ਸ਼ਿਆਮਸੁੰਦਰ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀਆਂ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੂੰ ਆਖੇਂਗਾ, ਉਹੀ ਕਰਾਂਗੀਆਂ। ਸਾਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਦੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਾਂਗੀਆਂ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੇਰੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਹੋ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਕਿਹਾ ਮੰਨਣੀਆਂ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਫ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਲੈ ਲੈਣ।" ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਠੰਢ ਕਾਰਨ ਕੰਬਦੀਆਂ, ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਈਆਂ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਢਕਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲਾਚਾਰੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਹੱਸ ਕੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: "ਤੁਸੀਂ ਨੰਗੀਆਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਗਈਆਂ, ਆਪਣੀ ਮੰਨਤ ਨਿਭਾਈ, ਪਰ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜੋ, ਸਿਰ ਝੁਕਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਲੈ ਕੇ ਪਾ ਲਓ।" ਅਚਯੁਤ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਸਮਝ ਗਈਆਂ ਕਿ ਨੰਗੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਨਤ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਸੀ। ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨ ਕੇ, ਇਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੰਨਤ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਵਜੋਂ ਮੰਨ ਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਕੀ ਨੰਦਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਵਾਪਸ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਚੁਟਕਲੇਬਾਜ਼ੀ ਹੋਈ, ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਖੇਡ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਕੱਪੜੇ ਵੀ ਲੈ ਲਏ, ਪਰ ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਉੱਤੇ ਰੁੱਸੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਉਸ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਲਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਹ ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਕੋਲੋਂ ਦੂਰ ਵੀ ਨਾ ਹੋਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਦਾਮੋਦਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ: "ਤੁਹਾਡੀ ਮੰਨਤ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਨ ਵਾਲਿਓ, ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਇਹ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਦੇ ਵਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਭੁੰਨੀਆਂ ਜਾਂ ਉਬਲੀਆਂ ਦਾਲਾਂ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਉੱਗਦੀਆਂ।" "ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜ ਜਾਓ, ਆਪਣੀ ਮੰਨਤ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ। ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖੇਡ-ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣੋਗੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੰਨਤ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਹੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ, ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੀਆਂ ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ।" ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਗੋਪ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਕੀ ਨੰਦਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ ਗਾਈਆਂ ਚਰਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਤੇਜ਼ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਦਰੱਖਤ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਛਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਛਤਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਓ ਸਤੋਕਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਅੰਸ਼ੁ, ਸ਼੍ਰੀਦਾਮਾ, ਸੁਬਲ, ਅਰਜੁਨ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਰਿਸ਼ਭ, ਤੇਜਸਵਿਨ, ਦੇਵਪ੍ਰਸਥ, ਵਰੂਥਪ!" "ਇਹ ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਦੇਖੋ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਵਾ, ਮੀਂਹ, ਸੂਰਜ, ਠੰਢ—ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਿ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਧੰਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਸੱਚੇ ਭਲੇ ਲੋਕ, ਇਹ ਵੀ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮੁੱਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਪੱਤਿਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਫਲਾਂ, ਛਾਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਛਾਲ, ਲੱਕੜ, ਸੁਗੰਧੀ ਰਾਲ, ਰਸ, ਰਾਖ, ਅੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਡੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ, ਇਹੀ ਜਨਮ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸਫਲਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਜਾਨ, ਧਨ, ਬੁੱਧੀ, ਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੀਏ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਹਰੇ-ਭਰੇ, ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ, ਗੁੱਛਿਆਂ, ਫਲਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਰਾਜਨ, ਗਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਤ, ਠੰਢੇ, ਸ਼ੁਭ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਿਲਾ ਕੇ, ਆਪ ਵੀ ਗੋਪ ਮਿੱਤਰ ਮਿੱਠਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਏ। ਉਸ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਗਾਈਆਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਰਦੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਰਾਮ ਵਿਖੇ ਆਏ, ਤੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਗੋਪਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੌਤ ਆਉਣ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਨਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇੰਦਰੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨਾ ਜਾਂ ਭਰਮ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਜਾਂ ਭਰਮ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਪੁਰਾਣਾ ਨਹੀਂ।" "ਇਹ ਤਿੰਨ ਰੂਪ—ਇੰਦਰੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਅਤੇ ਮਨ—ਪਦਾਰਥ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਦਾ ਭੇਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਗਿਆਂ ਤੇ ਮੰਦਿਆਂ ਦੇ ਕਰਮ।" "ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਜੀਵ ਸਦਾ ਬਣਦੇ ਤੇ ਮਿਟਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਕਾਲ ਦੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਣਵੇਖਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਧਾਰ, ਜਾਂ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਫਲ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੇ ਹਾਲਤਾਂ ਬਣਦੀਆਂ ਤੇ ਮਿਟਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਇਸ ਦੀ ਲੌਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਧਾਰ, ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਭਾਸਾ ਝੂਠੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਦੀਵੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਭਰਮ।" "ਇਹ ਨਾ ਸੋਚੋ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਮਦਾ ਜਾਂ ਮਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਅੱਗ ਉੱਠਦੀ ਤੇ ਮਿਟਦੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।