ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਹੋ, ਜੋ ਕਦੇ ਸੂਰਜ, ਕਦੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਅੱਗ, ਇੰਦਰ, ਪਵਨ, ਯਮ, ਧਰਮ, ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਜਿੱਤੂ ਰਥ 'ਤੇ, ਜੋ ਨਗੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਭਿਆਨਕ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭੈ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਜਦੋਂ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੁਚਲਦੇ ਹੋ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੋਲ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਚਮਕਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਫਿਰਦੇ ਹੋ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਰਖਿਆ-ਕਰਤਵ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਵਰਣ-ਅਸ਼ਰਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੀਮਾਂ ਡਾਕੂਆਂ ਵਲੋਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਫਿਰ ਧਰਮ ਦੀ ਥਾਂ ਅਧਰਮ ਵਧਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਲਾਲਚੀ ਤੇ ਬੇਕਾਬੂ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਡਾਕੂਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਵੀਰ, ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਆਏ ਹੋ? ਆਓ, ਅਸੀਂ ਸਾਫ ਦਿਲ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾਂ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਸਰਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਹੀਨੇ, ਨੰਦ ਬਾਬਾ ਦੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਕਾਤਿਆਯਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਉਹ ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਉਗਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਕਾਲਿੰਦੀ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਰੇਤ ਨਾਲ ਮਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀਆਂ। ਉਹ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਚੰਦਨ, ਭੋਗ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਤੇ ਵੱਡੇ-ਛੋਟੇ ਦਾਣੇ, ਫਲ, ਅੰਕੁਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਦੀਆਂ। ਉਹ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਦੀਆਂ: "ਹੇ ਕਾਤਿਆਯਨੀ, ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀ, ਮਹਾ ਯੋਗਿਨੀ, ਸਰਵੋਚ ਮਾਤਾ, ਨੰਦਨੰਦਨ ਨੂੰ ਸਾਡਾ ਪਤੀ ਬਣਾ ਦੇ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਸਿਰਫ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲਾਈ, ਮਹੀਨਾ ਭਰ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਤੇ ਭਦਰਕਾਲੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਨੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਤੀ ਬਣੇ। ਹਰ ਸਵੇਰ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਕਾਲਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਮੂਮਨ ਕਰਦੀਆਂ, ਉਹ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਉਤਾਰ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਖੇਡਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀਆਂ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਸਾਰੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਲੈ ਕੇ, ਕਦੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਗਵਾਲ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਆਓ ਕੁੜਿਓ, ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਵਸਤ੍ਰ ਲੈ ਲਵੋ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਨਾਲ ਥੱਕ ਗਈ ਹੋ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਆਉ, ਸਾਰੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਨਾ ਆਉ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਇਹ ਮਜ਼ਾਕੀਏ ਭਾਵ ਦੇਖ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਲਜਜਤ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਵੇਖਦੀਆਂ, ਹੌਲੇ ਹੱਸਦੀਆਂ, ਪਰ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਗੋਵਿੰਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗਲ ਤੱਕ ਡੁੱਬੀਆਂ, ਕੰਬਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਨੰਦਨੰਦਨ, ਸਾਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇ, ਸਾਡਾ ਵਸਤ੍ਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦੇ, ਅਸੀਂ ਕੰਬ ਰਹੀਆਂ ਹਾਂ। ਹੇ ਸ਼ਿਆਮਸੁੰਦਰ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀਆਂ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੂੰ ਆਖੇਂਗਾ, ਅਸੀਂ ਕਰਾਂਗੀਆਂ। ਸਾਡੇ ਵਸਤ੍ਰ ਦੇ ਦੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਾਂਗੀਆਂ।" ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ, "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੇਰੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਥੇ ਆ ਕੇ, ਹੱਸਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਆਪਣਾ ਵਸਤ੍ਰ ਲੈ ਲਵੋ।" ਫਿਰ, ਠੰਢ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਦੀਆਂ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਿਰਮਲ ਭਕਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਨੰਗੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗਈਆਂ, ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਲੈ ਕੇ ਪਾ ਲਵੋ।" ਆਚੂਤ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਸਮਝ ਗਈਆਂ ਕਿ ਨੰਗੀਆਂ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਤ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕੁਝ ਅਣੋਖਾ ਸੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਸਮ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਈਆਂ, ਤਦ ਦਇਆਲੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਛੇੜ-ਛਾੜ ਹੋਈ, ਲਜਜਤ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਿਯ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਸੀ। ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਚਾਹ ਸੀ—ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਿਯ ਦਾ ਸਾਥ ਮਿਲੇ। ਉਹ ਨਜ਼ਰ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਉਥੋਂ ਹੱਟਣੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ। ਦਾਮੋਦਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਸੁਭਾਵਾਂ ਵਾਲਿਓ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਇਹ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਦੇ ਕਾਮ ਵਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੱਖੇ ਜਾਂ ਉਬਲੇ ਹੋਏ ਦਾਣੇ ਮੁੜ ਅੰਕੁਰ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦੇ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜ ਜਾਓ, ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ। ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਵੋਗੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵਰਤ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ, ਆਪਣੀ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੀਆਂ, ਵ੍ਰਜ ਵਲ ਮੁੜ ਗਈਆਂ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਗਵਾਲ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਕੀ ਨੰਦਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨਾਲ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਗਾਂਆਂ ਚਰਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਮੱਧਿਆਨ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਤਪਦੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਜਦ ਉਹ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰੁੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ਛਤਰੀ ਵਾਂਗ ਫੈਲਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਦ ਉਹ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਸਤੋਕਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਅੰਸ਼ੁ, ਸ੍ਰੀਦਾਮ, ਸੁਬਲ, ਅਰਜੁਨ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਰਿਸ਼ਭ, ਤੇਜਸਵੀ, ਦੇਵਪ੍ਰਸਥ, ਵਰੂਥਪ! ਵੇਖੋ, ਇਹ ਰੁੱਖ ਕਿੰਨੇ ਉੱਤਮ ਹਨ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਵਾ, ਮੀਂਹ, ਧੁੱਪ, ਠੰਢ—ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਿ ਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਨਮ-ਕਥਾ ਧੰਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਸੱਚੇ ਭਲੇ ਲੋਕ, ਉਹ ਕਦੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਵਾਪਸ ਕਰਦੇ। ਇਹ ਪੱਤੇ, ਫੁੱਲ, ਫਲ, ਛਾਂ, ਜੜਾਂ, ਛਾਲ, ਲੱਕੜ, ਗੰਧ, ਰਸ, ਰਾਖ, ਹੱਡੀਆਂ—ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਲੀਲਾ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋਈ।