ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀ ਸੁਹਾਵਣੀ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਪਣੀ ਮਧੁਰ ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਂਦੇ, ਉਥੇ ਗਾਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਖੜੇ ਕਰ ਲਏ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਰਸਮਈ ਧੁਨ ਨੂੰ ਪੀ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ। ਉਹ ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਛੜੇ ਵੀ ਦੂਧ ਪੀਣ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਫੜ ਕੇ, ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦੇ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ‘ਚ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ। ਇਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਕਿੰਨੇ ਧੰਨ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕੋਈ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋਣ। ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੁੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਵਾਂਸਲੀ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਦੀਆਂ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਮੁਕੁੰਦ ਦੀ ਵਾਂਸਲੀ ਸੁਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ‘ਤੇ ਗੋਲ-ਗੋਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ-ਵਾਂਗ ਭੁਜਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮੁਰਾਰੀ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਕਮਲਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਗਵਾਲ-ਬਾਲਾਂ ਨਾਲ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਰੁੱਖ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਵਿਛਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਛਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੁਲਿੰਦਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਲਾਲ ਚੂਰਨ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਘਾਹ ‘ਤੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਚੂਰਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲਾ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਉਠੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਰੋਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪਹਾੜ ਦੇਖੋ, ਜੋ ਹਰੀ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਛੁਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਝਰਨੀਆਂ, ਨਰਮ ਘਾਹ ਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਪਣੇ ਗਵਾਲ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਹਿਲਦੇ-ਡੁੱਲਦੇ ਜੀਵ ਵੀ ਥੰਮ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਰੁੱਖ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀ ‘ਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਗੋਪੀਆਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੇ ਖੇਲ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਥੇ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦਾ ਇਕਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੰਦਰੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਂ ਉੱਚੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਦੇਹ ਲਈ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਬੇਲੌਸ ਵਾਂਗ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਫਲ-ਸੰਬੰਧੀ ਫਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਭਲਾਈ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਉਹਨੂੰ ਲੈ ਲਵੇ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਨਰ-ਨਾਰੀ ਮਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੁਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਭਲਾਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਉਹੀ ਅੰਧਕਾਰ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ‘ਚ ਫਸਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਝ ਮੂੜ੍ਹ ਤੇ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਜੋ ਕਾਮੀ, ਦਇਆਯੋਗ ਤੇ ਲਾਲਚੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਫੁੱਲਾਂ ‘ਚ ਹੀ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਤੰਗਿਆਂ ਵਾਂਗ ਅੱਗ ਵੱਲ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਜੋ ਸਭ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਜਗਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਸਤੁਤੀਆਂ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਧੁੰਦ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਪਰੋਕਸ਼ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ‘ਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਉਹ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਯਜ੍ਨ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਜੋ ਨਿਰਦਈ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਕਰਕੇ ਪਸ਼ੂ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜੋ ਅਸਲ ਧਨ ਛੱਡ ਕੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਮਾਇਆ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਅਸਥਿਰ ਲੋਕ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠਾ ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਪਨਾ ਹੀ ਹੈ। ਜੋ ਰਜ, ਸਤ, ਜਾਂ ਤਮ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਇਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਯਜ੍ਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, “ਅਸੀਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਭੋਗਾਂਗੇ,” ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਉੱਚ ਜਨਮ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਫੁੱਲਦਾਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਲਾਲਚੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਵੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਇਹ ਵੇਦ, ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਰਿਸ਼ੀ ਪਰੋਕਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਪਰੋਕਸ਼ ਬੋਲ ਪਸੰਦ ਹਨ। ਨਾਦ-ਬ੍ਰਹਮ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਗਮ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਣ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਅਸੀਮ, ਅਥਾਹ, ਡੂੰਘਾ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਪਹੁੰਚ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰੇ, ਅਨੰਤ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਧੁਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ ‘ਚ ਧਾਗੇ ਵਾਂਗ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮੱਕੜੀ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਜਾਲ ਮੁੰਹ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਣ, ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ ਰਾਹੀਂ ਸਪਰਸ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਛੰਦਾਂ ਅਤੇ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਓਅੰਕਾਰ, ਜਿਸ ‘ਚ ਵਿਆੰਜਨ, ਸਵਰ, ਉਸ਼ਮ ਅਤੇ ਅਨੁਸਵਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ, ਵੱਡੀ ਤੇ ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਵਾਣੀ, ਜੋ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਬਣਾਉਂਦਾ ਤੇ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੰਦਾਂ ਚਾਰ ਅੱਖਰ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਾਯਤਰੀ, ਉਸ਼ਣਿਕ, ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ, ਬ੍ਰਹਤੀ, ਪੰਕਤੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ, ਜਗਤੀ, ਅਤਿਛੰਦਸ, ਅਤਿਆਸ਼ਟੀ, ਅਤਿਜਗਤ ਤੇ ਵਿਰਾਟ—ਇਹ ਛੰਦ ਹਨ। ਇਹ ਕੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ, ਕੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ, ਕੀ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਭਿੰਨ ਕਰਦਾ? ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਸ ਦਾ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਭਿੰਨ ਕਰਦਾ ਤੇ ਨਕਾਰਦਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਾਰ, ਜੋ ਧੁਨੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਭਿੰਨ ਕਰਕੇ, ਆਖਿਰ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਨਕਾਰ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਹਰਣ, ਸੂਰ, ਜੰਗਲੀ ਕੁੱਤੇ, ਬਲਦ, ਭੈਸ, ਹਾਥੀ, ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂੰਛ, ਬੰਦਰ, ਨੀਵਾਂ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ pravesh ਕਰਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਥੇ ਬੈਠੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਯਜ੍ਨ-ਅੱਗ ਜਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਘੋਰ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਦਇਆਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਮਾਨ ਬਚਨਾਂ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਲੰਬਾ-ਚੌੜਾ, ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲਾ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਛਾਲ ਦੀ ਪਹਿਰਾਵਟ ਵਾਲਾ, ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਯੋਗ ਅਸੁਚਿਤ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਿਆ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ‘ਚ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਯਥੋਚਿਤ ਆਤਿਥ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਯਥਾ-ਵਿਧੀ ਭੋਜਨ ਆਦਿ ਦੇ ਕੇ, ਸਵ-ਸਯੰਮਿਤ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਿੱਠੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਘੁੰਮਣਾ, ਸੱਜਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹਰੀ ਦੀ ਧਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਅੱਗ, ਇੰਦਰ, ਵਾਯੁ, ਯਮ, ਧਰਮ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਅਸਥਾਨ ਧਾਰਦੇ ਹੋ—ਤੁਹਾਨੂੰ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜੁਏਲ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਵਿਜੈ ਰਥ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਦੇ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਭਿਆਨਕ ਧਨੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਦੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਰਥ ਨਾਲ ਹੀ ਡਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।